Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Ishim, jemi dhe do të jemi e mbesim shqiptarë perëndimorë!

Pellazget, ilirët, epirotasit, maqedonasit, arbrit e më vonë edhe shqiptarët, që të gjithë emrat që ka mbajtur neper histori, kombi ynë kishin një rrënjë, ishin një fis e një farë, ishin nder evropianet e parë. Pellazget ishin të parët tanë, ilirët ishin fiset tona, shqiptarët janë kombi ynë! Ketë e konfirmojnë rilindësit tanë mendjendritur dhe shumë studiues të mendimit të thellë perëndimor. Nga ne kërkohet vetëm edhe pak gjurmim e studim, dije shkencore e humanitare, pse jo edhe pak dashuri për kombin e shtetin.

Në histori e patëm fatin e keq që për pak shekujt të jemi dhunshëm pjesë e lindjes, por lindor nuk u bëmë dot dhe kjo falë mendjeve të ndritura të rilindësve, idependistëve, demokratëve dhe progresistëve apo komunistëve të shekullit XX. Padyshim, mendjet e ndritura të epokave të përmendura nuk e përbënin shumicën numerike të shqiptarëve, po në cilin komb të Botës elitat përbëjnë shumicën? Shumica natyrshëm në momente të kthesave historike ecën pas elitave politike, kombëtare e intelektuale. Nuk e mohoj faktin se në histori ka përpjekje për kthesa prapa, madje ka edhe prapakthim. Shembulli më tipik ishte Mesjeta e errêt, por fundi i saj solli humanizmin e renesancën, solli iluminizmin, siç solli revolucionin industrial dhe revolucionet politike, revolucionet shkencore e darvinizmin, ashtu siç solli filozofinë e socializmit utopik frënge-angleze, solli kulmin e filozofisë klasike gjermane e më pas atë marksiste. Solli majat e dijeve shkencore, politike, filozofike, solli artet, letërsitë e majat e kulturave të ndryshme të civilizimit botëror.

Shekujt t errësirës ishin të vështirë, por lindjet pas atyre shekujve ishin madhështore në ndriçimin e mendjeve shkencore, në përmirësimin e jetëve njerëzore. Ndërsa mesjeta vazhdon në qoshe tepër të ngushta si për shembull Vatikani, Arabia Saudite e ndonjë qoshe tjetër prej nga dirigjohen e shkaktohen dhimbjet e mëdha njerëzore. Por, në fund të fundit dashuria njerëzore për jetën e progresin do të fitoj mbi çdo fantazmë të errësirës! Kështu ishte e kështu do të jetë edhe sot e nesër.

Shqiptarët janë formuar si komb në shekullin XIX, janë konsoliduar e shtrirë horizontalisht si komb pas Luftës se Dytë Botërore në gjithë gjeografinë shqiptare. Pat përpjekje jashtë Shqipërisë që të pengohej kjo shtrirje, por nuk u pengua dot as nga Tito e Rankoviqi me kompani. Nuk do të pengohet as sot nga fytyrat e zeza nga do që vijnë ato. Ka kohë që kultura e arsimi shqip hyri në çdo familje të qytetit e të fshatit, kur bibliotekat u bënë pjesë e jetës sonë kulturore edhe e familjeve shqiptare në Shqipëri e më vonë edhe në Kosovë e treva tjera shqiptare.

Sot, në Shqipëri e Kosovë, shihen edhe gjurmët e errëta të Lindjes, por ato janë më shumë se minore në krahasim me jetën e gjallë të Perëndimit, ketë vetëm të verbëritë dhe dashakëqijtë nuk mund ta vërejnë. Ka aty-këtu edhe elemente fisnore, por edhe ato janë në vdekje e sipër. Kombi shqiptar me gjithë krizën morale të tranzicionit, ai po konsolidohet, zhvillohet e po përparon.

Shkurt: Kombi shqiptar perëndimor po bënë hapa të mëdhenj zhvillimi e progresi! Ndonëse shenja regresi shihen gjithandej në Lindje e Perëndim! Bota ka aq gjak sa për t’i dhënë jetë progresit shoqëror.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …