Fatmir Graiçevci

Fatmir Graiçevci: A kanë disa nga deputetët e Kuvendit njohuri për moral sa kanë disa gjimnazistë mesatarë!?

Ndonëse në shikim të parë, pyetja mund te duket cinike, nga ajo çfarë kanë bërë 10 vite disa deputet me gllabërim të parasë publike dhe me arsyetimet perfide të mëtejme, këto veprime bëjnë që të  parashtrohet kjo  pyetje.

Gjimnazistët mes tjerash marrin  edhe pak njohuri nga pikëpamjet e filozofit, Imanuel Kant.

Kur ai flet për moralin, na tregon për disa rregulla të arta që do të na bënin të jetojmë në mënyrë të moralshme. Një nga ato rregulla është edhe kjo:

Jeto sipas asaj rregulle ose parimi për të cilin do te dëshirojë të bëhet parim për çdo njeri!

Ja që këtë parim të Kantit e dinë çdo gjimnazist mesatar por ja që nuk na e paskan ditë deputetët e Kuvendit të Kosovës në krye të të cilit është një filozof dhe e dijë që e njehë mirë etiken kantiane!

Ama po duket që ta studiosh filozofinë nuk do të thotë që të ngulësh këmbë edhe ta zbatosh atë!!! S’besoj se ua ka ndaluar Kushtetuta e as miqtë tonë ndërkombëtarë qe ta ndryshojnë atë rregullore nga e cila krijon përfitime të paarsyeshme e të pamoralshme!!!

E kanë vrarë ndonjëherë mendjen këta deputetë grykës se çfarë do të bëhej me shtetin tonë e buxhetin e tij nëse parimi i tyre, në i thënçin parim – merr sa të mundesh më shumë nga buxheti i shtetit- do të bëhej norme për çdo qytetar të Kosovës!? Çka nëse çdo qytetar do të merrte nga shtetit aq sa marrin deputetët- kompensime për derivate, kompensime për telefon, kompensime për mëditje në komisione, kompensime për vizita jashtë shtetit, çmime më të lira për kafe, çmime më të lira për ushqim, llaptop dhuratë e shumë përfitime tjera,…. çfarë do të ndodhte me këtë vend!? Normal që do të bankrotonte!!!

Po ai gjesti që dhjetëra muaj përfiton qindra euro në muaj vetëm për shpenzime të udhëtimit dhe mandej kur kjo bëhet lajm dhe fal medieve merr dhenë- çfarë bëjnë këta deputetç hipokritë – që natën bëjnë atë që kritikojnë ditën!? Të ballafaquar me pakënaqësinë dhe kritika qytetare e mbase edhe nga votuesit e vet, dalin para medieve me pompozitet e me kokën lart dhe deklarojnë zëshëm se nuk do i marrin eurot e dy muajve të fundit! Mirë shumë por nëse nuk i keni merituar kompensimin e dy muajve të fundit, a do të  thotë se të dhjetëra muajve tjerë i kanë merituar dhe a duhet t i kthejnë ato!? Kjo mbetet të shihet sepse të gjithë e dimë që nëse nuk e kanë merituar kompensimin e dy muajve të fundit, nuk i kanë merituar as kompensimet prej mijëra eurove të dhjetëra muajve të tjerë!?

   Nuk përfundon krejt e keqja në mos kthimin e kompensimit të dhjetëra muajve të tjerë por nga sjellja e këtyre deputetëve zhvatës e kuptojmë se këta gllabërues të parasë publike as kompensimet e dy muajve të fundit nuk janë duke i kthyer në mënyrë të njerëzishme por janë duke i keqpërdorë sërish!!! A është e moralshme që me këto lekë që e pranojnë se nuk i meritojnë, të bëjnë auto reklamë për ta paraqitur veten si humanist duke i dhënë donacione për aktivitete humanitare!? A është e njerëzishme ta paraqitësh veten si bamirës me të holla për të cilat e pranon se nuk i ke merituar!? Populli ynë ka një këshillë të mirë për të na udhëzuar se si duhet t’bëjmë mirë e ajo këshillë na mëson se kur ndihmojmë, as dora e djathtë nuk duhet ta dijë se çfarë dha e majta dhe anasjelltas! Por ja që këta deputet nuk zbatojnë as moralin popullor ani pse kanë kërkuar vota për të qenë përfaqësues të vullnetit të tij!

Po si u bë që asnjë nga këta deputet nuk i kthej mjetet e dhjetëra muajve tjerë!? Nëse e kanë ndje se nuk i kanë merituar për këta dy muaj, a do te thotë se ata dhjetëra muajt tjerë i kanë merituar!?

Sipas logjikes se tyre të deritashme – Po!

Njerëzit me të këqinj janë ata qe mundohen me i la mëkatet me lot dhe me kërkim falje të shtirur! Të tillët vazhdojnë me vepra të liga dhe sa here iu publikohen ose ua thua ne sy – serish mjaftohen me kërkim falje dhe përlotje e vajtim!!!

Mbase mendimtari francez, Zhan Zhak Ruso, kishte të drejt kur shfaqte brengen se a është e mundur që në demokraci të realizohet vërtetë vullneti i popullit!?

Dhe këtë shqetësim të tij e argumentonte nëpërmjet kësaj pyetje që parashtron në librin e tij të famshëm ” Kontrata shoqërore ” ( Kontrata sociale ):

A është e mundur që vullneti i popullit të përfaqësohet dhe të mos tjetërsohet!?

Dhe këta deputet gllabërues te parasë publike na e dëshmuan se këta zotohen se do ta përfaqësojnë vullnetin e votuesve të tyre por mandej e tjetërsojnë këtë vullnet posa te ju jepet mundësia e parë – në vend se të angazhohen për mirëqenien e votuesve te tyre – sikur janë zotuar, këta angazhohen ekskluzivisht për mirëqenien personale, të familjes dhe farefisit të tyre!!

Këtë na e kane dëshmuar sa e sa herë, qoftë deputetë të tillë të pozitës apo ata të opozitës. Se a kanë moral apo jo këtë mund ta dimë nga reagimi kur takohen me qytetarët dhe votuesit e tyre!!!

Të shohim se si do të reagojnë, të skuqur e me kokën ul apo përkundrazi, krenar e me kokën lart!?

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …