RKL: Evropa ka edhe faqen e vetë të zezë të së kaluarës dhe të tanishmes

Lajmi se Brukseli  zyrtar  injoroi edhe njëherë Shqipërinë dhe Kosovën, i ka goditur në mendjet e tyre të robëruara, iluzionistët, poltronët, servilët dhe shumicën dërrmuese të politikanëve tanë, që dikur luteshin e  faleshin drejt Stambollit, më vonë drejt Beogradit e tash falen e luten  drejt Brukselit. Evropa nuk është buka jonë e përditshme…,  që na falë i Madhi Zot, nuk është vendi ku buron qumështi e mjalti, nuk është kontinenti që u ka nda drejtësi shqiptarëve, nuk është kontinenti që i ka marrë në mbrojtje shqiptarët dhe BE-ja nuk është duke korrigjuar gabimet e baballarëve e gjyshërve të Evropës, por është duke ushtruar të njëjtën politikë kundër shqiptarëve, në kushte dhe rrethana të reja. Përderisa është kështu, nuk ka asgjë të keqe as blasfemuese nëse për pak çaste shfletojmë bëmat e Evropës Plakë, ato të së kaluarës në afërt e të largët, atë që i dinë të gjithë, madje edhe servilët e saj, të cilët nuk do të dëshironin të shfletoheshin bëmat e zeza të Evropës.

Gjatë tërë historisë se vetë të ekzistencës, “Kontinenti plak”, Evropa, dielli alegorik i politikanëve tanë pa kurriz, nuk ka arritur asnjëherë të zgjidh problemet e popujve, as ka arritur ta demokratizojë rajonin, sikur trumbetohet në Bruksel dhe në qendrat e saj të nën varura, as ka arritur të krijojë një qytetërim të qëndrueshëm demokratik, sikur fryjnë bulçitë e trumbetojnë politikanët tanë të dresuar të shkollës së Brukselit, ashtu si dukur etërit e tyre të shkollës së Kumrovecit.

Roma ka qenë Perandoria më e madhe dhe më gjakatare e botës. Evropa i ka ndjekur dhe i ka diskriminuar të krishterët e periudhës pas apostolike, ashtu sikur të krishterët e parë që masakruan paganët dhe popujt e Egjiptit.  Kryqëzatat në shekujt XII- XIII u bënë me nismën dhe bekimin e Kishës dhe aprovimin e të gjitha shteteve të Evropës, ku humbën jetën qindra mijëra njerëz të pafajshëm madje edhe dhjetëra mijëra fëmijë të popujve evropianë, që baballarët e luftës dhe pushtimit i dërguan ta çlirojnë varrin e Krishtit, sepse atë nuk po e çlironin dot muskujt e fortë të kalorësve me nam të Evropës, zemërluanët e mendjederrët, meqë ishin mëkatarë. Pikërisht  kjo mynxyrë unifikoi popujt e Lindjes, të cilët u bashkuan me flamurin e Perandorisë Osmane, e cila për 500 vjet rresht nuk e pushoi invadimin deri në zemër të Evropës. Kjo ishte hakmarrja e Turqisë për kryqëzatat, ndërsa tagrin ia paguan sidomos popujt e Ballkanit.

Evropa ka shpikur dhe ka mbajtur në jetë me shekuj të tërë inkuizicionin, djegien në turrë të druve të kundërshtarëve të kishës, djegien e qindra mijëra femrave duke i paragjykuar si shtriga. Evropa, apo Vatikani i Evropës me shekuj të tërë ka ngulfatur shkencën dhe mendimin e lirë, ka shpikur dhe ka zbatuar teori raciste si anti semitizmin, anti aziatizmin etj. Në Evropë është përçarë dhe është ndarë  në dysh krishterimi. Evropa e ka lindur, Neronin, Napoleonin e Madh, por edhe Hitlerin, Gebelsin, Musolinin dhe monstrumë të tjerë që i kanë kushtuar popujve me miliona të mbytur e të masakruar. Evropa ka bërë përpjekje të pareshtura për ta kolonizuar tërë botën dhe ka mbajtur nën robëri të gjatë popujt e Afrikës e Azisë.  Në Evropë janë shkaktuar dy luftëra të mëdha me përmasa botërore, ku kanë humbur jetën rreth 100 milionë banorë të Evropës dhe të botës. Nuk janë vetëm këto fakte të mirënjohura  të historisë së zezë të Evropës. Natyrisht se ka edhe shumë të tjera, gjithnjë të zeza e më të zeza.  Andaj, krenaria boshe e njerëzve tanë, të cilët verbërisht idealizojnë Evropën, qytetërimin dhe historinë e saj demokratike, është e ngjashme me ata që e kishin himnizuar pushtetin autarkik dhe despotik të sulltanëve, duke pranuar jo vetëm vasalitetin por edhe shkrirjen dhe bashkëngjizjen.

Natyrisht se Evropa ka pasur  shpeshherë edhe faqen e saj të bardhë, kur ajo iu ka kundërvënë territ të inkuizicionit, kur ajo iu ka kundërvënë autarkisë e despotizmit duke bërë edhe Revolucionin e parë Demokratik Borgjez në botë, në përpjekje për t’ u çliruar nga dhuna dhe despotizmi. Në Evropë ka lindur marksizmi, komunizmi, darvinizmi, antisemitizmi. Në Evropë kanë pësuar në mënyrën më barbare  hebrenjtë, por edhe shqiptarët, baskët, irlandezët, hungarezët, polakët… Nuk duhet harruar fakti se hebrenjtë janë ndjekur edhe para Hitlerit, kudo në vendet e Evropës, madje qysh nga Mesjeta e hershme. Shqiptarët janë i vetmi popull i Evropës që i strehoi, nuk i denoncoi dhe i ruajti  ata. Ky solidaritet i shqiptarëve me hebrenjtë nuk i bën fare përshtypje Evropës, përkundrazi…

Nuk është Evropa dielli i lirisë që i ngroh popujt e shtypur e të vegjël, por është përfytyrimi i gabuar  i njerëzve tanë, që u besojnë maskës dhe jo asaj që fshihet nën to,  ndoshta është edhe eufemizmi ynë historik, që ka për bazë frikën. Janë po këta njerëz dhe bijtë e tyre që e besuan fuqishëm të ardhmes komuniste të botës, botës pa kufi, botës me një gjuhë dhe ideologji të vetme, gjuhën universale të komunizmit, të proletariatit ndërkombëtar mbase edhe ndërplanetar. Këto ide lindën pikërisht në Evropë dhe pastaj u transferuan nëpër botë.

Propaganda e politikanëve tanë në Tiranë, Prishtinë dhe në Shkup, të cilët himnizojnë deri në fetishizim demokracinë evropiane, është thjesht propagandë e vasalëve shpirt e trup shitur,  për t’ u mbajt sa më gjatë në pushtet. Evropa  i ka sjellë në Kosovë dhe gjithandej në vendet e Ballkanit të gjitha trafiqet, prostitucionin, trafikimin e qenieve të gjalla, pedofilinë, e cila ka përfshirë edhe Vatikanin se lërë më kishat, homoseksualizmin, biseksualizmin, komunitetin lesbike dhe të gjitha shëmtitë amorale. BE-ja kushtëzon anëtarësimin e vendeve në rajon me pranimin e komuniteteve geje, lesbike e të tjera. Evropa lejon martesat me gjini të ndryshme lejon edhe adaptimin e fëmijëve nga homoseksualët.

Evropa na porosit që ta harrojmë historinë, të kaluarën, t’ i falim kriminelët serbë, që vranë masakruan e ndoqën qindra mijëra shqiptarë nga trojet e tyre, madje kërkon që  edhe t’ iu kërkojmë falje atyre, sepse vetë ne i paskemi provokuar. Evropa kërkon që shqiptarët, me shumicë të besimit islamë të rikonverohen, apo të asimilohen. Evropa nuk lejon bashkimin e shqiptarëve në një shtet, por i mban anën Serbisë për ta shkëputur një pjesë të Kosovës, ku serbët përbëjnë shumicën.

Të shumta, të panumërta janë mëkatet e Evropës, nëse flasim për Kontinentin Plak, të cilit i takojmë gjeografikisht, edhe pse Ballkani vazhdon të mbetet në “tampon” zonë mes Lindjes aziatike dhe Evropës Plakë.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …