Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
Tema të tjera...
Sociologu Fatmir Grejqevci ka reaguar lidhur me mënyrën se si emërtohen personat që u morën me forcë nga forcat serbe gjatë luftës në Kosovë, duke vlerësuar se përdorimi i termit “persona të zhdukur” nuk e pasqyron plotësisht natyrën e krimit dhe rrethanat në të cilat këta njerëz humbën gjurmët.
Sipas Grejqevcit, në rastet kur ekzistojnë dëshmi se personat janë marrë me forcë nga ushtria dhe policia e Serbisë, termi më i saktë do të ishte “persona të rrëmbyer”, pasi një përcaktim i tillë nuk përshkruan vetëm mungesën e një personi, por e lidh drejtpërdrejt atë me një veprim kriminal dhe me autorin e mundshëm të krimit. Ai thekson se shprehja “persona të zhdukur” mund të përdoret në rrethana të ndryshme, përfshirë fatkeqësitë natyrore apo raste të tjera kur nuk dihet vendndodhja e një personi, ndërsa në rastin e viktimave të luftës në Kosovë rrethanat kërkojnë një emërtim që e pasqyron edhe mënyrën se si janë zhdukur.
“Persona të rrëmbyer” është një përcaktim që, sipas tij, e vendos në qendër të vëmendjes përgjegjësinë për aktin dhe e ngre menjëherë pyetjen se nga kush janë rrëmbyer këta njerëz dhe çfarë ka ndodhur me ta. Për Grejqevcin, mënyra se si emërtohet një krim nuk është çështje thjesht gjuhësore, pasi terminologjia ndikon edhe në mënyrën se si një shoqëri e dokumenton, e kujton dhe kërkon përgjegjësi për krimet e së kaluarës.
Në këtë kontekst, sociologu ka shprehur shqetësim për atë që e konsideron mungesë të vëmendjes së mjaftueshme institucionale ndaj fatit të personave që ende nuk janë gjetur, duke argumentuar se Kosova duhet të insistojë më fuqishëm në zbardhjen e fatit të tyre dhe në përgjegjësinë e autorëve të krimeve. Ai ka kritikuar edhe qasjen politike ndaj kësaj çështjeje, duke vlerësuar se institucionet e Kosovës nuk duhet të mjaftohen vetëm me evidentimin e personave si “të zhdukur”, por të kërkojnë në mënyrë të vazhdueshme zbardhjen e rrethanave të rrëmbimit dhe fatit të tyre.
Grejqevci e lidh këtë çështje edhe me kujtesën kolektive dhe me përgjegjësinë historike ndaj viktimave dhe familjeve të tyre. Sipas tij, përballja me krimet e luftës nis edhe nga mënyra se si ato emërtohen, dokumentohen dhe u përcillen brezave të ardhshëm.
“Persona të rrëmbyer nga ushtria dhe policia e Serbisë gjatë luftës në Kosovë”, është formulimi që ai e konsideron më përshkrues për rastet ku dëshmitë flasin për marrje me forcë. Për të, pyetja mbetet e hapur: nëse emërtimi i një krimi është pjesë e mënyrës se si një shoqëri përballet me të kaluarën, a duhet viktimat e rrëmbimeve të luftës të përkufizohen vetëm si “persona të zhdukur”, apo emërtimi duhet të pasqyrojë edhe aktin dhe përgjegjësinë që qëndron pas zhdukjes së tyre?
