Ylli Mece

YLLI MEÇE: FENOMENI “ WAGNER” DHE DISA PËRFUNDIME

Njëra ndër ngjarjet e pa pritura në rrjedhën historike të luftës së Ukrainës , për habi dhe të opinionit ndërkombëtar, sigurisht ngelet “Rebelimi Wagner” kundër carit të Rusisë V. Putin. Po ç’është “Wagneri” dhe pse pikërisht kjo njësi me një efektiv prej 20-25 mijë personash të armatosur të cilët operojnë në frontin e luftës me Ukrainën dhe që njiheshin si forca speciale në përbërje të ushtrisë ruse ju kundërvu Moskës ? Njësia speciale “Wagner”ka një domethënie e cila lidhet me familjen e famshme të muzikës gjermane Richar Wagner . Me kete emer te koduar (mbas rënies së Gorbaçovit) gjendet ne listat e fshehta ish sherbimit sekret te GRU oficeri Dimitri Utkin, i cili ishte nje simpatizant i ideologjisë naziste. “Wagner “…me kët emër quhej dhe vila e familjes së muzikanteve të famshëm, nga ku nipi i tij Siegfried tregon se rreth tryezës uleshin ai, bashkë me Hitlerin dhe Josef Gebelsin, ministrin e propagandës, të cilët dëgjonin dhe shijonin muzikën e tij.

Pra emrin e ka marre nga spiuni rus i cili gjendet i skeduar dhe kodifikuar me pseudonimin “Wagner”. Duke qenë se ishin nazistë dhe që nazistet njihen për egërsinë e tyre barbare e te pamëshirshme, pikërisht rreth saj u grumbulluan njerëz me sjellje të dyshimta, me prirje të theksuara dhune, ish të dënuar nga shumë vende si dhe nga vet Rusia, të cilët shkonin si mercenarë dhe që paguheshin mire nga Rusia e cila i përdorte ata në vatrat e nxehta ku kish konflikte e sidomos atje ku vet Rusia kish interesat e saj rajonale dhe ekonomike duke nxitur luftërat midis grupimeve rivale në një vend etj etj. Që prej shkurtit të vitit 2022 kjo njësi nën komandën e Evgeni Prigozhin ka pas qenë konsideruar si repart “elite” dhe krah i fortë i armatosur i Vladimir Putinit dhe në operacionet e veta ndëshkimore kjo njësi ka histori famëkeqe duke filluar qysh me ndërhyrjet në Siri, në Libi, në Saharën sub afrikane , madje ata ishin dhe morën pjesë dhe në grushtin e shtetit kundër Tripolit me 2018 por që dështuan dhe u tërhoqën. Shkurt, organizimi drejtimi dhe hedhja në luftime e këtij formacioni terrorist mercenaresh me pagesë është tërësisht vepër e imperializmit rus, sikurse, ashtu sikurse kanë dhe amerikanët të tyren “blackwater” ( uji i zi). Po cili është shkaku që E.Prigozhin ju kundërvu Putinit duke nisur “Marshimin mbi Moskë” i cili përshkoi vetëm 200km dhe u tërhoq nga ideja e tij?

Në deklaratat e veta Prigozhin akuzon udhëheqësit ushtarakë të Moskës, sidomos ministrin e mbrojtjes (por indirekt dhe V.Putin) për “mashtrim” të popullit rus, duke shpjeguar se do të ishte e mundur të negociohej me Zelenskyn dhe të shmangej lufta. Por kjo nuk u bë sepse lufta ishte e nevojshme për “klanin që tani de facto drejton Rusinë”, pra për interesat e oligarkëve rusë, perifrazon ai. Të jetë e vërtetë kjo dhe mos vallë Prigozhin është një i penduar duke e kuptuar fundin tragjik që do pësojë Rusia dhe për të mos fajësuar Putinin ai fajin jua u hedh drejtuesve të lartë ushtarakë të Rusisë sidomos ministrit të mbrojtjes Sergei Shoigu duke kërkuar zëvendësimin e tij? Kjo deklaratë e fundite kryekomandantit të “Wagnerit” në fakt bie ndesh me të parën, ku ai akuzonte Moskën për interesa të klaneve te caktuara ndaj dhe ajo ende po e vazhdon luftën. Tashmë komandanti i “Wagnerit” i dëshpëruar dhe pse kishte deklaruar se…

 Ne nuk donim të “përmbysnim qeverinë”, por “protestojmë kundër shkatërrimit” të formacionit luftarak të Wagner – it, i ka hedhur armët, sepse ndodhet i izoluar si nga Ukraina e cila po e vazhdon luftën kundër tij dhe formacioneve te tjera ushtarake ruse, po ashtu dhe nga vet ata që e nisën për në luftë.( Ai i është kundërvënë shtabit madhor te Moskës sepse ata ne të gjithë luftimet futin vetëm repartet e Prigozhinit, teksa ruajnë repartet ruse dhe kështu gradualisht po sipas tij, po shkohet drejt eleminimit të vet Wagnerit). E. Prigozhin së fundmi e kuptoi rrezikun e madh sepse dhe sikur ai ta kish vazhduar inkursionin drejt Moskës ishte i humbur, andaj dhe Putin i bëri thirrje që të ndërronte mëndje dhe po qe se do e ndalte marshimin drejt Moske do të ishin të gjithë të falur. Teksa lufta e popullit të Ukrainës dhe ushtrisë së tij kundër pushtuesit rus vazhdon. Por inkursioni i nisur me moton e “Marshimit mbi Moske” të trupave speciale “Wagner” e vuri në një hall të madh carin e Kremlinit Putin, sepse pikërisht nga ky formacion që ai e konsideronte krahun elitar të armatosur shpërtheu rebelimi., rebelim ky brenda për brenda vet ushtrisë, pavarësisht se ishin mercenare. Ndofta Putin do ndërroj ministrin e vet te luftës, duke ja dorëzuar këtë detyre shefit te shtabit te përgjithshëm te ushtrisë, me qëllim qe dhe te justifikoje “rebelimin Wagner” që do të thotë…. se rebelët problemin thelbësor nuk e kanë se s’duan te luftojnë, por se Ministri i Mbrojtjes nuk ka panizuar, organizuar dhe drejtuar mire e si duhet inkursionet luftarake në Ukrainë. Dënimi i komandantit te “Wagnerit” do ja ulte shumë prestigjin Putinit dhe jo vetëm kaq por nuk do te ish aspak çudi që shembullin e këtij formacioni ta ndiqnin dhe të tjerët, ndaj dhe Putin i la mundësinë që ai të shkojë në Bjellorusi te Lukashenkoja.

Rebelimi i dështuar “Wagner “është shprehje e krizës politiko – ushtarake që ka mbërthyer Rusinë dhe “çorbën Ruse” që desh të gatuante në Ukrainë po i derdhet në Moskë. Vet komandanti i saj nuk është aspak njeri që do paqen, përkundrazi ai është e do ngelet “mishi për top” që qarqet militariste mund ta thërrasin në çdo kohë e moment për sulme të organizuara, nxitje konfliktesh midis forcash rivale, organizime e drejtime te grushteve te shtetit..aq sa nuk do të ish aspak çudi që në një moment të caktuar (nëse nuk kanë për ta eleminuar ), ta thërras në ndihmë dhe në krah të paramilitarëve shovinistë të serbit A. Vuçiç, për tu dhënë një mësim të mirë shqiptarëve të Kosovës. Elementë të tillë ,janë të dobishëm vetëm për qarqet e caktuara ultra reaksionare që me pishtar në dorë janë të gatshëm për zjarr vënie dhe këta elementë nuk lindin vetvetiu por janë pjellë e imperializmit të çdo lloj ngjyre qoftë ai.

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …