Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Historia e shtet-formimit te Republikës së Kosovës nuk fillon në vitet 1989-1990 apo në vitin 2007 e më vonë!

Duke  komentuar përpjekjet antihistorike, që po bëhen lidhur me pretendimet për ta paraqitur Lëvizjen pacifiste dhe LDK-së si prijatare dhe fillestare të formimit të Shtetit të Kosovës, ish-kryekuvendari, Jakup Krasniqi në një shkrim analitik ka nënvizuar se ‘askush të mos mendojë se historia e shtet-formimit te Republikës së Kosovës fillon në vitet 1989-1990 apo në vitin 2007 e më vonë! E aq më pak, se luftën a pavarësinë e paska bërë ndonjë individ i vetëm pse e paska pasur një “ëndërr”?! Përpjekjet e tilla, janë “lojë e fëmijëve plëngprishës”! As edhe një parti e vetme në Kosovë nuk mund të quhet shtetformuese, e më se paku mund të quhet ajo parti, e cila jo vetëm që se kishte gjetur çelësin për bërjen e shtetit ( veç improvizimeve), por s’ishte e gatshme as të bënte hapin e duhur për bërjen e shtetit. E shtetet nuk bëhen pa luftë. Këtu nuk mund të them, por as dua të them, se ata nuk e donin shtetin. Të duash shtetin dhe ta gjesh rrugën e bërjes së shtetit, janë dy gjera që kanë dallime sa dita me natën. Nuk e mohoj faktin se këta që e “duan” shtetin janë më shumë sesa ata që e bëjnë shtetin. Prandaj behën përpjekje për t’ia rrëmbyer meritat shtetformuese, Lëvizjes së Fshehtë Kombëtare për Çlirim, e cila është nëna e babai i Luftës Çlirimtare të Kosovës, në krye me Adem Demaçin e më vonë me Komandantin Legjendar të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – Adem Jasharin.

***

Njeriu sa të jeton dëgjon edhe në pleqëri mëson. Kemi dekada që jemi mësuar të dëgjojmë për mashtrime, gënjeshtra e të pavërteta të panumërt, që mohojnë historinë politike të shqiptarëve të Kosovës, se gjoja kjo apo ajo parti na qenka shtet-formuese?! Pas ngjarjeve të vitit 1981, gënjeshtra serbe, rrej 101 herë për t’i besuar edhe vet gënjeshtari, ishte bërë përditshmëri edhe e disa shqiptarëve të kohës. Seç mu kujtua një thënie e Jakov Xoxës i cili jo rastësisht thoshte: “Kur rrinë bashkë e mira dhe e keqja, i japin dhe i marrin nga diçka njëra tjetrës”. Si po duket, krye qeveritarët tanë, kanë mësuar gënjeshtrat nga ajo kohë! Madje kanë shkuar edhe përtej tyre!

Pse po e them ketë?

As edhe një parti e vetme në Kosovë nuk mund të quhet shtetformuese, e më se paku mund të quhet ajo parti, e cila jo vetëm që se kishte gjetur çelësin për bërjen e shtetit ( veç improvizimeve), por s’ishte e gatshme as të bënte hapin e duhur për bërjen e shtetit. E shtetet nuk bëhen pa luftë. Këtu nuk mund të them, por as dua të them, se ata nuk e donin shtetin. Të duash shtetin dhe ta gjesh rrugën e bërjes së shtetit, janë dy gjera që kanë dallime sa dita me natën. Nuk e mohoj faktin se këta që e “duan” shtetin janë më shumë sesa ata që e bëjnë shtetin. Prandaj behën përpjekje për t’ia rrëmbyer meritat shtetformuese, Lëvizjes së Fshehtë Kombëtare për Çlirim, e cila është nëna e babai i Luftës Çlirimtare të Kosovës, në krye me Adem Demaçin e më vonë me Komandantin Legjendar të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – Adem Jasharin.

Partitë, partia apo edhe individët që mundohen ta grabisin vlerën e Lëvizjes së Fshehtë Kombëtare për Çlirim dhe të krijesës së saj Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, janë duke menduar se meritat atdhetare, janë si parat e pista me të cilat blihen vendet e punës dhe të futurit e rrejshëm në listat e veteranëve të luftës apo blihen e shiten votat, përfshirë edhe ato të deputetëve që pastaj të merren pozitat e larta shtetërore! Çdo përpjekje për t’ia grabitur meritën e shtetformimit, Lëvizjes së Fshehtë për Çlirim Kombëtar, ku përfshihet edhe e lavdishmja Ushtria Çlirimtare e Kosovës, është krim.

Kush mund të mohojë përpjekjen 86/87 vjeçare për çlirim, e cila fillon në vitet 1912/1913. Ndërsa në menytë të organizuar politike në nëntorin e vitit 1918 në Shkodër me Komitetin “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës”, me kryetar Hoxhë Kadri Prishtinën dhe anëtar, Hasan Prishtinën, Bedri Pejanin, Bajram Currin, Avni Rrustemin etj. E vazhduar me Lëvizjen Kombëtare (Kaçake) për Çlirim që qëllim kishte çlirimin e bashkimin e Kosovës me Nenën Shqipëri. E sidomos duhet vlerësuar përpjekjet e Organizatave të Fshehta për Çlirim Kombëtar te cilat përveç mbi 80.000 të rënëve në forma të ndryshme, mbi 666 shekujve të burgut deri në vitet e ’90, vetëm nga viti 1981 – 1990, për Republikën e Kosovës janë mbajtur mbi 250 shekuj burg, e qindra mijëra të shpërngulurve në anë të ndryshme të Globit. Është më shumë se turp, që të gjitha atyre përpjekjeve t’u mohohet shtet-formimi. E rrënjët e shtet-formimit të kërkohen në vitet e ’90, kur LKJ-istët dorëzuan librezat. Thua se vetëm kur atyre (që me dekada ishin në shërbim të LKJ-së), u doli gjumi, filloj historia e shqiptarëve për shtet-formim?!

Pa dyshim, vitet më të vështira ishin vitet 1989 – 1999, gjatë të cilave vite u shtrënguan që të ikin nga Kosova mbi 400.000 shqiptarë, në vende të ndryshme të BE-së, në SHBA, Turqi e Australi. Vite ku shqiptaret e Kosovës u përpoqën që me pa dëgjueshmëri qytetare ta refuzonin terrorin e gjenocidin serb. U përpoqën të ndërtojnë një pushtet paralel, i cili funksionoj në organizimin politik, Arsim, Financa e në Shëndetësi, por jo pa vështirësi. Kjo situatë edhe mund të vazhdonte, po gjithnjë e më tepër do t’i përngjante “Lojës se maces me miun”. Por gjendjen do ta ndryshonte LPK-ja e cila nga gjiri i saj nxori Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-ja) e udhëhequr nga Komandanti i saj – Adem Legjendari. Pa luftën titanike të kësaj të fundit, e cila luftë për shkak së shkaktoj një krizës humanitare, do të mbështetet nga Komuniteti Ndërkombëtar dhe NATO dhe u fitua. Nuk me kujtohet të jetë krijuar ndonjë shtet në Botë, veç Izraelit, pa luftë. Madje pa luftë nuk janë krijuar as SHBA-të!

Kanë mbetur vetëm pak ditë nga 18 vjetori i Epopesë së Prekazit, nga 18 vjetori i një flijimi familjar, nder më të madhin në historinë e kombit shqiptar e të njerëzimit në përgjithësi, pa të cilin flijim nuk do të kishte mobilizim të kombit shqiptar për Luftën Çlirimtare. Për pasoj nuk do të kishte as çlirim. Vetëm përpjekja për të adresuar diku tjetër, shtet-formimin e Republikës së Kosovës, është krim ndaj flijimeve dhe përpjekjeve titanike të kombit në përgjithësi e shqiptarëve të Kosovës në veçanti.

Jo vetëm në ketë përvjetor, por sa herë kujtojmë e përkujtojmë, data e ngjarje të historisë sonë gati shekullore, për liri e çlirim kombëtar, duhet ta kemi në mendje e në zemër se themelet shtet-formuese të Republikës se Kosovës, janë në përpjekjet e Lëvizjes së Fshehtë Kombëtare për Çlirimin e Kosovës! Gjithçka tjetër nuk mund të konsiderohet as si një përrallë edukative për fëmijë. Askush mos të mendoj se historia e shtet-formimit te Republikës fillon në vitet 1989/90 apo në vitin 2007 e më vonë! E aq më pak, se luftën a pavarësinë e paska bërë ndonjë individ i vetëm pse e paska pas një “ëndërr”?! Përpjekjet e tilla, janë “lojë e fëmijëve plëngprishës”!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …