Në një shoqëri që synon të jetë demokratike dhe e qytetëruar, debati publik duhet të mbështetet mbi ide, argumente dhe përgjegjësi. Parlamenti, si hapësira më e lartë e përfaqësimit politik, duhet të jetë shembull i kësaj kulture. Megjithatë, ndodh shpesh që, në mungesë të argumentit, disa individë i drejtohen një rruge të lehtë dhe të rrezikshme: sulmit personal dhe ndërhyrjes në jetën private të tjetrit.
Rasti kur një femer sulmohet për faktin pse nuk është e martuar nuk është thjesht një fyerje e momentit. Ai është një tregues i një mendësie më të thellë, ku vlera e individit matet me standarde të ngushta dhe paragjykuese. Në vend që të përballet me kritikën apo kundërshtimin me argument, autori i fyerjes zgjedh të zhvendosë vëmendjen nga çështja publike në jetën personale të kundërshtarit. Kjo nuk është vetëm shmangie e debatit, por është një pranim i heshtur i pafuqisë për të argumentuar.
Ndërhyrja në privatësi, sidomos në një forum publik si parlamenti, përbën një shkelje të rëndë të etikës. Jeta personale e një individi, qoftë statusi martesor, zgjedhjet familjare apo aspektet e tjera intime, nuk ka asnjë lidhje me aftësinë e tij për të përfaqësuar qytetarët apo për të artikuluar qëndrime politike. Kur këto elemente përdoren si “argument”, debati zbret nga niveli i arsyes në nivelin e paragjykimit.
Për më tepër, një fyerje e tillë mbart edhe një dimension gjinor. Ajo reflekton një mendësi që e sheh femren përmes roleve tradicionale dhe e gjykon atë jo për mendimin apo kontributin e saj, por për përmbushjen e pritjeve shoqërore. Kjo e bën sulmin jo vetëm personal, por edhe diskriminues, duke dërguar një mesazh të gabuar për shoqërinë: se një femer mund të zhvlerësohet publikisht për zgjedhje që i përkasin vetëm asaj.
Në thelb, përdorimi i fyerjeve personale kur dikush “zëhet ngushtë” është një mekanizëm mbrojtës i dobët. Ai synon të shpërqendrojë, të ulë kundërshtarin dhe të shmangë përballjen reale me çështjen. Por në të njëjtën kohë, ai e demaskon vetë përdoruesin e tij, duke treguar mungesë të qartësisë, të vetëkontrollit dhe të kulturës demokratike.
Shoqëritë e shëndetshme ndërtohen mbi respektin për individin dhe mbi ndarjen e qartë mes sferës publike dhe asaj private. Kur kjo vijë shkelet, nuk humbet dinjiteti i personit të sulmuar, por humbet cilësia e debatit publik në tërësi. Prandaj, reagimi ndaj këtyre rasteve nuk është thjesht çështje solidariteti me një individ, por mbrojtje e standardeve që duhet të na përfaqësojnë të gjithëve.
Në fund, një debat i vërtetë nuk fitohet duke ulur tjetrin, por duke ngritur argumentin. Kush nuk arrin ta bëjë këtë, zgjedh rrugën më të lehtë, por edhe më të varfër.
Dhe pikërisht aty fillon rënia e vërtetë: jo e atij që fyhet, por e atij që fyen.
Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
