Blerim Muriqi

Blerim Muriqi: Në luftë kundër armiqve çlirohet vendi

Luftërat çlirimtare në të shumtën e historisë kanë qenë të shtyra nga shtypja e cila ka ngritur vetëdijen. Kjo vetëdije që vie nga shtypja i ka mjetet e pakta. Për këtë mungesë mjetesh ajo e vënë veten fizike për të shëmbëllyer. Sikur flijimet janë sublimja e një angazhimi çlirimtar, dëshmorëve, kujdesi për idealet e luftës bëhen barazvlera flijuese në detyrat e çlirimtarëve. Çlrimtarë janë vetëm ata që ia dalin ta realizojnë çlirimin e vendit. Dëshmorë e Çlrimtarë janë Luftëtarë të Lirisë. Pjesa tjetër e shoqërisë që çlirohet duhet ta shohin raportin e vet me luftën për liri, sikur edhe fitorja duhet t’ia jep secilit nga shoqëria emërtimin real.

Ndjeshmëria e secilit nga ne për këtë raport brenda shoqërisë sonë, do duhej të paktën, meqë liria është fituar me miqtë tanë dhe ne përfunduam në një pavarësi të kushtëzuar me mbikqyrje të përkohshme, të kishte një rreshtim moral dhe një të pranuar se liria është fituar duke fituar mbi armiqtë. E them në shumës mbi armiqtë, sepse popujt e pushtuar sikur e dimë i kanë dy armiq, atë të jashtmin dhe të brendshmin. Dhe ne nuk përbënim përjashtim.

Armiku i jashtëm për Kosovën e ngushtë ishte Serbia dhe këtë ka një shekull e sa që e dimë dhe e kemi vuajtur, derisa armiku i brendshëm përveç marionetës politike, bashkëpuntorëve me pushtuesit janë edhe një sortë propagandistike, defetistët, që në luftëra del të jenë kontribuesit më të mëdhenjë të pushtuesit dhe armiqt më të mëdhenj të lirisë. Mbjellja e frikës dhe thirjet e popullatës për të qëndruar larg e për të mos e ndihmuar luftën çlirimtare është arma më e sukseshme e armikut, vet diverzioni i tij. Më shumë se sa me njërzit e shitur dëmtimi i luftës bëhet nga thirrës të tillë që nuk kanë të kaluar koketimi me pushtuesin, sepse të tillëve u beson popullata në masë të madhe. Duhet të ndodhë kataklizma që popullata të kuptoj se në luftëra çlirimtare ka linja të ndara fizike ku pikëndahen jeta e vdekja. Shpopullimet janë fitorja e pushtuesit derisa mbajtja e poullatës të palëvizur nënkupton edhe fitoren e çlirimtarëve.

Frikëmbjellësit dhe mbjellësit e mospërzierjes janë dedikime pranueshmërie të pushtimit që realisht janë rreshtime me pushtuesin kundër çlirimtarëve dhe çlirimit të vendit. Të tilla rreshtime bëhen detyrë angazhuese për t’i çmontuar dhe vetëdijësuar dhe në pasukses edhe nevojë goditëse e luftës për liri. Veprimi i tradhëtarrëve të atdheut dhe i stresës frikëmbjellëse dhe popullthirrësve për të mos e pranuar luftën çlirimtare janë të dënueshme në secilën luftë që kur njerzimi bënë luftëra çlirimtare. Konventat e luftërave janë bërë duk ee ndjekur këtë realitet dhe nevojë të luftërave. Pasojat e rreshtimit me pushtuesin të këtyre dy shtrasave që edhe përcaktojnë fatet e shumë betejave brenda një lufte kanë pasojë jetët e Çlirimtarëve, andaj në luftë është i pranueshëm, ndalimi, burgimi, dhe likuidimi brenda rregullave dhe në peshim të rrezikshmërisë.

Ne sot po përballemi me një Gjykatë speciale të bërë kinse për Krime lufte por që në fakt nuk e ka ruajtur objektin e titullit që mbanë. Drejtësia ndërkombëtare ka qenë e padrejtë ndaj Kosovës dhe çlirimtarëve të saj, dhe në këtë padrejtësi ajo ka përfshirë orekse politike në materje rregullash të drejtësisë. Këtë mish mash që po e paguajmë gjithë këto kohë dhe që do ta paguajmë edhe gjatë e kemi dhuratë nga klasa jonë politike që nga koha kur ata morën drejtimin e luftës me puç mbi LPK-në në emër të UÇK-LPK-së. Ata duke mos qenë të zotët e punës nuk patën asnjëherë guuximin ta thonin se çfarë ishte bashkëpunimi me armikun dhe rreshtimi me të dhe ta dënonin hapur edhe duke e eiminuar ndonjë eksponent të asaj bashkërnditjeje me Serbinë. Ky hezitim dhe kjo padije do ta mbajë Kosovën gjatë në mjegull dhe do të paguajmë siku po paguajmë për të gjitha teoritë konspirative që Serbia po i mbjell te ne e deri te vrasjet enigmatike, për të cilat ajo mund të jetë edhe platforma edhe egzekutorja fizike brenda një patforme të tipit “Panda”! Por, kjo nuk e shfajëson politikbërjen tonë, sepse ata morën përsipër ta drejtonin vendin.

Drejtimi nuk nënkupton sfiladat elitare politike brend e jashtë, as edhe vetëm menagjimin e buxhetit e prvatizimin zhvatës të aseteve të vendit, por edhe përgjegjësitë për çfarë ndodhë me vendin dhe në të. Për kaq janë fajtorë të gjithë që patën fatin të drejtonin puçistë e jo puçistë, pushtete të ardhura nga pushka apo pushtete të ardhura nga vota antiluftë. Në vendin tonë ka humë për të bërë dhe Gjykata speciale po na ndalë.

Uroj që të vie një ditë që parlamenti ynë, akademia e shkencave dhe drejtësia ta definojnë çartë: Çfarë është, tradhëtia? Çfarë është Kolaborimi? Çfarë është mbjellja e frikës në masa në kohë lufte? dhe Çfarë është thirrja nëpër popull për të mos u bashkuar me Çlirimtarët dhe në luftën për liri?

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …