Deklarata e ministrit, Liburn Aliu, për Shtetin e pa bërë të Kosovës, nuk ishte një rastësi emocionale

Deklarata ministrit të Qeverisë-Kurti,  Liburn Aliu, i cili ka thënë  se Shteti i  Kosovës është një “projekt i përkohshëm”, duke marrë parasysh aspiratën e ligjshme të shqiptarëve  për bashkim me Shqipërinë, ka nxitur reagime, por e ka gjetur të papërgatitur për ta komentuar edhe vetë kryetarin e Vetëvendosjes, Albin Kurti. Në kohën kur ai u  pyet  nga gazetarët për komentet rreth kësaj deklarate, kryeministri që Liburnin e ka njërin ndër  bashkë-partiakët më besnikë e më militantë,  u arsyetua se nuk komenton emisione televizive megjithatë tha se në emisionet festive (sa për sy e faqe),  paska mundësi të flitet edhe për bashkim kombëtar, por vetëm në rast të festave, pasi tash e ka mësuar  se bashkimin kombëtar nuk e lejon Kushtetuta e Kosovës.

Kjo deklaratë,  në dukje hipotetike e Albin Kurtit flet dhe lë për të nënkuptuar shumë çështje të ndërlikuara, me të cilat po ballafaqohet Kurti brenda Qeverisë e brenda Partisë.

Pranimi i Asociacionit është heqja e petës së lakrorit dhe tashmë nuk pinë ujë pallavrat e mashtrimet elektorale, me rëndësi është se ato e kanë bërë të vetën, tash duhet të bëhen përpjekje maksimale që të ruhen postet dhe fjalët e premtimet të lakohen në të gjitha rasat jo gramatikore, por politike.

A nuk qenka më shumë se hipokrizi të konstatohet hapur se për bashkimin kombëtar u lejuaka të flitet gjatë festave, vetëm për emocione, kur pikërisht këto festa reflektojnë realitetin, të kaluarën historinë mesazhet, aspiratat.

Ministri, Liburn Aliu, i cili nuk di të dredhë e të zhdredhë sikur Albini, ka folur pa i marrë parasysh reagimet e mundshme, as pa ndonjë kontest më të thellë të krejt atë po ndodh me pranimin e Asociacionit.  Ai thjesht  ka folur  si militant i Vetëvendosjes, duke i mbetur besnik programit dhe premtimeve elektorale.

Shikuar realisht Kosova është shtet i pavarur, juridikisht, në të gjitha segmentet, i pranuar nga shumica e vendeve të botës  dhe nuk e zhbën dot pavarësinë kërcënimi dhe mospranimi i Serbisë. Por pranimi i asociacionit e defaktorizon nga brenda shtetin e Kosovës, e gjymton territorialisht dhe bëhet pengesë në të gjitha segmentet e shtetësisë.

Ja pse ndodh kështu.

Serbët në Kosovë nuk jetojnë vetëm në katër komunat e veriut, ka kanë shumicën e popullsisë, por jetojnë edhe në gjashtë komuna  të tjera në brendi të vendit. Asociacioni i ka 10 komuna me gjashtë për qind prani të popullatës serbe në Kosovë, ndërsa, shqiptarët e pakicat e tjera me popullatën dërmuese 95 për qind,  kanë 28 komuna.

Serbët në Kosovë kanë të drejta eksterritoriale, që administrohen nga Kreu  i Kishës, në Beograd dhe që janë territore të pavarura nga shteti i Kosovës.  Kjo u pa hiq më larg se ditën e shtunë, kur Dioqeza Serbe e Rashkës-Prizrenit, në bashkëpunim me Ambasadën e Francës në Kosovë, e kanë kthyer, në vendin ku ka qenë më parë, një pllakë përkujtimore të ushtarëve okupatorë serbë në luftërat e viteve 1912-1918, kur ata pushtuan Kosovën dhe vranë e masakruan dhjetëra  mijëra shqiptarë, qindra mijëra të tjerë i dëbuan për të Turqi.

Ky monument, i vendosur në varrezat ortodokse në Prishtinë, është zhvendosur në një anë të varrit në mes të muajit nëntor, me iniciativën e Ambasadës franceze dhe asaj gjermane, por pa i  pyetur, as pa marrë pëlqimin e autoriteteve të Kosovës.

Lidhur me këtë akt fyes e diskriminues  për shqiptarët, nuk kanë reaguar institucionet, as historianët, madje as veteranët, apo shoqatat që rrahin gjoks për patriotizëm.

Me siguri se edhe kjo çështje ka të bëjë me Asociacionin dhe eksterritorialitetin e kishave, manastireve e pronave  të tyre, projekt të cilin e ka pranuar Qeveria e Albin Kurtit.  Disa nga mediet në Kosovë,  ushtarët okupatorë serbë i konsiderojnë si të rënë, dëshmorë, e jo pushtues,  vrastarë e kriminel sikur kanë qenë.

Një shtet me një asociacion të tillë përbrenda është më shumë dhe më keq sesa një republikë si ajo serbe e Bosnjës,  sepse ajo e ka territorin e vet kompakt, të ndarë nga entiteti kroat e mysliman.

Në Kosovë nuk kemi ndarje territoriale kompakte etnike, për veç katër komunave me shumicë të popullatës  serbe,  në Veri. Andaj, Asociacioni, Vetëmenxhimi sikur e quan Albin Kurti me të vetët, Republika serbe brenda Kosovës sikur e pretendon Serbia, degradojnë Shtetin e Kosovës në disa segmente shumë të rëndësishme dhe  nuk është fare për t u habitur se zgjidhja përfundimtare do të jetë me ndërrimin e territoreve sipas parimit etnik. Në një rast  të tillë shqiptarët, nuk humbin asgjë por fitojnë shumë.

Ahmet Qeriqi

  1. 12. 2023

Shtime

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …