NATO: Misioni i KFOR-it do të mbetet në Kosovë i angazhuar për të ofruar paqe dhe stabilitet

David L. Phillips dhe Lulzim Peci: Përfshirja e Kosovës dhe NATO-s si partnerë të sigurisë

Shtetet e Bashkuara të Amerikës duhet t’iu bëjnë të ditur vendeve të NATO-s që nuk e njohin Kosovën, se ajo nuk është pengesë që destabilizon Ballkanin, dobëson Aleancën dhe forcon Rusinë. Shtetet Anëtare të NATO-s duhet të zotohen se do ta përfshijnë Kosovën në deklaratën e saj përmbyllëse në samitin e ardhshëm të NATO-s.

NATO është më shumë se një aleancë mbrojtëse. Është një koalicion vendesh me vlera të përbashkëta, të bashkuar në kundërshtim me tiraninë. Përveç angazhimit të tyre për një qeverisje demokratike, SHBA-ja dhe Kosova janë në një linjë strategjike në frenimin e ndikimit rus në Evropën Juglindore. Administrata Biden duhet ta bëjë prioritet anëtarësimin e Kosovës në NATO. Përfshirja e Kosovës në Aleancë do të pakësonte ndikimin keqdashës të Rusisë në Ballkan dhe do të minonte pretendimin e Presidentit Vladimir Putin se Rusia është një partner më i besueshëm se NATO-ja dhe BE-ja.

Kosova dhe NATO kanë një histori bashkëpunimi që daton që nga viti 1999 kur Këshilli i Atlantikut të Veriut autorizoi sulmet ajrore ndaj Serbisë në përgjigje të gjenocidit kundër  shqiptarëve të Kosovës. Forca e Kosovës, KFOR është një operacion paqeruajtës ndërkombëtar i udhëhequr nga NATO-ja,  që hyri në Kosovë më 11 qershor 1999. Vendosja e saj u autorizua me Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, e cila e vendosi Kosovën në rrugën e pavarësisë.

Vendet e NATO-s fillimisht dislokuan 50.000 trupa për të stabilizuar Kosovën e shkatërruar nga lufta. Ka ende rreth 3.500 trupa nga 36 vende të NATO-s dhe partnere në Kosovë, duke përfshirë trupat amerikane në kampin Bondsteel. Megjithëse numrat janë ulur, prania e NATO-s mbetet e domosdoshme për të penguar provokimet e Rusisë.

Kryetari i Rusisë, Vladimir Putin i kërkoi presidentit Joe Biden të zotohet se NATO nuk do të zgjerohet drejt lindjes ose nuk do të vendosë pajisje ushtarake në vendet në kufi me Rusinë. Ai  kundërshton gjithashtu zgjerimin e NATO-s në Ballkan. Rusia organizoi incidente të dhunshme në Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut për të parandaluar integrimin e tyre euroatlantik.

Zyrtarët amerikanë dhe rusë do të përqendrohen në Ukrainë kur të takohen në Gjenevë më 10 janar. Biden duhet të paralajmërojë gjithashtu Putinin që të ndalojë destabilizimin e Kosovës dhe vendeve të tjera properëndimore në Ballkanin Perëndimor, të cilat Putini i sheh si barkun e butë të Evropës. Qasja e Putinit ndaj Kosovës është një kartë pazari për të forcuar ndikimin e Rusisë në “jashtë vendit të saj të afërt”, duke konsoliduar ambiciet imperialiste të Rusisë.

Për këtë qëllim, Rusia zgjeroi bashkëpunimin e sigurisë me Serbinë. Ajo ka krijuar një bazë të inteligjencës në Nish, afër kufirit të Serbisë me Kosovën, duke zgjeruar gjurmën dhe sferën e saj të ndikimit. Rusia gjithashtu siguron armë të rënda sulmuese për Serbinë, duke militarizuar rajonin.

Që nga viti 2018, buxheti ushtarak i Serbisë është dyfishuar. Në vitin 2019, Rusia testoi sistemin e saj raketor S-400 në Serbi. Përveç kësaj, Rusia i dha Serbisë sistemin e saj të mbrojtjes ajrore Pantsir-S1M. Ajo gjithashtu i shiti Serbisë avionë luftarakë MIG dhe tanke T-72. Kremlini kërkoi të krijonte një bazë detare në Bar, kur Mali i Zi refuzoi propozimin e tij në dhjetor 2013. Putini kërkon të realizojë qëllimin historik të Rusisë për të hyrë në detin Adriatik.

Putin tallet me KFOR-in dhe zgjerimin e NATO-s në Evropë. Ai dëshiron të eksportojë stilin e tij autoritar të qeverisjes së njeriut të fortë në vendet e rajonit. Serbia dhe Hungaria janë partnerë të gatshëm në lojën e pushtetit të Putinit.

NATO po zmbrapset. Ajo dërgoi një Ekip Mbështetës Kundër Hibrid në Kosovë për të trajtuar dezinformimin dhe operacionet e ndikimit malinj të Rusisë. NATO dhe Ministria e Mbrojtjes e Kosovës po krijojnë terrenin për të përfshirë Kosovën në Partneritetin për Paqe (PfP), një inkubator për vendet që kërkojnë anëtarësimin në NATO. PfP zhvillon kapacitetin e anëtarëve aspirues për të marrë pjesë në Planin e Veprimit të Anëtarësimit të NATO-s, hapi tjetër në përgatitjen e anëtarëve të mundshëm për t’u bashkuar me Aleancën.

Putin beson se SHBA është në tërheqje nga skena botërore pas tërheqjes kaotike të NATO-s nga Afganistani. Ashtu si një bajonetë që depërton në mishin e butë derisa godet kockën e fortë, Putini po teston vendosmërinë e Bidenit.

Biden dhe Putin folën disa ditë më parë për uljen e tensioneve në kufirin Rusi-Ukrainë. Është e paqartë nëse Putin do të tërhiqet nga pragu. Pavarësisht veprimeve ruse në Ukrainë, SHBA-ja duhet të thellojë bashkëpunimin e sigurisë ndërmjet NATO-s dhe Kosovës.

Shtetet Anëtare të NATO-s duhet të afirmojnë vendosmërinë e Aleancës për të përfshirë Kosovën në deklaratën e saj përmbyllëse në samitin e ardhshëm të NATO-s.

NATO duhet të caktojë një datë për integrimin e Kosovës në PfP dhe një kornizë kohore për inicimin e një MAP për Kosovën.

NATO gjithashtu duhet të zgjerojë bashkëpunimin me Kosovën për sigurinë kibernetike.

Zyrtarët amerikanë duhet të pohojnë përkushtimin e Amerikës për të mbajtur trupa në Kosovë dhe për të mbajtur kampin Bondssteel si një tel udhëtimi për të parandaluar agresionin Rusi-Serbi.

Integrimi i Kosovës në Aleancë do të dërgojë një mesazh specifik: Putini nuk do të lejohet të diktatorë të ardhmen

(Ky vështrim është dërguar në adresën e Radios-Kosova e Lirë, në gjuhën angleze)

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …