Mehmet Bislimi

Mehmet Bislimi: Rrethanat imponojnë zgjidhje të domosdoshme!

Dinamika e jetës, vetiu, imponon një zgjedhje adekuate dhe të përshpejtuar në rrethanat aktuale që jemi. Padiskutueshëm edhe në raport me kohën që ka ngërthyer botën tonë të madhe. Edhe ne si Kosovë e si shqiptari gjithandej, si pjesë e këtij globi tokësor, ku njeriu sëmuret dhe shërohet, lind dhe vdes, ikën dhe vjen, ligje këto që ne, as i kemi bërë, as mund ti zhbëjmë, prandaj nuk bëjmë ndonjë përjashtim nga shoqëria e gjithmbarshme!

Natyrisht se Kosova nuk mund të ishte aq imune, për të mbetur e pa përfshirë – jashtë këtyre proceseve, për të bërë sehir nga distanca në rolin e shikuesit apo çudibërësit! Jo, edhe ne jemi njerëz parasë gjithash, dhe pjesë e kësaj bote, prandaj edhe kemi obligim të respektojmë vendimet e marra në nivel global, që na ngarkojnë me një shkallë më të lartë përgjegjësie. Ne detyrimisht, duhet të tregohemi solidarë në rast goditjesh që na i seron natyre si: tërmeti, zjarri, vërshimi, epidemitë, kriza tjera emergjente – humanitare etj.

Rrethanat, imponojnë një zgjedhje imediate dhe të domosdoshme!

Ne dhe bota jonë, nuk është se nuk kemi përjetuar situata të ngjashme krizash e tragjedish, dhe atë në përmasa të mëdha në viktima, madje të shkaktuara edhe nga faktori njeri!, siç ishin luftërat e njëpasnjëshme deri tek këto të fundit në ish Jugosllavi. Më pastaj sulmet me bombë atomike, në kohë të ndryshme, Qernobili, Cunamët, Tornadot etj. ku kishte jo më pak viktima  në numra se tani. Dikush do thotë se tani ka më shumë humbje në njerëz, po ata që ikjen nga kjo jete si pasoj e ndodhive që i lartë shënuam; a ishin njerëz edhe ata!?, dhe kush u përgjigj për ato jetë të humbura- vrara deri me sot!?

As ne si popull, nuk bëjmë përjashtim nga banuesit të këtij globi, kemi jetuar, dhe duhet të mësojmë të jetojmë edhe me këto dukuri të kohëve të shëmtuara që quhen: kohë virusesh, epidemish, pandemish etj… kohë vdekjeprurës, siç është COVID-19, natyrisht duke e luftuar atë me të gjitha mjetet moderne, që posedon sot mjekësia botërore.

Është diçka tjetër procesi evolutive, që botës ia merr për çdo vit miliona njerëz. Sidoqoftë, njerëzimi, nëpër kohë ka përjetuar ethet të Malaries Aphelion, Zgjebën, Tifusin e morrit, TBC-në, Hepatitin, Linë e ujit, Fruthin, Ebolan, Virusin HIV, SARS, Gripi i Pulave, atë të Derrit, çmendurinë e Lopëve, Bruceloza e dhjetëra virus të tjerë ngjitës që godasin njerëzimi çmendurisht e pa pushim.

Tani, a është zgjedhje izolimi, karantinimi, mbyllja totale e njerëzve, qytet dhe shtetrrethimi, mbyllja e kufijve ndërshtetërorë, mbyllja e fabrikave, pushim i prodhimit, anulimi i qindra e mjera fluturimeve brenda ditës, anulimi i turizmit, mbyllja e shkollave, mos funksionimi i prodhimit të agrikulturës, ndalim qarkullimi i njerëzve dhe mallrave, mbyllja e gastronomisë, organizimeve sportive, kulturore etj. Ku do të përfundoj bota me këto masa drastike, ku do përfundoj ekonomia globale dhe cila faturë e ka koston më të lartë!?

Kjo është tema që në nivel global po vlon nga brenda, dhe po eshalon deri në shpërthim të fuqishëm. Është realitet se njerëzit nuk duan të shënojnë mbrapakthim, në kuptimin global të të arriturave kulmore për vite të tëra, ata nuk pajtohen në asnjë rrethanë, që tani për shkak të një virusi ta përmbysin botën dhe shpresat për një ardhmëri për të cilën ata kanë shkrirë tërë kapitalin e vet moral e material!

Dakord, debati brenda përbrenda shteteve të zhvilluara, veç ka marrë ngjyrë gati shpërthyese. Ky izolim total, ka dhënë edhe simptome psikike, pasojat e të cilave do të ndihen më vonë në shoqëri. Shumë nga shtetet e përballura me COVID-19, ka filluar debate të ashpra, gati edhe në shpërthim (si në Francë), ku njerëzit duan zhvillim dhe jo stagnim, pavarësisht çmimit që do paguajmë ne si shoqëri. Kjo po shihet si mundësi, që bota t’i kthehet normalitetit me shembuj si Suedia, Danimarka, Austria, tani edhe Zvicra është në nismë dhe realizim të projekteve, ku bota do ta mundin virusin me punë e guxim. Njerëzit duan punë e prodhim pavarësisht kësaj “lufte me këtë armik kaq të padukshëm!”, dhe kaq tinëzarë, që njerëzimit ia servoj dikush?!… Një e vërtetë e madhe sot, njerëzit më nuk i frikohen vdekjes – por humbjes ekonomike, prandaj kjo është çështja: të jesh i izoluar, apo të mos jesh fare, kjo përçudni që bota nuk e mbanë në mend!

Deri në një urdhër tjetër, mbetët në fuqi ndalesat e tubimeve publike në masë mbi 50 veta, vizitat në spitale, shtëpitë të pleqve, ndenja dhe ahengje, kurse mësimi në shkolla dhe fakultete të vazhdojë në sistemin online!

Në Zvicër, bie fjala nuk ka ndalesë për të dalë në qytet, në arë e luadh, në shitore e tren, në çdo kohë për shëtitje, punë e furnizim, dallim bënë Suedinë, ku mund të frekuentosh bare- kafiteri, qendra tregtare, ku shkollat funksionojnë sikur të mos kishte ndodhë as gjë!, çka do të thotë kjo, edhe ata janë njerëz po sikur ne!

Ish-epidemiologu kryesor i Suedisë, Johan Gjesek, konsideron se mbyllja e qytetarëve nëpër shtëpitë e tyre është një ide shumë e keqe. Rrethanat imponojnë një zgjidhje të domosdoshme dhe imediate, ndryshe ana psikike e mosdurushmërisë mund të eskaloj me përmasa të paparashikueshme, të cilën nuk e dëshiron askush.

 

CH – 20-04-2020

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …