RKL

RKL: Në këto ditë maji kur i përkujtojmë dëshmorët e martirët, fryhen si gjeldeca, ata që kishin ikur nga lufta

Në muajt prill të maj të vitit 1999 në frontet e luftës çlirimtare kanë rënë qindra dëshmorë, më shumë se një e katërta e numrit të përgjithshëm të dëshmorëve të rënë  gjatë luftës së UÇK-së kundër forcave pushtuese e vrastare serbe.  Ky numër i të rënëve tregon më së miri heroizmin  e luftës së UÇK-së dhe gjakut të derdhur rrëke për liri, ndërsa tani 22 vjet më vonë,  në Kosovën e çliruar me gjakun e bijve dhe bijave më të përkushtuar të kombit, gjenden politikanë bukë përmbysur të cilëve u vjen  rëndë ta përmendin qoftë edhe emrin e kësaj ushtrie heroike, e cila lindi dhe u mbështet nga populli liridashës i të gjitha trojeve shqiptare.

Sot kur i përkujtojmë dëshmorët e martirët, gjenden bashkë shumë baloshë e syleshë, tinëzar e nopranë, ikanakë e servilë, puthadorë e bashkëpunëtorë të Serbisë, apo bij dhe bija të tyre, të cilët pretendojnë të veshim meritat që nuk i kanë, pretendojnë ta mbulojnë veten me meritat që nuk iu takojnë, pretendojnë të na bindin se ata paskan luftuar në tjera kanale dhe paskan dhënë kontributin kryesor në luftë.

Kështu thonë ata që vetëm pas luftës dhe pasi nuk kishte mbetur asnjë këmbë  ushtari e polici serb në Kosovë, ishin kthyer  nga Shqipëria,  të rruar e të kallajisur me uniforma të reja, me vetura të reja,  me roje e truproje duke rrezatuar forcë, siguri, pse jo edhe arrogancë e prepotencë. Por gjatë luftës  nuk ua kishte mbajtur të hynin në Kosovë duke kaptuar fusha e brigje, pyje e male rreth kufirit,  nën breshërinë e armëve të Milosheviqit, ashtu sikur kishin hyrë mijëra e mijëra të tjerë.

Disa prej tyre i kishin caktuar postet qeverisëse, “gjatë luftës plot heroizëm” që kishin bërë nëpër hotelet e Tiranës dhe sapo ishin kthyer kishin marrë pozitat drejtuese, duke ushtruar madje edhe arrogancë dhe duke rrahur fort gjoksin si super çlirimtarë…

Ata që kishin ikur nga lufta, ata që nuk kishin hyrë fare nëpër kufirin ku luftohej në çdo pikë, ata që kishin qëndruar në Shqipëri, apo në shtetet e tjera të Evropës deri pas çlirimit të vendit, ata që kishin dezertuar dhe pastaj në mërgim kishin formuar Brigadën “Mërgimi”, në kohën kur në Kosovë derdhej rrëke gjaku i kuq dhe i pastër i dëshmorëve,  po të kishin turp, po të kishin njerëzi, po të kishin dinjitet, po të kishin burrëri, në radhë të parë do të duhej t’ i kërkonin falje UÇK-së dhe popullit për anashkalimin e luftës, dhe do të pranonin të vërtetën e saj, të ulnin veshët e të paktën të mos lavdërohen, të mos rrahin gjoks, duke na treguar ndonjë detal, për të cilin thurin një novelë.

Të mos na i tregojnë vuajtjet, që kanë përjetuar në Bllacë, duke qëndruar me orë të tëra nëpër  shi, neve që keni qëndruar jo me orë, ditë, javë  e muaj por edhe me vite, madje kurdoherë nën breshërinë e predhave armike…

Ata, që për të shpëtuar vetët e familjet e tyre ikën nga Kosova në çastet e saj më kritike, sidomos pasi kishte filluar intervenimi i NATO-së kundër makinerisë së krimit serb kundër shqiptarëve sot pikërisht ata kapardisen e lyhen me patriotizëm duke qëndruar përballë lapidarëve e shtatoreve të dëshmorëve, duke mbajtur fjalime prepotente, duke ngritur lart veprat e dëshmorëve, por pa përmendur asnjë nga bashkëluftëtarët e tyre, të cilët edhe tani po i mbrojnë luftën dhe vlerat e saj në Gjykatën e Hagës.

Është paksa e panatyrshme edhe për familjarët e dëshmorëve kur këta krerë institucionesh i  vizitojnë bashkëluftëtarët dëshmorë të Hashim Thaçit, Jakup Krasniqit, Kadri Veselit e Rexhep Selimit, sikur është heroi, Ilaz Kodra e shumë të tjerë.

Nuk di si ndihen ata, kur e dinë fare mirë se ashtu sikur kanë rënë më të dashurit e tyre, në altarin e lirisë,  ashtu kanë mundur të bien edhe këta katër e të gjithë të tjerët që kanë mbetur në mesin e të gjallëve dhe që me krejt qenien e tyre  që kanë marrë pjesë në çlirimin e Kosovës nga barbaria serbe.

Morali i luftës duhet të ruhet me moral kombi e jo “moral politike”, sepse politika i ka të gjitha por jo edhe moralin, jo sidomos kjo e sotmja, që gëzon frytet e fitores, të çlirimit e të pavarësisë,  pa e shkrepur as një plumb kundër Serbisë, por themi konkretisht për këtë  treshen K-K-O. Kjo nuk ka të bëjë me  anëtarësinë apo me ndonjë luftëtar lirie që ka mbetur në radhët e kësaj nomenklature. Kjo treshe e shumëfish treshe të tjera si kjo, nuk  ia ka dhënë as një copë buke një luftëtari të lirisë, por kanë  ikur nga Kosova, pikërisht në kohën kur ajo  digjej flakë nga sodoma, Serbi.

Kjo treshe mujsharësh politikë, arrogante e prepotente, që nuk ka dhënë as edhe një ditë të vetme kontribut në luftën e UÇK-së, kjo treshe, që krejt veprimtaria e tyre në shërbim të kombit dhe lirisë nuk ka meritë  më shumë se një  ditë lufte, e cilitdo luftëtar të lirisë, kjo treshe mashtruesish  që ka ardhur në pushtet me premtimin numër një se me Serbinë nuk do të ketë kurrë negociata, por vetëm Vetëvendosje, dhe tani që ka arritur në majat e pushtetit, e pranon jo vetëm dialogun por edhe kompromisin si kusht për fillimin e bisedimeve, madje do të pranojë dhe do të nënshkruajë krejt ato që i ofrohen në tavolinën e bisedimeve, vetëm për të qëndruar në pushtet, për t’ u pasuruar sikur janë pasuruar të tjerët, dhe në fund të thonë atë fjalën e shëmtuar të mujsharëve politikë, “Populli im, kafsha ime e zgjebosur…”

Duke qenë se ata nuk po heshtin së lavdëruari e së rrahuri gjoks si çlirimtarët e Republikës së tretë,  të cilën e paskan çliruar nga komandantët e luftës, madje as nuk lodhën për ta paraqitur një mospëlqim publik kundër veprimeve të Prokurorisë së Gjykatës Speciale, lërë më të japin ndonjë garanci. Duke qenë se po promovohen ditë për ditë, para shtatoreve dhe lapidarëve të dëshmorëve,  luftëtarët e vërtetë e UÇK-së kanë për detyrë t ua çjerrin maskat, sepse për 22 vjet nuk janë zbehur as janë harruar bëmat e tyre, pikërisht kundër UÇK-së.

Le të dihet kush dhe si është pasuruar. Le të hetohet edhe super pasuria e atyre që kanë qëndruar larg luftës dhe disa madje kanë tregtuar me Serbinë, para, gjatë dhe pas luftës dhe sot i kanë firmat më të suksesshme dhe më të pasura në vend.

Të gjithë kanë emra e mbiemra.

Pse të mos i publikojmë?

Edhe sa kohë duhet të presim?

 

 

Ahmet Qeriqi

Maj 2021

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …