Edi Rama

RKL: Fushata e egër dhe e ligë kundër Edi Ramës në Kosovë, nxjerrë në sipërfaqe berishistët e heshtur të vendit

Fushata, që ka filluar si në kor ‘”jurishnikësh” nga disa medie dhe të vetëquajtur analistë, kundër Edi Ramës, duke e akuzuar madje se po dëshiron ta krijojë një Jugosllavi të re, kur këtë e mohon edhe vetë Vuçiqi, është sa e egër aq edhe dhe naive, sepse edhe po të dojë Rama, Vuçiqi e shumë të tjerë nuk mund të krijohet më një Jugosllavi e kombeve dhe e kombësive, ashtu sikur nuk mund të ringjallet ish RSFJ, as koha e “Baba Dovletit”.

Përpjekja për krijimin e një sikur thuhet minishengeni, ka të bëjë me lëvizjen e lirë dhe jo me kurrëfarë shteti dhe tërë kjo është vetëm lojë politike e disa krerëve të vendeve të Ballkanit, tani që u injoruan nga BE-ja, e cila duket se përfundimisht do të heq dorë nga kjo pjesë e Ballkani,  në radhë të parë për shkak të shqiptarëve,  që përbëjmë 8 milionë banorë të ndarë në pesë shtete dhe pamundësisë për zgjidhje të drejtë të kësaj çështje, të cilën e kishte groposur 100 vjet më parë kush tjetër pos Francës dhe kësaj Evrope.

Të gjitha ata që iu kanë vërsulur Ramës, duke e etiketuar më shka se vetë Vuçiqi, na përkujtojnë korin e Sali Berishës, i cili tani mund të përmendet vetëm si një ish-ish, sa i përket politikës dhe ëndrrës për pushtet,  por që patjetër do të përballet me drejtësinë.

Pozita krejt e palakmueshme në të cilën ndodhet Shqipëria, kriza e brendshme politike, uzurpimi dhe bllokimi i Presidencës nga Ilir Meta, përfaqësues i opozitës, sulmet e dhunshme të opozitës kundër institucioneve,  për një vit e më tepër, kanë vënë në pikëpyetje funksionimin e Shtetit. Përkrahja e Ramës për të ashtuquajturin minishengen është vetëm një prej dëlirëve të tij pamatura, por që nuk ngreh peshë aspak, me vetë faktin se ai e di mirë, po ashtu sikur edhe Vuçiqi e Zaevi, se nuk mund të arrihet një marrëveshje e tillë, meqë këtë nuk e pranon Kosova as Mali i Zi. Rama e ka thënë troç se një “Shengen” i tillë nuk do të bëhet pa Kosovën, andaj çka duhet më tepër, për ata që kanë vesh dhe të cilë dinë shkrim-lexim.

Fushata e “kosovarëve” kundër Shqipërisë përgjithësisht, pavarësisht kush qeveris në Tiranë, nuk është e ditës së sotme e as  e së djeshmes, ajo ka një histori shumë të gjatë dhe të palavdishme.

Fushata kundër Ramës nuk e forcon dot fuqinë politike të Salih Berishës, sepse ai nuk është më. Po ashtu opozita e mjegulluar në Shqipëri nuk ka asnjë shans të kthjellet, sepse grushti që i ka rënë vetvetes kundër institucioneve ka qenë vdekje prurës për të.

Po kështu përpjekja për ta barazuar këtë farë, “minishengeni” duke marrë përgojë Adem Demaçin dhe Ballkaninë e tij, është sa e pa qenë po aq edhe e pamoralshme, sepse, Ballkania ishte vetëm përpjekje për ofertë, një  projekt i viteve  90-të shekullit të kaluar kur ishte krejtësisht një konfiguracion tjetër gjeopolitik në Ballkan dhe në Evropë, ndërsa tani kemi një realitet tjetër.

Është gabim i pafalshëm të bëhen krahasime të tilla, sidomos tani për së vdekuri të Bacës Adem, në radhë të parë sepse ato keqinterpretime janë të paqëndrueshme, sepse kemi të bëjmë me dy kohë, me dy realitete që ndryshojnë shumë.

Të lavdërohet Ibrahim Rugova dhe të thuhet se ai paska qenë largpamës   meqë paska qëndruar larg politikanëve në Shqipëri, kjo është një nonsens i llojit të vet dhe këtë e thonë vetëm militantët e  agraisur  naivë e trutharë. Është e natyrshme të ketë individë, grupe politike të cilët pretendojnë t i bëjmë argatin Sali Berishës, duke sulmuar Edi Ramën, e socialistët në përgjithësi, por kjo do të duhej të bëhej me fakte, pasi të merret ndonjë vendim. Vendim për krijimin e një minishengeni nuk ka, ka vetëm një propozim, i vdekur që në fillim, i cili nuk ka kurrëfarë  peshe për t u marrë me të, kur kemi sa e sa probleme të tjera, sidomos me fushatën antishqiptare të Gjykatës Speciale, e cila ka shpallur të dyshuar krejt personelin e SHP të UÇK-së, të gjithë komandantët e zonave dhe sa e sa luftëtarë të lirisë.

Nëse Edi Rama pranon minishengenin, i cili lë anash Kosovën e Malin e Zi, atëherë meriton t’ i thuhen të gjitha, por jo vetëm t i thuhen verbalisht,  por pazare të tilla duhet të  stopohen  me çdo kusht  dhe  me revoltë të fuqishme popullore.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …