Bilall Sherifi: Dy kutet e Isa Mustafës

Reagimet e Isa Mustafës me rastin e
“sulmit” nga aktivistët e Lëvizjes Vetëvendosje në pronat e familjes
së tij në Prapashticë nxitën komente nga më të ndryshmet. Sikur për shumë
çështje tjera edhe për këtë çështje 
komentet shkuan nga një skaj te tjetri: ata që mbajtën qëndrim kritik e
gjykuan trajtimin e rivalëve politik si “gomarë” ndërsa nuk munguan edhe
qëndrimet që arsyetonin sjelljen e Isa Mustafës.

Edhe pse me një numër qëndrimesh publike pajtohem
plotësisht, në këtë shkrim do të kufizohem në një aspekt që nuk u përmend nga
askush. Së paku, për aq sa kam mundur t’i përcjell mediet, nuk kam hasur
qëndrime që fokusojnë, njëkohësisht, vëmendjen në rolin e Isa Mustafës si
Kryefamiljar dhe në funksionin e tij në krye të Qeverisë së Kosovës.

Të gjithë ata që patën mundësi ta përcjellin
intervistën e Isa Mustafës në RTK, më 28 gusht 2015, ishin dëshmitar se ky
Kryefamiljar për të “mbrojtur” pronën dhe familjen e vet i referohet “të
drejtës zakonore”. Madje, në mbështetje të normave kanunore ai shkoi aq larg sa
shtroi edhe hipotezat e zhvillimeve të mundshme të “konfliktit”: “Ose të ha
qeni ose e han qenin”! U mbetet teleshikuesve që të vlerësojnë se sa i ka hije
një kryefamiljari që çështjen e divergjencave të cilësdo natyrë, në shekullin e
XXI, ta ulë në nivel qensh!

Por, çështja qëndron në atë se çka e shtyri atë të
reagoj kaq ashpër. Çka do të kishte ndodhur me të sikur kryefamiljari Isa
Mustafa, të mos vihej në mbrojtje të familjes dhe të pronës së tyre në
Prapashticë por, të fillonte negociata me “sulmuesit” për të gjetur
një zgjidhje paqësore për kërkesat e tyre.

 

Meqë kërkesa e “sulmuesve” ishte që
kreyefamiljari i Prapashticës Isa Mustafa t’i shesë pronat e veta, ai, duke i
dashur shumë familjen dhe pronën e tij dhe duke qenë i vetëdijshëm se
bashkëpronarët tjerë, që në këtë rast janë anëtarët e familjes së tij, nuk do
të pajtoheshin me ndonjë vendim eventual për të pranuar kërkesat e
“sulmuesve” dhe si pasojë do t’ia merrnin të drejtën për ta përfaqësuar
familjen e vet, pa u hamendur aspak refuzoi këto kërkesa dhe nxori kanunin në
mbrojtje të familjes dhe të pronës familjare.

Cili do qytetar i një shoqërie demokratike, në rast
të ballafaqimit me “presion për të shitur pronat e veta dhe të familjes së vet”
do të ishte përgjigjur shkurt se pronat që nuk nxirren në treg nuk kanë çmim
sepse nuk janë në shitje. Me kaq do ta kishte mbyllur këtë çështje. Në rast të
vazhdimit të presionit ai do t’u drejtohej institucioneve shtetërore që të
ndërhynin në përputhje me ligjin për të hequr presionin. Është obligim i
shtetit që funksionon mbi parimet e së drejtës që të përdor edhe forcat e
rendit, madje edhe qentë nëse ka nevojë, për të ruajtur rendin dhe
pacenueshmërinë e të drejtës së pronës për secilin qytetar.

 

Por, qytetari i Kosovës Isa Mustafa kërkon që  çështjet të zgjidhen me kanun! Ai i fton në
konflikt “kundërshtarët” e tij dhe këtë ftesë e bën në përputhje me kanunin:
mos vijnë me gra, vajza dhe fëmijë, por le të vijnë ata që janë trima dhe ata
që janë burra!

 

Cili do qytetar i një shoqërie demokratike që do të
bënte një thirrje të tillë për konflikt do të impononte ndërhyrjen e
institucioneve shtetërore. Por, në rastin e qytetarit Isa Mustafa puna qëndron
ndryshe.

 

Krahas rolit të Kryefamiljarit të një familje të
Prapashticës Isa Mustafa është në funksionin e 
Kryetarit të Qeverisë së Kosovës.

 

Të qëndrosh në krye të qeverisë së një vendi e ke
për obligim që të përfaqësosh dhe mbrosh interesat e të gjithë qytetarëve si të
ishin anëtarë të një familjeje.

 

Si veproi Isa Mustafa në funksionin që e vë në krye
të interesave të secilës familje të Kosovës? Në rastin e nënshkrimit të
marrëveshjes për krijimin e Bashkësisë së Komunave Serbe ai nuk ka vepruar
njëjtë si në rastin e rolit të tij të kryefamiljarit nga Prapashtica.
Përkundrazi, ai bëri krejt të kundërtën. Në cilësinë e të parit të familjes së
vet ai nuk pranoi as të negociojë me “sulmuesit” e lëre më të bëj ndonjë
kompromis me ta. Ndërsa në rastin e të parit të Kosovës, duke nënshkruar
marrëveshjen e dëmshme për vendin, veproi në kundërshtim të plotë me vullnetin
e anëtarëve të të gjitha  familjeve të
Kosovës. Me këtë veprim Kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa shkeli rëndë
Kushtetutën e Kosovës duke bërë pazare me pronat dhe interesat e të gjithë
qytetarëve të vendit.

 

Në vend që të përgjigjet për këtë shkelje të rëndë
të interesave dhe pronës së qytetarëve të Kosovës,  Isa Mustafa mobilizoi forcat policore të
Kosovës për të mbrojtur pronën e tij private dhe interesat e familjes së tij. I
njëjti njeri i cili në cilësinë e Kryeministrit të vendit i fal pronat dhe
interesat e qytetarëve të Kosovës për “presionin që t’i shesë pronat e veta” ai
angazhoi policinë e Kosovës.

Vendimi i Isa Mustafës si përfaqësues i të gjithë
qytetarëve dhe të gjitha familjeve të Kosovës po has në kundërshtime të mëdha
nga qytetarët e Kosovës.  Askush nuk
pranon vendimin e tij për t’i bërë koncesione Serbisë. Është e drejtë e
pakontestueshme e të gjithë atyre që nuk pajtohen me këtë vendim që ta shprehin
kundërshtinë e vet. Madje lirshëm pa u frikësuar se a do t’i pëlqejnë apo jo
këto reagime Isa Mustafës dhe bashkëmendimtarëve të tij.

 

Kurdo qoftë dhe kushdo qoftë që në cilësinë e
përfaqësuesit bën një veprim në kundërshtim me vullnetin e atyre që i
përfaqëson duhet të jetë i gatshëm të pranoj kritikat, madje, të jetë i gatshëm
edhe të heqë dorë nga përfaqësimi i tyre.

 

Tani është në dorën e qytetarëve të Kosovës, në emër
dhe në kurriz të cilëve edhe është nënshkruar kjo marrëveshje, të tregojnë
qëndrimin e tyre rreth kësaj çështjeje. Është në dorën e atyre që nëse nuk
pajtohen me këtë marrëveshje të kërkojnë dorëheqjen e Isa Mustafës nga
funksioni për t’i përfaqësuar interesat e familjeve dhe qytetarëve të
Kosovës.  Qytetarët e Kosovës kanë aq
dije dhe guxim sa të mbrojnë interesat e çdo qytetari dhe të çdo familjeje të
Kosovës. Madje edhe familjen dhe pronën e kryefamiljarit të Prapashticës, Isa
Mustafës. Këtë mund ta bëjnë pa pasur nevojë as ta hanë qenin e as që t’i hajë
qeni! Hiq ma pak me e sjellë ujkun në torishtë!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …