Posta e Kosovës ka emërtuar pullën postare me portretet e heronjve ë kombit, Afrim Zhitia dhe Fahri Fazliu në 29 vjetorin e rënies

Mehmet Bislimi: Afrim Zhitiu dhe Fahri Fazliu, kujtim e mos harrim në 34- vjetorin e rënies së tyre heroike

Sa herë që vjen nëntori, malli më rendon si guri në zemër, dhe datat me ngatërrohen! Janari i kuq i Jusufit, Bardhit, Kadriut, Nuhiut… marsi i Komandantit Legjendar Adem Jashari, mars- prilli i përgjakshëm i demonstratave gjithë popullore te vitit 1981, 1989, 1990… prilli i Fadilit, maji i Tahirit, shtatori i Fehmiut dhe Xheves e kështu me radhë. Ky hark i përgjakjeve tona shekullore nga nëntori në nëntor, lidhur me zinxhirët e Zahirit, Edmondit, Hakifit, Luanit… përjetësohet kurora e Ushtrisë sonë Çlirimtare mbi kreshtat e Kosovës gjithandej, që i dha kuptim jetës, qiellit dhe diellit tonë.

 Po, vëlla Afrim po, bijtë e Kosovës hallemadhe kane lidhur datat, muajt, vitet, dhe për secilën ditë kanë thurur nga një kurore lulesh te kuqe si gjaku, për t’i hedhur ato ne themelet e lirisë, për t’i hedhur ato në rrugët e lavdishme të Ushtrisë sonë Çlirimtare e cila bëri shumë që aspiratat tona të kamotshme, një dite te bëheshin realitet.

 Këtu e 34 vite me parë, me 2 nëntor 1989, ranë heroikisht trimat e shqiptarisë: Afrim Zhitiu dhe Fahri Fazliu. Jeta është e tillë, dhe si e tillë na mëson së tani më rrëfimi i një historie rutinë për ata që tashme kanë kaluar pragun e legjendës, sikur ka tejkaluar përmasat e një cikli rrethor të vetës së tretë, së: Ata ishte trima, së ata trima u linden këtu, u rrit atje, së kanë mbaruar atë shkollë, se kanë rënë në burg, së kanë luftuar kundër pushtuesit, duke rënë në altarin e lirisë së atdheut etj… Dhe kështu disi do të rrëfehej nga pak, histori nga ne të gjallët, për ata që nuk janë më në mesin tonë. Në mënyrë që në më pastaj, të shtrohemi sa gjere e gjatë pranë tryezës së madhe të ambicieve tona personale, me egot makute për ngopjen e ndjenjave te pangopshme, rënë pre e instinktit të ulët e kaq primitive.

 Një kujtim i paharruar.

 Mendoj se është obligim yni moral të mos i marrim me vete kujtimet për shokët e rënë. Të gjithë ju që keni njohur, takuar apo vepruar së afërmi sa do pak me ata, që u sakrifikuan për liri, lini kujtimet tuaja te shkruara, por të pa ekzagjeruar.

“Ishte i ri, kur e sollën ne burgun famëkeq “Zabela” te Pozharevcit. E kishin arrestuar e dënuar se bashku me disa shokë të tij, duke qenë në shërbim ushtarak të asaj kohe të ish Jugosllavisë. Pas shumë hetimesh e torturash e kishin dënuar me burg të rëndë. Ai ishte i ri për një dënim aq të lartë prej 8 vitesh burg! Për një kohë relativisht të gjatë, ishim në një dhomë burgu me Afrimin, me Fadil Vaten pastaj me Sabit Veselin etj. Të habiste zgjuarsia e Afrimit. Ai lexonte shumë, i komentonte materialet e lexuara me shokë, ku shpaloseshin mendimet tona për çështjen e pazgjidhur te atdheut.

Afrimi ishte solidar me shokë, ishte sy pa trembur dhe përfundimisht i vendosur për t’i bartur mbi supet e tija të njoma të gjitha përgjegjësitë. Ai dhe shume shokë të tjerë, që në burg, kishin krijuar celulat e veprimit, të cilët ishin te gatshme për veprim, ende pa dalë nga aty!

 … Afrimin e kishin nxjerre në vizitë, mu në kohen kur pritej alarmi për të shënuar përvjetorin e vdekjes së diktatorit Tito. Gardiani gjatë vizitës kishte kërkuar nga Afrimi që të ndërpriste vizitën me prindër, dhe te ngrihej në këmbë, për të nderuar me heshtje përvjetorin e vdekjes së diktatorit Tito…

Afrimi ishte përgjigjur çartë dhe prerë:

”Jo gardian; unë kam vizitë familjare, dhe nuk mbajë kurrfarë zie për gjakpirësin e popullit tim!”…

 02-11-2023

Mehmet Bislimi

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …