Labinot Dervishaj: Në Ditën e Flamurit...

Labinot Dervishaj: Përdhosja e flamurit kombëtar, një alarm i dhimbshëm për ndërgjegjen kolektive shqiptare

Në një video të publikuar në media, u shfaqën disa të rinj duke përdhosur flamurin kombëtar shqiptar. Një pamje që nuk trondit vetëm ndjenjat patriotike, por ngre pikëpyetje të thella mbi nivelin e edukimit, vlerat dhe drejtimin që po marrin brezat e rinj në shoqërinë tonë. Ky akt nuk është thjesht një shfaqje e papjekurisë rinore. Është një pasqyrë e qartë e krizës së vlerave—një simptomë e një sëmundjeje sociale që po përhapet me shpejtësi, në formën e mungesës absolute të respektit për simbolet, për historinë, për vetë identitetin tonë kombëtar.

Jemi përballë një konkluzioni të dhimbshëm: prindërimi si proces është në krizë të thellë. Edukimi duket se ka ndalur mu në pragun e derës. Paradoksale apo jo, kjo është një e vërtetë e hidhur. Në cilin moment prindërit ndaluan së foluri me fëmijët e tyre për vlerat, historinë dhe simbolet kombëtare? Kur u zëvendësua biseda për historinë e kombit me heshtje, shpërqendrim, apo me një ekran telefoni që ndriçon fytyrën e fëmijës por errëson shpirtin e tij?

Kjo heshtje edukative ka pasoja të rënda. Ajo shkakton zinxhir problemesh psikologjike, duke ndikuar në sjellje destruktive, në përdorimin e një fjalori të dytë, në modelimin e veprimeve vulgare dhe të pacezuruara. Këto ndikojnë negativisht në formimin e karakterit dhe në rritjen ideale të fëmijës.

Fëmijët nuk lindin me ndjenjën e respektit, ajo mësohet, kultivohet, përforcohet. Dhe nëse shtëpia nuk është më vendi bazë ku mësohet dinjiteti, atëherë çfarë mund të presim nga shkolla, nga rruga apo nga mediat? Prindërit nuk janë thjesht kujdestarë fizikë. Ata janë arkitektët e karakterit të fëmijëve të tyre. Dhe kur arkitektura shpirtërore ndërtohet pa themele, çdo stuhi e jetës e shemb pa mëshirë.

Nga ana tjetër, shkolla ka një rol të pazëvendësueshëm në formimin e brezave, por ajo nuk mund të kompensojë mungesën e edukimit emocional dhe moral që duhet të vijë nga familja. Mësuesit mund të japin njohuri, por nuk mund të injektojnë ndjenjën e përkatësisë në një zemër që nuk ka njohur kurrë respektin. Shoqëria jonë ka nevojë për një riformatim të prioriteteve edukative. Nuk mjafton të flasim për sukses akademik, për nota, për diploma. Duhet të flasim për karakter, për ndjenjë, për respekt, për identitet.

Flamuri kombëtar shqiptar nuk është thjesht një shenjë grafike me ngjyrë të kuqe dhe shqiponjë të zezë. Ai është testamenti i gjakut të derdhur, i mijëra dëshmorëve që dhanë jetën për lirinë, për dinjitetin, për të drejtën që ne sot të flasim shqip, të jetojmë si shqiptarë, të kemi një tokë që e quajmë atdhe. Çdo përdhosje e flamurit është një përdhosje e kujtesës kolektive. Është një fyerje ndaj historisë, ndaj sakrificës, ndaj gjeneratave që luftuan me shpirt për atë që ne sot shpesh e marrim si të mirëqenë.

Si psikolog shkollor, e shoh këtë akt jo thjesht si një shkelje morale, por si një shenjë alarmi për mungesën e ndjenjës së përkatësisë. Të rinjtë që nuk ndihen pjesë e një komuniteti, që nuk e kuptojnë historinë e tyre, që nuk ndjejnë krenari për simbolet e kombit, janë të cenueshëm ndaj sjelljeve destruktive, ndaj rebelimit pa kauzë, ndaj boshllëkut identitar. Kjo nuk është thjesht çështje disipline. Është çështje psikologjike, sociale dhe kulturore. Dhe nëse nuk veprojmë sot, nesër do të jetë vonë.

Ky incident duhet të shërbejë si pikë kthese. Duhet të na zgjojë nga gjumi i rehatisë dhe të na shtyjë drejt një mobilizimi të përgjithshëm edukativ. Prindërit, shkollat, institucionet, mediat, të gjithë duhet të marrin përgjegjësinë për të rikthyer respektin, ndjenjën e përkatësisë dhe edukimin moral në qendër të vëmendjes. Le të mos e lëmë flamurin të përdhosen më. Le ta mbrojmë jo vetëm fizikisht, por edhe shpirtërisht, duke mbrojtur vlerat që ai përfaqëson.

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …