Krasniqi: Ideja për korrigjim kufijve është antikushtetuese por nuk është ide e Thaçit, është ide e vjetër e Serbisë

Jakup Krasniqi: Pse drejtësia e EULEX-it nuk e shqyrton dënimin shqiptuar në rastin “Hajra”?

Shkas për t’u marrë me ketë rast është përpjekja sizifiane e familjarëve të të dënuarve për ta ndriçuar rastin. Mbase jo vetëm e tyre. Ky rast sa nuk është individual, po aq nuk është as familjar. Ky rast është shoqëror dhe si i tillë i përket Drejtësisë sonë dhe te EULEX-it të merret seriozisht me te. Pasi të apostrofuar në ketë rast janë edhe prokurorë të  këtij misioni evropian për drejtësi e siguri.

Rasti i dënimit të dy vëllezërve Kiçina e dy vëllezërve Ramadani nga Bainca e Drenasit, ka vite që opinioni publik, në shumë forma ka shpërfaqur shqetësimet e tija, por, as edhe një segment i Sistemit të Drejtësisë nuk e ka marrë mundin që t’ju përgjigjet këtyre shqetësimeve, duke e rikonfirmuar drejtësinë e vendimit ose verifikuar të vërtetën e këtij rasti dyfish të padrejtë. I dhimbshëm se është vrarë një familje dhe janë dënuar katër njerëz që shumë argument konfirmojnë së janë të pafajshëm.  Pasi rasti është përfunduar nga ekspertet e EULEX-it, të dënuarve është dashur që t’ju lehet mundësia e ankimit në Gjykatën për të Drejtat e Njeriut në Strasburg.

Duke iu përgjigjur kërkesave të opinionit qytetar të shprehura dhe me peticion, Kuvendi i Kosovës pat debatuar për rastin Kiçina-Ramadani (i njohur edhe si rasti Hajra), më 16 mars 2013. Në atë debat u kërkua që Sistemi i Drejtësisë ta rishqyrtonte lenden edhe një herë, se për ndryshe “më mirë do të ishte që 100 kriminelë të ishin në liri, sesa një i pa fajshëm në burg”! Në ketë rast kemi katër veta në burg! Atëherë e sot e kam pasur bindjen se Kuvendi e kishte dhe e ka të drejtën që të kërkonte nga Gjyqësori rishikimin e kësaj lënde, për të cilën kishte e ka vërejtje të shumta. Dikush mund të thotë se Apeli e ka thënë fjalën e vet. Në ketë situatë shtrohet pyetja: A është e drejtë, që padrejtësisht të mbahen në burg katër veta? Ndërsa autoret e krimit të jenë të lirë?!

E njëjta lëndë është trajtuar edhe nga Televizionet nacionale. Madje  RTK-ja si medium publik ketë lëndë e ka trajtuar në Emisioni “Pa Rrotulla”, të udhëhequr nga Milaim Zeka. 2 i  cili në hetimin e tij ka konstatuar: “Duke qenë se kisha mbledhur një milion fakte dhe dëshmi se te dënuarit ishin plotësisht te pafajshëm, kisha vendosur te beja një dokumentar hulumtues rreth rastit, te titulluar: Krimi ne Drejtësi3.

Pas shfaqjes se emisionit, autori i jep edhe këto informacione të cilat nuk duhet të mbesin në harresë. Ai thotë: “Pas transmetimit te filmit, jo vetëm qe u be zhurme, po ne adresën tonë dhe te Salustros erdhën edhe shume fakte te reja, te cilat kurrë nuk u hetuan. Madje, një ish deputet i VV i ofroi këtij prokurori edhe emrat e vrasëseve te familjes Hajra, po Salustro çdo gjë e kishte hedhur ne shporte…”4

Për rastin në fjalë ka folur edhe prokurorja e EULEX-it, Maria Bamieh e cila në pyetjen e Arsim Ramadanit i cili i ishte drejtuar asaj që “Ti nëse tregon të vërtetën e këtij rasti se do t’i ndihmonte të dënuarit e Rastit Hajra, pasi këta nuk ishin fajtor”. Në ketë pyetje prokurorja ka dhënë ketë përgjigje: “Unë munde te konfirmoj se Jonathan Ratel ka refuzuar që unë të merrem me ketë rast. Ai ka thënë se kjo është finale dhe unë nuk duhet te merrem me ketë rast se kjo i takonte mbrojtjes. I kam shpjeguar qe mbrojtja nuk ka mundësi tjetër qe ta shikoj ketë rast, por ai ka refuzuar”5. “Besoj se kjo te ndihmon”, kishte përfunduar ajo.

Autori i filmit “Krimi ne drejtësi”, thotë: kam dokumentuar se si ish kryeprokurori kanadez i UNMIK-ut ne Kosovë, me pat thënë se djemtë janë të pafajshëm. Te njëjtën gjë ma ka thënë edhe kryetari aktual i Gjykatës Supreme, Fejzullah Hasani”.6

Konsideroj që vetëm deklarimet e dy prokurorëve të EULEX-it dhe ai i Kryetarit të Gjykatës Supreme në një vend normal do të duhej i terë sistemi i Drejtësisë të vihej në lëvizje për t’i dhen zgjidhjen e duhur këtij rasti! Dhe jo vetëm për hir të të dënuarve, por për hir të Drejtësisë! Këtij rasti duhet t‘i epet një përfundim i drejtë!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …