Mehmet Musa: Janari dhe flaka e Janarit

Mehmet Musa: Janari dhe flaka e Janarit

Është muaj i egër i stinës së dimrit, bora dhe acari nuk e rëndojnë aq zemrën e shqiptarit aq sa që e rëndojnë ngjarjet kronologjike të renditura në këtë muaj. Ky muaj na i kapërdiu djemtë më të shtrenjtë e më të zotët e atdheut, ideolog të çështjes shqiptare, ushtarak e gjeneral, me 17 janar na e mori Jusufin, Kadriun e Bardhoshin. Me 11 janar në mes të Prishtinës e përbiu Rexhepin e Nuhiun, me 28 janar na e mori Prenin dhe Memen, ndërsa sot me 31 janar para 20 viteve Hakifi, Zahiri dhe Edmond Hoxha ranë për te lindur përsëri…. Pra, është muaj i rilindjeve kombëtare!!!

Kuvendi i Junikut dhe kullat e tij nuk do të kishin kuptim pa emrin e Xhavit dhe Edmond Hoxhës, Dukagjini do të thirrej ndryshe pa këta dy emra, Shqipëria natyrale dhe historia e përgjakshme e saj do të ishte e gjymtë pa emrat, aktet dhe veprat, mundin, sakrificat dhe gjakun e këtyre dy viganëve.

Në gjysmën e dytë të shekullit që shkoi, nënë e babë, Hyni e Nurije Hoxha patën shumë goca dhe dy djem, nuk mund të përmbahej gëzimi për këta dy djem, jo për t’i rritur në frymën e nënshtrimit ndaj okupatorit, shka dhe shërbëtorëve të tij, për t’i dërguar në akademinë ushtarake të gjeneralëve famëkeq Libiqiq, Mamulla e Kadijqviq e për t’i martuar me shkina për ta thelluar (bratsvo- sfinsfon); por për t’i rritë, edukuar e kalitë që të hakmerreshin një ditë kundër atyre hordhive serbo- çetnike- malazeze ku pas Luftës së Dytë Botërore, me ndihmën e kolonës së pestë nuk lanë shtëpi shqiptare pa ia quar gjëmën te dera.

Dhe u frymëzuan dhe edukuan që nga ninullat e nënë Nurijes në djep: rritu biro e falja jetën atdheut. Dhe babë Hysniu që ishte rritë jetim, ngase çetnikët i kishin marrë babanë e gjyshin, ku sot e atë ditë nuk ua di kush varrin ku e kanë, e ai kërkonte nga të bijtë të hakmerreshin për babë e gjysh dhe për dheun e shqiptarisë…

Duke u nisur nga ky parim dhe, për t’ia plotësuar dëshirën prindërve njëri më herët e tjetri më vonë radhitën përkrah shokëve te idealit aty ku e kishin vendin dhe kërkonte nderi i arbrit; për t’i dhënë begati, forcë, kurajo dhe energji forcave revolucionare, nacionaliste e irredentiste të trojeve të robëruara. Ata zgjodhën dhe preferuan vetëm një rrugë për realizimin e aspiratave shekullore; jo për ta pritur momentin duke bërë sehire duarkryq, por u shndërruan në vetë Ora e Shqypnisë duke e bartë në supe, kohën me mund, djersë, sakrifica e së fundi me gjak!

Kur këta vepronin e luftonin në fushën e nderit, një pjesë goxha e mirë e jona që nga Juniku, Deçani e deri në Prishtinë rrinim duke i skuqur duart së rrahuri Vllaznim -bashkim, vllaznim bashkim, dhe duke thënë vetë me vete, “Kush janë këta kokëkrisur” që i kanë shpallë luftë ” vëllazërim – bashkimit ” dhe fryteve të revolucionit socialist.

Pikërisht nga vitet e 75-ta në momentin e duhur dhe kohën e sakt Xhavit Hoxha, radhitet në istikam në grupin e intelektualëve të Dukagjinit që ishin të prirë nga rrapi shekullor, baca Ismail Haradini.

Në verën që shkoi, isha për një vizitë, me vajzat e mia Shqiponjën, Shqiptaren dhe Jetlirën te nëna e madhe e kombit tonë, Nurie Hoxha dhe vajzat u mahnitën kur dëgjuan nga kjo nënë kreshnike duke thënë se dy djem i pata e ja fala atdheut po, që t’i kisha edhe 20 djem prapë do ja kisha falë atdheut, se në këtë vend qe thirret Shqipni një grusht dheu është më i shtrenjtë se jeta…

Nuk kishte rrugë tjetër përpos që Edmond Hoxha pa i mbushur 17 pranvera të jetë instruktor dhe themelues i ushtrisë së atdheut të robëruar së bashku me Adem Jasharin, Hakif Zejnullahun, Sali Çekun e Zahir Pajazitin.

Po vinte 31 janari i  vitit 1997, korbat e zi në janarin e zi ishin në prita ashtu siç ishin në Utergrupenbach, me 17 janar, ashtu siç ishin në zemër të Prishtinës me 11 janar, ashtu siç ishin në Bishtazhin me 28 janar, kësaj radhe në Pestovë bien për të lindur përsëri heronjtë e Vigut: Edmond  Hoxha, Zahir Pajaziti dhe Hakif Zejnullahu.

Rroftë për jetë e mot kujtimi për luftën, trimërinë dhe gjakun e derdhur i të gjithë dëshmorëve të kombit!

Lavdi e përjetshme jetës dhe veprës së Edmond Hoxhës, Zahir Pajazitit dhe Hakif Zejnullahut.

Lavdi, lavdi, lavdi

31 janar 2017

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …