Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Mosmirënjohja vret të vërtetën

(Është hera e dytë që duhet ta mbroj, Fatos Klosin, për faktin se mosmirënjohja më vret!)

 Në Kosovë ka shumë mosmirënjohje, sidomos atëherë kur duhet të ketë shumë mirënjohje. Në gati tridhjetë vjetet e fundit, mosmirënjohjen e kam parë sa e sa herë edhe ndaj misionarit e frymëzuesit të lirisë sonë, Adem Demaçit nga e njëjta farë njerëzore. Dhe njeriut i dhëmbë shumë veçanërisht atëherë dhe atje kur ajo, mirënjohja nuk mund të gjendet as me qyski.

Nuk kam asnjë dyshim, e shoh çdo ditë në Kosovën time të dashur se i drejti sa edhe e vërteta kanë pak argatë e mbështetje, ndërsa gënjeshtra dhe mashtrimi, kanë mbështetje, madje edhe pushtet marrin shpesh?!

Prandaj jemi këtu ku jemi dhe nuk jemi aty ku duhet të jemi, por mbase e meritojmë.

Janë një soj  i njerëzve shumë të ligj, që dinë të krekosen si “gjelat maje plehu”, vetëm pas kalimit të rreziqeve të mëdha, rreziqe që kanë kërkuar njerëzit e integriteteve të mëdha. Dhe zakonisht integriteti i njeriut shfaqë e shpërfaqët në kohë të rreziqeve të mëdha. Vetëm në kohë rreziqesh ka dëshmorë dhe heronj. Pas luftërave, vetëm “gjeneralët” janë me bollëk?!

Populli i Kosovës se Lirë, të pavarur, sovrane e demokratike, duhet të përkulet para çdo dëshmori të rënë në luftën çlirimtare, si dhe për çdo njërin nga ata  që na mundësuan  ta gëzojmë lirinë e pavarësinë e shtetit tonë. Pa asnjë dyshim, merita të mëdha për ketë liri kanë edhe shumë të gjallë, që gjallojnë në mesin tonë e shpesh nuk i vërejmë. Natyrisht, nuk mungojnë as ata që të gjithë të gjallët që dje kontribuuan në lirinë e sotme, të ishin në varre për t’ju dërguar ndonjë lule, edhe pse disa që sot krekosen, as ketë nuk mund ta bëjnë dot. Unë ata i kuptoj, se atë soj njerëzish i shoh, i dëgjoj që më se paku 50 vjet dhe sinqerisht nuk pres më shumë nga ajo farë.

E ndjej për obligim, në rend të parë njerëzor e pastaj kombëtar për ta thënë një të vërtetë që e kam parë unë pas kthimit në Shqipëri nga Parisi, pra pas përfundimit të Konferencës së Rambujesë për Kosovën. Kjo ishte hera e dytë që isha në Shqipëri, kuptohet pas vitit 1993. Në ketë kohë e pash kontributin e gjithë drejtuesve të lartë të shtetit shqiptar – Shqipërisë. E pata rastin që ta njoh edhe Shefin e Sigurimit të Shqipërisë, Fatos Klosin. Përshtypja ime është se ai ishte një njeri në kuptimin e plotë të fjalës, një profesor i shkencave të natyrës, një intelektual i urtë e babaxhan, të i cili nuk pash asnjë veti polici ose të njeriu që krekoset për pozitën e tij. Të ai e pash një njeri me vullnet të madh për ta ndihmuar UCK-në dhe luftën e saj në Kosovë. E them me bindje, se atë dashuri se kam parë kurrë të kundërshtarët e tij në Kosovë. Të këta të fundit atë gatishmëri nuk e kam parë as para lufte, as gjatë luftë e madje nuk e kanë as sot.

Unë skuqëm, e skuqëm shumë, kur dëgjoj akuza e shpifje se ai dinë apo duhet të dinë për ketë e atë vrasje?! Për mua ato janë gënjeshtra të liga, të njerëzve që kurrë nuk kishin gatishmëri të luftonin aty, ku i kërkonte zëri i atdheut. Eh! Sot rrahagjoksët janë me bollëk! Do të ishte me fat për ne të gjithë, ndriçimi i çdo vrasje të pa ndriçuar. Por, kjo mungesë, askujt nuk i jep të drejt të akuzojë të tjerët!

Për mua, për kohën që e njoha krejt deri më sot, Fatos Klosi ka qenë e ka mbetur një njeri shumë i mirë, një profesor shkëlqyeshëm, një zyrtar shembullor që meriton çdo mirënjohje për ndihmën që ia ka dhënë Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe Luftës sonë për liri e pavarësi. Pra gjithë shqiptarëve edhe atyre që nuk janë mirënjohës.

Ai e meriton çdo mirënjohje! Te ne, jo rrallë mirënjohje marrin ata të tjerët që as vet nuk e dinë pse i marrin?!

Për mirënjohje as kam qenë e as jam dorëlirë! E të bardhës nuk mund t’i them e zezë. Kush të dojë le ta beson ketë, kjo është bindja ime për një njeri të mirë e bujar!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …