Ruzhdi Jashari

Ruzhdi Jashari: Kërkohet të jesh ai që je dhe të mos jesh ai që nuk je

Jemi në prag të zgjedhjeve për legjislaturën e gjashtë të Kuvendit të Kosovës. Nuk janë pak vite dhe nuk janë pak legjislatura që kaluam. Por, pritjet tona ishin krejtësisht tjera dhe pushtetarët nuk i përmbushën obligimet e pritjeve të mëdha që qytetari i Kosovës i pati, veçmas për disa nga temat jetike për vendin.

Slloganet e fushatës dhe premtimet e partive politike janë të tilla thuaj se sot po fillon krejtësisht një jetë tjetër.

Madje, edhe në të gjitha partitë garuese, në lista ka shumë deputet, që garojnë nga zgjedhjet e para, në të gjashtë legjislaturat, për karrigen dhe joshjen që po ju jep karrige, harrojnë se kjo për ta është vetëm vazhdimësi, dhe nuk bindet qytetari se për këtë kategori nuk është kurrfarë risie. Kaluam e ç`ka nuk kaluam, përjetuam e çka nuk përjetuam, pamë e çka nuk pamë, po vazhdojmë të shohim e po përballemi me gjëra që as mendja nuk i përthekon!

Ishim me shpresë për ditë të mira, ishim me shpresë se drejtësia do të vjen, shpresonim se demokracinë dhe vlerat e saj Kosova do t`i jetësoi. Shpresonim se do të jetojmë si vllai me vëllanë. Shpresonim se për të gjithë; skamnor e të pasur, pleq e të rinjë, kombe e kombësi; t`i thuhet “aferim” pushtetit që do e ndërtojmë i cili do të instalonte demokracinë e mirëfilltë, për të gjitha shtresat e shoqërisë sonë.

Shpresonim, se nuk do të ketë nëpërkëmbje për liridashësit dhe “kurbanët” e lirisë që falën gjithçka që patën, edhe jetën e tyre që ne ta fitojmë lirinë e munguar me shekuj.

Ishim me shpresë dhe shpresuam, që vlera të jetë vlerë dhe të mos sundohet nga anti vlera. Liria të jetë liri dhe te mos sundohet nga despotizmi, e të ngulfatet pamëshirshëm nga “dreqi i zi”.

Shpresuam se vrasësit dhe hajdutët, të mos kenë vend në “ballë të oxhakut” në shoqëri, por edhe ata që ishin, nga turpi do të futeshin “shtat pash nën tokë”.

Shpresuam se tradhtia nuk do ketë vend në shoqëri, e tradhtarëve të deridjeshëm nuk do ua shtrojmë jatakun në qeveri.

Shpresuam se dijetarët dhe dija do na printe dhe do të na prinë në shtegtime, aty ku vlerat bëjnë “formula”, dhe konstruktojnë strategji, për të ardhmën me ditë të mira për popullin e kësaj ane të Ballkanit.

Ne shpresuam, e punuam. Ne u sakrifikuam për vlera e humanizëm. Ne shpresuam ditëm dhe arritëm në pikën e kthesës në vitin 1999.

Ne, më në fund, e lëvizëm llozin që e kishim mbështetur fort në një pike, në dije vlera e sakrifica, dhe këtu na erdhën në ndihmë vlerat univerzale të lirisë, humanizmit dhe qytetërimit njerëzor nga e gjithë bota.

Por, tani ku jemi dhe si jemi, a nuk jemi ata që nuk jemi..?! A jemi ata që nuk duhet të ishim…?! A jemi ata që ishim..? Apo jemi mos ma zi..!, ata që nuk duhet të ishim.

Jemi bërë mish-mash e paçavure; e dëgjon dhe merr urdhra “vlera” nga “antivlera” për një copë karrige e për një vend pune. Pushteti ja ka futur në palcë frikën qytetarit nga se ndërton dhe do“pushtet”, dhe jo “shtet”.

Dhe në gjuhët e të punësuarve e të papunësuarve, “intelektualëve”, e “politikanëve” janë futur “pyka” që thonë, se: kjo është “gjuha e juaj” dhe e përtypim, e lyhemi me ndotësira të oligarkisë së caktuar, e cila nuk ka të ngopur, dhe pamshirshëm po e han të ardhmen e popullit ton.

Po gllabërohen milionat, paturpësisht dhe po kërkohet nga oligark të ndryshëm, që si samari pa steje të qëndrojnë mbi shpinën tonë..!

Përditë e më tepër demokracia dhe vlerat e saj shantazhohen, dhunohen e poshtërohen, nga se protagonistët e demokracisë poshtërohen skajohen e dhunohen nga karrieristët dhe hyzmeçarët e tyre.

Hej…! O ju që dje, ishit, prap kudo që jeni ndaleni këtë mortajë dhe turrin e saj se shum erë e keçe po vjen mbi ne, dhe hundët na jan zënë prej saj….! Kjo erë e keçe ka dalë edhe jashtë nesh, ku pika e fortë e llozit që dikur e rrotulloj gjithë njerçzimin që t`na ndihmoj, sot po topitet, dhe vlerat e njerëzimit po na thërrasin a jeni ata që dje ishit?, apo kush dreqin jeni ju?

Prandaj kudo që jeni; qytetar i nderuar i vlerave mos i dëgjo ogur-zinjët, gënjeshtarët dhe dallaverxhinjtë, por: Të jesh ai që je! E të mos jesh ai që nuk je! .

Fillo te veprosh me votën tënde aty ku mundesh, për drejtësi dhe vlera, fillo me 11 qershor.

Vepro me dinjitet, kudo që je, dhe thuaj stop të keçes, aty ku mundesh.

Na presin shumë punë, që të mos e bëjmë punën e skllavit!

Besoj se mundemi, kemi mundur dje mundemi edhe sot..! Ta heqim lakun e së keqes nga qafa që të mos ngulfatemi.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …