Akademik, prof. dr Hakif Bajrami: Edi Rama po e luan rrolin e “Kalit Trojës’, në “minishengen”

Prof. Dr. Hakif Bajrami: Nuk ka dhe nuk do të ketë kurrë komb kosovar

Çka është mjaftë, mjaftë është, Kosova duhet të shpallet e pavarur dhe sovrane, pat shpërthyer kryetari amerikan, XORXH  W. BUSH më 10 qershor 2007 në  Shqipëri. Çka është mjaft, mjaft është, nuk ka “komb kosovar”, argumenton Kushtetuta e Republikës Kosovës. Pas çlirimit është krijuar një serë konceptesh politikaneske si rezultat  e injorancës profesionale që të krijohet një hibrid “komb” që quhet “Kosovar”. Kanë dalë shumë shkrolagji dhe jo vetëm që po e përdorin dënueshëm këtë term, por edhe po ftojnë kombin të mendojë si mendojnë me turr  ata, të gjithë që janë të kësaj shkolle rankoviqiste,  pa dallim.

Kur është formuar kombi shqiptar, nuk do të shkruaj kësaj radhe, por po i udhëzoj  pa pretendime diktati që ta lexojnë studimin e Akademk Kristo Frashërit, për Kombin shqiptar, studim ky i botuar para disa viteve. Historia e Kombit shqiptar është shumë e dhembshme dhe për te dhe në te, më së shumti janë fërkuar çarqet para fashiste, fashiste dhe post fashiste serbe, të ndihmuara nga Rusia dhe jo vetëm kjo. Gjatë shekullit XIX dhe XX institucionet serbe dhe jugosllave më vonë, disa herë i ndryshuan normat civilizuese dhe Shqiptarët e Shqipërisë Bregdetare i quanin ALBANCI, ndërsa ata të Shqipërisë Kontinetale ARBANASI. E bënin këtë në letërkëmbimet diplomatik për të “dëshmuar” se ky komb që e fliste një gjuhë, e kishte një histori plotë luftëra për liri, diku me fitore e diku me humbje, por ishte histori që frymonte shqip, lëvizte vargoj gjaku shqip. Për ta “vulosur “ tezen e tyre “Albanci” dhe “Arbanasi” tellallët  që këmbenin letra me diplomatë të karrierave aty kah gjysma e shekullit XIX vërshuan Evropën sidomos me informata se: “ Albanci” dhe “Arnanasi” , “nuk kuptohen në mes veti sepse falsin dy gjuhë”. Kur i doli kësaj propagande boja, sepse erdhën shumë misionarë të huaj, atëherë shkolla e “Naçertanisë” e shpiku se këta ARAUTET flasin shqip por kanë dy dialekte.

Erdhi koha e mes dy Luftërave botërore. Kosova quhet në dokumentet sekrete shtetërore “Nasha Irska”. Por shqiptarët që jetojnë në te serbianët i quajnë ALBANCI.

Gjatë Luftës dytë botërore termi “kosovarë” nuk është i popullarizuar fare në politikë. Por, pas viti 1945 Shqiptaët nga establishmenti politik titist do të NDAHEN në dy grupacione: Në ALBANCI e që janë Shqiptarët e Shqipërisë Bregdetare dhe SHIPTARI e që janë Shqiptarët e Shqipërisë Kontinentale. Kjo terminologji do të valorizohet disi pas vitit 1966 dhe në të dy Shqipëritë ( bregdetare dhe kontinentale) për sllavët ne jemi ALBANCI. Pas viti 1989 “topi” kthehet në pozicionet Albanci-Shiptari, krejt me qëllim për ta na ndarë se nuk jemi NJE, se nuk kemi të drejtë të jemi një. Lufta jonë çlirimtare si unikat në Evropë 1992-1999 është zhvilluar me fondamentin se ne luftojmë si Shqiptarë, se ndihmën kryesore e kemi nga Shqipëria MËMË. Ky fakt është aksiomë dhe nuk kemi asnjë fije frike që ta themi dhe nuk do ta fshefim kurrë as prej nostalgjikëve titistë, as prej prepotentëve evropian.

Tani po përqendrohem në temë. Me KUSHTETUTEN e Kosovës së vitit 2008, Prishtinë, që ka hy në fuqi më 15 qershor 2008 , NUK KA KOMB KOSOVAR. Dhe , me që nuk ka çdo njeri që e keqpërdorë këtë term, ai bën vepër antikushtetuese, bënë vepër penale, aq më parë kur propagandon diçka antinjerëzore, anticivilizuese. Për ta vërtetuar këtë po e citojmë Kushtetutën në të cilën në asnjë vend, në asnjë nen apo aline nuk e dënon termin “Kosovar”. Neni 1. Thotë tekstualisht: “ Republika e Kosovës është shtet i pavarur , sovran, demokratik, unik dhe i pandashëm. Në vijim , alinea 2: “ Republika e Kosovës është shtet i shtetasve të vet…”. Neni 2: “ Sovraniteti i Republikës së Kosovës buron nga populli, i takon popullit dhe ushtrohet, në pajtim me Kushtetutën….” . Neni 3. 1. Republika e Kosovës është shoqëri shumetnike, e përbërë nga shqiptarët dhe komunitetet tjera e cila qeveriset në mënyrë demokratike , me respektim të plotë të sundimit të ligjit , përmes institucioneve të veta legjislative, ekzekutive dhe gjyqësore”. Ma gjeni diku në Kushtetutë termin “KOSOVAR”. Nuk figuron askund. Prandaj leni ëndrrat e shkuara në histori dhe mos u merrni me kotësira.

Le të zhvillohet Kombi shqiptar ashtu si duhet të zhvillohet, por mos dilni e ta kritikoni EDI RAMEN, që ta mbrojë KOMBIN E VET aty ku duhet dhe ku vlon uji në akull. Ju shkrolagji nëpër gazetat e juaja dhe portalet e pista, një ditë do të turpëroheni se kujt i keni shërbyer. Kësaj radhe vetëm po u përkujtojë se GJUHA me normë letrare është kapital shkencor i kombit dhe ëndrrat në “toskë e gegë” mundeni t` i gjeni në përdorim por jo në shkencë kurrë ma. Sa i takon Edi Ramës, më duhet si historian të ia japi një këshillë se politika e tij NUK duhet të i ngjajë ndërtimit të “Urës së shenjtë”, sepse Ai mundet të ndërtojë ditën, por Vuçiqi po rrënon natën dhe ditën. Edi Rama duhet të mos zemërohet në disa analfabetë që na servojnë qe 17 vjet kozmoplitizëm evrpoian. Se çka është kozmopolitizmi tregoi mos aprovimi i Kushtetutës së BE-es dhe brexi anglez. Shqiptarizmi në Kosovë do të jetë gjithnjë e ma i fortë. Ata që kanë ble diploma në Wjenë e gjetiu…, me punë të pista, një ditë do t` i zbulojnë vet padronët, sepse diçka kanë deponuar nëpër arkiva, me porosi që mos të hapen për një kohë!!! Faktet flasin vet kur po provojnë të avansohen në “baballarë të kombit të ri”, që një ditë do t` u dali kancer i kufizuar që vlen vetëm për kokat a tyre të mykura . Ore mjaftë na u kanë kërcnuar se : “Po e folni gjuhën e Enverit”. Tani nuk do të ju durojmë ma, ore mejrana , lexone KUSHTETUTEN e Kosovës, nuk ka term “kosovar”. Shtetas të Kosovës PO, “komb kosovar” kurrë, as nuk ka pasë , as nuk do të ketë.

Në fund nuk dua të thellohem mëtej, por janë nja gjashtë referate të kohës titiste, kundër gjuhës letrare dhe kundër NJEJTESISE standarde të Gjuhës së Kombit Shqiptar.  Ato referate ose po i kopjojnë  këta shpikësit e “kosovarizmit” ose janë të paguar të mjegullojnë për ju shpikës të “kombit kosovar” mendoni, sepse po “mendoni” se nuk i ka askush dokumentet e tilla antishqiptare, por nëse ka nevojë mund t` i zbulojmë. Por, pastaj ju nuk keni as vend për varr. E, nëse keni vend këtu nuk ka dert, Beogradi ju pret krah hapur, dhe “miqësisht” si Esat Pashën dhe shumë të tillë.

Tirana është krejt e natyrshme të kujdeset gjithmonë për Kosovën. Ajo u kujdes si askush më mirë në botë më 1998-1999. Por nëse krijohet “kombi kosovar”, duhet të dihet se ne shqiptarët me qëllim po duam t` i denacionalizojmë edhe pakicat që jetojnë në shtetin e Kosovës. E një orvatje e tillë është antikushtetuese, pra nuk do të lejohet nga ata që na kanë ndihmuar. T` i ndihmojmë par Veti të mos bredhim sepse jemi Shqiptarë të gjithë pa dallim rajoni.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …