Afërdita Thaçi: Rrini këtu ku është amaneti i heronjve, luftoni që ta fitoni paqen ashtu si luftuam ne për ta fituar lirinë

Afërdita Thaçi: Rrini këtu ku është amaneti i heronjve, luftoni që ta fitoni paqen ashtu si luftuam ne për ta fituar lirinë

Sikur edhe çdo bashkëkombës i imi edhe unë si bija e këtij vendi, patjetër që jam e lumtur për lirinë e fituar, për krijimin e shtetit tonë dhe të gjitha të arriturave të deri tanishme nga paslufta e deri më sot! Mirëpo, vendin tonë gjatë kësaj kohe të marrjes së vetes nga plagët e rënda të robërisë qindra vjeçare dhe shtet-ndërtimit  e kanë përcjellë edhe shumë ngecje në shumë fusha tejet të rëndësishme. Dihet fare mirë se lufta përveç viktimave të shumta dhe të rënëve për liri, shkaktoi edhe dëme të pallogaritshme materiale, ekonomive familjare bizneseve, ishte shkatërrimtare edhe për industrinë që e kishim trashëguar nga ish federata jugosllave.

Paslufta ishte një luftë tjetër për të mbijetuar, për t’i rindërtuar shtëpitë ose për të bërë një strehë për familjen, për ti ushqyer fëmijët, për veshje mbathje dhe për t ‘i shkolluar  ata, për t’ i kuruar të sëmurit dhe të traumatizuarit, si dhe për vazhdimin e jetës në një realitet të ri por me trauma dhe sfida të shumta.

Një gjë e kishim të sigurt, se tani pas gjithë atyre lumejve gjaku të derdhur së fundi por edhe më herët gjatë gjithë historisë, jemi të lirë në tokën tonë, pa u dridhur nga frika se kur do na thyhen portat dhe do na kërcënohen jetët nga ata që ikën si humbës, por që lan prapa shumë gjurmë që nuk shlyhen kurrë për jetë të jetëve, duke i kujtuar  brez pas brezi të gjitha mizoritë që na i shkaktuan.

Pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës, kishte shpresa se ky vend do drejtohej drejt, do punohej për mirëqenien e popullit, për prosperitet, për zhvillim , ngritje dhe mbështetje ekonomisë së mundshme, ngritjen e industrive të shkatërruara, me ndihmën e bashkësisë evropiane, investimeve të huaja dhe kredive afatgjate. Kishim besim se kështu do të hapeshin vende pune për një ushtri të rinjsh e të rejash të afta për punë dhe aftësim profesional në të gjitha drejtimet.

Kaluan shumë vite nga paslufta, dhjetë, pesëmbëdhjetë … njëzet!

Të rinjtë  tanë dita ditës po e linin vendin duke i mësyer dyert e botës në të katër anët e saj. Ata tanimë ishin lodhur nga pritjet e pashpresa dhe të pangushëllueshme. Qindra e mijëra nga ata emigruan drejt Evropës dhe Amerikës e më gjerë për të mos u kthyer më kurrë. Pas shumë peripecive dhe sfidave të papërshkrueshme, shumë nga ata sot janë shtetas të huaj, e kanë braktisur edhe shtetësinë e Kosovës, kanë krijuar familjet e tyre dhe fëmijët po i rrisin dhe edukojnë në gjuhët e shteteve pritëse, duke qëndruar indiferentë drejt asimilimit të tyre.

Shumë herë edhe vet i kam mirëkuptuar ata dhe familjet e tyre. Varfëria e skajshme dhe situata pa shtegdalje të shtyjnë të dalësh nga vetja.

“Skamja është derë e hekurt” e thotë populli!

A nuk është e frikshme kur dikujt i prekej një anëtar i familjes, nga një sëmundje e pashërueshme në kushtet spitalore të vendit, e që trajtimi në spitalet e regjionit kërkon shuma të paarritshme dhe të papërballueshme për familjet tona. Kur dihet se në shtetet e perëndimit këto gjëra i kanë të siguruara dhe të garantuara nga shteti. Nuk është se nuk e kisha menduar deri dje edhe unë ikjen nga këtu. Të i bashkohem atij “kortezhit” të pafund të të ikurve drejt rrugëve të azilit e të refugjatit /”kah të më udhëzon fati i jetës”!

Mirëpo, diçka e madhe shumë më e madhe, se dëshira për të ikur drejt një jete më të mirë, më thërriste nga thellësia e damarëve dhe dejeve të stërngopura të kësaj toke e të këtij dheu me gjakun e heronjve.

Më thërrisnin bijat dhe bijtë e rënë, motrat dhe nënat e dhunuara …….. mos na lini vetëm në varre, mos na braktisni, përse e dhamë jetën ne, për këndë ramë me gjitha këto plagë në trup,  më thërriste BABAI im, dëshmor,  HALIL THAÇI.

Rrini, se këtu është amaneti i heronjve, luftoni që ta fitoni paqen ashtu sikur e fituam ne lirinë. Punoni e rendituni kush punon më mirë dhe më me dashuri për shtetin, për Kosovën tonë të shtrenjtë!

Ta bëjmë pra së bashku shtetin, ta duam, ta përqafojmë idenë e ndërtimit, progresit, ta bëjmë për fëmijët tanë, për buzëqeshjet e tyre, për ardhmërinë e ndritur që e pret këtë vend! Mos të pyesim vetëm “çfarë bën shteti për mua, por edhe çfarë unë jam i gatshëm të bëjë për shtetin”.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …