RKL: Në emër të kujt dhe me cilët serbë dëshiron të pajtohet Qeveria e Kosovës?

Zërat për pajtimin e shqiptarëve me serbët, apo pajtimin e viktimave me xhelatët, herë-herë kanë ngritur krye në Kosovën e pas luftës, por asnjëherë  në Serbi, ku askush nuk është marrë seriozisht me këtë çështje. E ndodhur nën presionin e vazhdueshëm të Brukselit  zyrtar, ose e shantazhuar  nga qarqe të caktuara politike,  Qeveria ka marrë nismë për t’ ua shtrirë dorën serbëve të Kosovës në Veri, edhe pse ata nuk e njohin shtetin tonë, edhe pse vrasin civilë dhe policë shqiptarë, edhe pse kanë dëbuar nga veriu mijëra shqiptarë dhe u kanë uzurpuar shtëpitë dhe pronat e paluajtshme, edhe pse KFOR-i dhe EULEX-i kanë dështuar në vendosjen e rendit dhe të sigurisë.


 


Pavarësisht këtyre fakteve reale, të cilat janë të mirënjohura për opinionin vendor dhe ndërkombëtar, Qeveria ka bërë dhe vazhdimisht po përpiqet të na bind se ka shtrirë sovranitetin në tërë territorin e Kosovës, ( madje në çdo centimetër të saj) me faktin se  disa doganierë e policë të Kosovës kryejnë punë nëpër kontejnerë, të mbrojtur nga KFOR-i, ndërkohë që depërtimi i tyre në pikat kufitare bëhet me helikopterë të paqeruajtëseve dhe kurrsesi nëpër rrugët tokësore, madje as me mjete të blinduara. Zyrtarët e Kosovës asnjëherë nuk kanë qenë as janë të pranishëm në veri, madje as zyrtarët serbë të Qeverisë, të cilët popullata e atjeshme i etiketon si tradhtarë. 


 


Pavarësisht kësaj gjendjeje dhe mbretërimit të  këtij realiteti në veriun e vendit qysh prej qershorit të vitit 1999, autoritetet e larta të Bashkimit Evropian po e thonë hapur:, “Ju nuk keni dashur të jetoni nën regjimin serb, andaj mos kërkoni nga serbët të jetojnë nën regjimin tuaj”!. Gjejeni një zgjidhje që iu konvenon serbëve, ose jepuni atyre pavarësinë!. Logjikisht edhe është kështu. Përse u dashka me çdo kusht që në Kosovë të gravitojnë edhe 50.000 serbë të veriut, ndërsa nën Serbi, në Lindjen e vendit tonë të mbesin të robëruar përgjithmonë më shumë se 60.000 shqiptarë? Ndoshta krejt kjo po bëhet për t’ i qëndruar besnik planit antishqiptar të Ahtisarit për një Kosovë multietnike, me 92 për qind shqiptarë. Ndoshta, në Qeverinë e Kosovës ka edhe syleshë të tillë, të cilët me të vërtetë besojnë se Serbia po demokratizohet dhe kufiri, mes dy shteteve, nuk do të ketë më kurrfarë roli. Tashmë dihet botërisht se në Qeverinë e Kosovës, madje në pozita kyçe punojnë edhe veprojnë shumë “jugo-nostalgjikë” të bashkim vëllazërimit të dikurshëm, të rikthyer në trajtë të multietnicitetit. Për ta nuk ka pasur kurrë rëndësi kufiri, as liria e pavarësia e vendit, por vetëm favoret që ua ka sjellë pushteti si vasalë dhe shërbëtorë besnikë të regjimeve okupatore.


 


Duke folur për aksionin e pajtimit me serbët, sidomos me serbët e veriut, të cilët Qeveria e Kosovës i trajton si qytetarë të saj, zëvendës-kryeministri i Kosovës, Hajredin Kuçi, ka deklaruar se qasja e institucioneve të Prishtinës ndaj serbëve në veriun e vendit, nuk do të ndikohet nga marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.  Ai shtoi se Qeveria e Kosovës synon që t’ua shtrijë dorën serbëve në veri dhe në funksion të këtij synimi qenkan  edhe planet për ngritjen e zyrës administrative, që do të ofronte shërbime për qytetarët serbë. “Kosova i ka dy qasje në këtë drejtim. Qasjen e parë ka të bëjë me Serbinë, që kemi qenë në një dialog teknik dhe ajo do të vazhdoj pasi që të implementohen ato të cilat janë arritur deri më tani. Implementimi garanton cilësi e seriozitet dhe garanton që kemi punuar diçka dhe mund të implementohet tani. E vazhdimi i dialogut pa implementim nuk e ka asnjë kuptim. Në anën tjetër, qytetarët tanë serbë, që jetojnë në pjesën veriore nuk janë dhe nuk do të kenë asnjë pengesë për shkak të reflektimit të raporteve Kosovë – Serbi, ata janë qytetarët tanë, ne ata i mbrojmë, për ata kujdesemi, për ata tentojmë që të jemi atraktiv. Ne jemi të gatshëm që të bisedojmë me ta, por qëllimi kryesor është implementimi i pakos së Ahtisaarit, ligjeve tona dhe mundësisë tonë për një zhvillim më të mirë socio-ekonomik për ata dhe heqjen e zaptimit nga kriminelët që është në atë pjesë”, ka sqaruar zëvendës-kryeministri Kuçi.


 


Që serbët e Kosovës janë qytetarë të këtij vendi, këtë nuk e konteston askush, por është tejet i tejdukshëm fakti se në veriun e Mitrovicës  janë grumbulluar të gjithë vrasësit dhe kriminelët e luftës dhe  këtë e di më së miri Qeveria e Kosovës, sepse ata kanë emër e mbiemër, sepse ata kanë qenë klasë politike, ushtarake e shoqërore e Kosovës deri në dëbimin e trupave serbe nga vendi ynë, në qershor të vitit 1999. Nëse, Qeveria merr guxim për rehabilitimin e tyre, atëherë me të drejtë shtrohet pyetja,  cilët janë ata serbë të paskan kryer dhe po kryejnë krime në Kosovë? Me siguri se në veriun e Kosovës  nuk kanë ardhur për të jetuar dhe për të kryer  krime serbët nga Shumadia, nga Nishi, as nga ndonjë krahinë tjetër e Serbisë. Atje janë grumbulluar dhe zhvillojnë veprimtari të papengueshme kriminale serbët e Kosovës, ata që kanë vrarë e kanë masakruar mijëra shqiptarë gjatë luftës, ata që po vrasin edhe sot, ata që po vrasin dhe po iu shkaktojnë plagë edhe ushtarëve paqeruajtës të KFOR-it. Cilët qenkan ata serbë në veri që nuk kanë votuar për Serbinë, por paskan votuar për Kosovën? Të tillë nuk ka, sepse po të kishte këtë do ta dinim të gjithë.


 


Nëse Qeveria ka në plan që t’i amnistojë kriminelët serbë në veri dhe t iu ofrojë poste nëpër zyre, për përfitimet e veta  politike, këtë edhe mund ta bëjë, por a ka të drejtë Qeveria e Kosovës ta falë gjakun e mijëra shqiptarëve të vrarë e të masakruar nga serbët? Të drejtën për t’i  falur kriminelët, nëse duan ta shfrytëzojnë këtë të drejtë, e kanë vetëm familjarët e martirëve dhe dëshmorëve dhe këtë “të drejtë” besojmë se  ata kurrë nuk do ta shftytëzojnë.  Askush tjetër nuk ka të drejtë të falë për hir të BE-së, të Kuperit, Ahtisarit, Fajtit, Dellit, Editës, Stefanoviqit, e të tjerëve, të cilët për hir të “ardhmërisë” kërkojnë nga viktimat ta falin xhelatin. Këta asnjëherë nuk iu kanë kërkuar autoriteteve në Serbi t’iu kërkojnë falje shqiptarëve, sepse Serbia e ka bërë të qartë sa e sa herë se, kurrë nuk do ta pranojë pavarësinë e Kosovës, as luftën e saj çlirimtare. Për më tepër ajo po vazhdon të insistojnë që të dënohen me burg të gjithë pjesëtarët e UÇK-së, kërkesë të cilën e ka zbatuar UNMIK-u dhe tani po e zbaton për çdo ditë EULEX-i, pa e pyetur fare Qeverinë e Kosovës.


 


Çështja e faljes dhe e pajtimit është çështje delikate dhe gabohen rëndë të gjitha ata që mendojnë se mund ta falin gjakun e derdhur për liri, për hir të ruajtjes së posteve dhe përfitimeve, që po iu sjellë pushteti nën diktatin dhe regjimin e BE-së.


Pajtimi do të ndodh kur Serbia të kërkojë falje për të gjitha krimet që ka kryer kundër shqiptarëve prej vitit 1912, kur të dëmshpërblejë të gjithë shqiptarët e dëmtuar, kur ta njohë pavarësinë e Kosovës dhe kur të heq dorë përfundimisht nga politikat e saj agresive, hegjemoniste e kolonialiste kundër trojeve etnike shqiptare. Deri atëherë, çdo përpjekje për pajtim, vetëm sa do ta zgjasë agoninë dhe armiqësinë 13-shekullore mes serbëve dhe shqiptarëve.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …