Azgan Haklaj

Azgan Haklaj: Argatët shqipfolës të Kremlinit gjejnë strehim politik tek kolibja e Mickovskit! 

 Zgjedhjet në Maqedoninë e Veriut mbaruan për sivjet. E theksoj “për sivjet” pasi që ky shtet me këtë tablo post-elektorale, me retorikën anti-europiane dhe anti shqiptare që ka shoqërusr dhe pritet të materializohet nga fituesi VRMO, nuk mund të ketë stabilitet. Gjithsesi nuk është fokusi im analiza e detajuar e zgjedhjeve por thjesht ç’farë humbi e ç’farë “fitoi” faktori shqiptar atje si dhe influencat anti europiane pro ruso-sllave që prevaluan dhe rreziku i intensifikimit të tyre rajonal.
Partia e parë shqiptare BDI dhe koalicioni proeuropian multietnik i udhëhequr nga Ali Ahmeti i kishte të hapura pa kamuflim synimet e veta-avancim i të drejtave të shqiptarëve dhe pakicave sipas standarteve më të përparuara euroatlantike: Integrim i Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Europian duke mundësuar paraprakisht ndryshimet e domosdoshme kushtetuese. Barrikadë ndaj influences ruse në Maqedoninë e Veriut e në rajon si një faktor destabilizues që kryesisht synonte faktorin shqiptar si kombi më pro-europian dhe proamerikan.
Këto nuk ishin slogane të Ali Ahmetit por vetë rruga e tij ngulmuese e rezultative e provuar në 23 vite. Natyrisht që reaksioni ndaj tij dhe principeve që përçoi ishte i egër nga VMRO dhe nacionalizmi primitiv maqedon. Por çuditërisht kësaj rruge të mbrapshtë ju bashkua dhe opozita shqiptare “VLEN”. Shansi që Ali Ahmeti ju propozoi për një kandidat të përbashkët presidencial u kundërshtua prej tyre biles arritet deri aty sa ti sigurojnën kandidates së VRMO-së censusin për tu zgjedhur në raundin e dytë duke përfituar mbështetjen e VMRO-së në disa vende për të marrë mandatet e fundit. Mjafton të shohësh rezultatet në Tetovë për presidenten dhe votat parlamentare dhe krijon bindjen e menjëhershme. Koeit anti shqiptar e antiperëndimor fatkeqësisht ju bashkua paradoksalisht dhe Albin Kurti. Ndonëse Glauk Konjufca, numri 2 i VV e quajti votën pro VMRO-së një votë anti shqiptare Albin Kurti haptasi doli kundër kursit pro shqiptar, proeuropian e proamerikan. Pasojat e këtij intervenimi do ti vuajë e po i vuan Kosova.
Nuk ngelen prapa në suportin për nacionalizmim maqedon edhe Ilir Meta dhe kori i korruptuar anti amerikan në Tiranë të cilit akoma pa dale rezultati zyrtar ju bashkua edhe Sali Berisha nga bunkeri i tij non grata. E parë në tërësinë e saj kjo tablo në Maqedoni e në rajon duke mos neglizhuar situatën jo stabile në Mal të Zi deshmon mjerisht për një influence në rritje të Rusisë dhe sateliteve të saj në rajon duke synuar ta rikthejnë në vatër krize për të zbehur luftën barbare dhe krimet humane në Ukrainë. Koalicioni “VLEN” po deshmon se jo vetem nuk vlen aspak por synimi i tyre është okult dhe për pushtet pa përfillur asnjë princip që përmirëson jetën e shqiptarëve dhe qëndrueshmërinë e integrimin e Maqedonisë së Veriut. Jam i sigurt se kësaj situate SHBA dhe BE do ti dalin përballë me masa dhe refleksion të thellë pasi rrezikohen gjerësisht interesat gjeostrategjike -euratlantike në rajon e me gjerë.
Parashikimet e liderit absolut të shqiptareve në Maqedoni të Veriut Ali Ahmeti ishin te sakta. Ndaj koalicioni europian që ai udhëhrq nuk është thjesht slogan por sintezë e realitetit të rezikshëm. Sa për të drejtat e shqiptarëve si ato humane dhe shtetërore askush si BDI e Ali Ahmeti nuk do mundet ti ruajë e avancojë. Jo vetëm formula Badinter e Marreveshja e Ohrit mbi të cilat qëndron shteti i Maqedonisë së Veriut, por asnjë formulë tjetër e stisur nuk mund të sigurojë stabilitet e integrim pa pjesëmarrjen e faktorit të parë shqiptar dhe i dyti në rang vendi. Gjithshka tjetër është utopi dhe verbëri politike për poste dhe karrike. Histerizmi anti-shqiptar, anti europian, anti amerikan që fatkeqësisht përfaqësohet nga shqipfolës mëkatarë që e fillojnë tek Mickovski e përfundojnë tek Beleri dhe rreshtohen përkrah Vuçiçit dhe Dodikut me shpresë nga Kremlini të ndëshkuar me rezolutën Basha me koncencus në Këshill të Europës dhe në OKB është jo vetëm mjerim i tyre por dhe fundi politik. Në tribunën e politikës kombëtare mbetn të paprekshëm vetem misionarët e vizizionarët. I tillë është Ali Ahmeti, burri i pathyeshëm i Uskanës pikëpjekjes së mbretërive Ilira-Dardane. 8 Maji është deshmia e gjallë.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …