Besart Galica: Në kujtim të 17- vjetorit të bombardimeve të NATO-s

Besart Galica: Në kujtim të 17- vjetorit të bombardimeve të NATO-s

Mbrëmja ishte nën ethe. Rreth orës 24, në derë u dëgjuan disa trokitje të rënda. Po çfarë të shihje, policë e ushtarë të maskuar, me kallashnikovë na u futën brenda, me bërtima duke na kërcënuar për vdekje, se pse kishim dalë… Goditën me tytë automatiku në fytyrë babain, dhe Rrezeartin, I cili kërceu nga shtrati për t’i kapur kallashnikovin policit. Na torturuan aq shumë, sa që u bëmë njëjtë, vdekja nuk na bënte përshtypje më..- U kumtua edhe lajmi për vrasjen barbare të avokatit Bajram Kelmendit dhe dy djemvë të tij, Kastriotit e Kushtrimit. Kushtrim Kelmendin e kisha në klasë, bile bile e kisha edhe shok të bankës. U ndjeva si mos më keq.

U ndërpre mësimi në të gjitha shkollat e Kosovës…

Heshtje e frikë gjithandej…

U krijua një panikë, sa që nuk e dinim se ku ndodheshin shoktë, miqtë, familjarë e të tjerë…

Erdhi edhe lajmi i shumëpritur, i bombardimit të caqeve serbe mbi Kosovë e Serbi, por ky lajm ditëve në vazhdim u shndërrua në makth për ne që po qëndronim në Prishtinë.

Në lagjen Kodra e Diellit të Prishtinës, në banesën në të cilën jetoj edhe sot, po qëndronim e gjithë familja. Edhe pse ishte bë njëfar marrëveshje me fqinjët, që nëse do të ikim, po ikim të gjithë së bashku, por që kjo nuk ndodhi… dikush iku në heshtje…

Nejse…

Në banesat kolektive në të cilat po banonim, në katet e para të dyta dhe të tretat, që tashmë ishin “të lira”, u vendosën forcat ushtarake e policore të Serbisë. Por fillimisht, kur erdhën me autobusë e me makinerinë e rëndë, druam se do të na mblidhnin dhe një Zot e di se ku do të na dërgonin, por ja që nuk ndodhi, fatmirësisht.

Një fqinj serb të cilin e kishim (tashmë ka rezultuar që ishte një kriminel), për vite të tëra na kishte halë në sy, por që asnjëherë nuk e kishte shprehur, dhe si duket, ky ishte momenti i tij i shumëpritur. Ajo çfarë bëri ai, ishte që ne për muaj të tërë të jetonim, me frikën e ndonjë masakre të mundshme.

Përderisa po shikonim lajmet se çfarë po ndodhte gjithandej Kosovës, u kumtua edhe lajmi për vrasjen barbare të avokatit Bajram Kelmendit dhe dy djemvë të tij, Kastriotit e Kushtrimit. Kushtrim Kelmendin e kisha në klasë, bile bile e kisha edhe shok të bankës. U ndjeva si mos më keq.

Por, nuk shkoi shumë larg. Një ditë po qëndronte tek ne profesori I gjuhës angleze të Universitetit të Prishtinës, Jashar Kabashi. Ishim të gjithë në shtëpi përveç nënës që kishte dal për të blerë bukë.

Rreth orës 13, një trokitje e rëndë në derë e në zile. Dola dhe e hapa, por ç’të shihja. I gjithë koridori ishte i mbushur me ushtarë e policë serbë, e të cilët nuk duruan dhe u futën brenda. Na ndanë në dhoma, babin dhe profesorin Jashar Kabashin në një dhomë, ndërkaq mua dhe dy vëllezërit e mi në dhomën tjetër. Filluan të na bastisin. Të vetmet armë kishim librat, dhe asgjë më shumë. Gjatë bastisjes e marrjes në pyetje, vazhdonin të futeshin në ndërkohë edhe eprorë të lartë, pasi panë që në këtë banesë kishte dy intelektualë, njëri që ishte edhe gazetar dhe tjetri profesor i anglishtes. Këtu mendonin që është ndonjë burim i informacionit për të bërat e tyre.

Ndërkaq këta policët që ishin në dhomën ku isha unë me vëllezërit, filluan të kontrollonin librat. Në mesin e librave, ishte edhe libri që e kishim përgatitur ne, pasi kishim një lloj studio ku përgatitnim libra e revista të ndryshme. Libri në fjalë ishte i autorit Zeqir Bekolli dhe titullohej “Drenica, në stinët e UÇK-së”, redaktor I së cilit ishte babi, Shyqri Galica, disenji dhe realizimi teknik vëllai, Rrezeart Galica, e me sa mbaj mend, dhe unë isha korrektor. Dhe siç e prisja, hasën në këtë libër, që në fakt u çmendën, sikur të gjenin ndonjë arsenal armësh. Fat në fatkeqësi që themi, ishte që nuk gjetën edhe nja 20 copë që ishin në dhomën tjetër. Këtu nisi drama…

Debati lindi mes meje e ushtarakut.

Ushtaraku: Çka është ky libër?

Unë: Libër.

Ushtaraku: Për UÇK-në?

Unë: Po

Ushtaraku: Ku e ke marrë?

Unë: E kam blerë!

Ushtaraku: Ku?

Unë: Në librari.

Ushtaraku: Pse e ke blerë?

Unë: Sepse më ka interesuar për luftën… çfarë po ndodhë.

Ushtaraku: Si e ke blerë?

Unë: Me para.

Ushtaraku: A ta ka dhënë shitësja në dorë a po ta ka lënë në tavolinë?

Unë: (I habitur), e ka marrë nga rafti, ia kam dhënë partë, e kam marrë dhe kaq.

Këtu filluan miliona e miliona pyetje torturuese. Kisha shikimin nga dera e hyrjes, dhe papritmas e hapi nëna e cila vinte nga qyteti me një bukë. Tinëzisht ia bëra me dorë që të ikte, bile të shpëtonte ajo, pasi këtu nuk shihja shpëtim. E mbylli qetë derën, por e tmerruar në fytyrë.

Pas 4 ose 5 orë me sa mbaj mend, policët e ushtarët u larguan, por na lanë një urdhër. Nuk guxoni të dilni në asnjë moment. As për bukë e as për asgjë. Këtu do të qëndroni…

Edhe u gëzuam edhe u tmerruam, ndjenja të përziera. Ushqimet, po na mbaronin… në dritare kur qëndroja shihja shokët e lagjes, të cilët deri në orën e caktuar luanin para lagjes sepse në njëfarë forme s’kishe çfarë të bëje tjetër… Ndërkaq ne ishim të burgosurit në shtëpinë tonë.

Mbetëm pa bukë. Vendosëm që të pyesnim fqiun serb, që të na lejtonte të paktën të blinim bukë. Ai na tha se do të pyeste ushtarakët. Më në fund na lejuan mua dhe nënën. Kur mbërritëm në Ulpianë në shitoren e madhe atëbotë, kolona e njerëzve ishte e gjatë, dhe ne kishim orën e caktuar për qëndrim jashtë shtëpisë, u bë si u bë dhe mezi blemë dy bukë dhe u kthyem shpejtë e shpejtë.

Mbrëmja ishte nën ethe. Rreth orës 24, në derë u dëgjuan disa trokitje të rënda. Po çfarë të shihje, policë e ushtarë të maskuar, me kallashnikovë na u futën brenda, me bërtima duke na kërcënuar për vdekje, se pse kishim dalë… Goditën me tytë automatiku në fytyrë babain, dhe Rrezeartin, I cili kërceu nga shtrati për t’i kapur kallashnikovin policit. Na torturuan aq shumë, sa që u bëmë njëjtë, vdekja nuk na bënte përshtypje më.

Ky tmerr e ankth, zgjati deri në qershor të ’99-tës.

(tregimi është më i gjatë dhe më i tmerrshëm por e shkurtova)

Ju faleminderit për lirinë, UÇK e NATO!

 Autori është gazetar i Radio Televizionit të Prishtinës.

(NGA LIBRI “DRENICA NË STINËT E UÇK-së”, I AUTORIT ZEQIR BEKOLLI)

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …