Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
Tema të tjera...
(Për respekt ndaj heronjve të cilët shtrinë dorën e pajtimit)
Komuna e Malishevës shtrihet në rajonin e Përkorubës , toponim i moqëm shqiptar , që shovenizmi serb pas okupimit 1912 e ndryshoi në ,, Prekorupa “, kurse tani pa të drejtë quhët Llapusha ?!
Ky rajon përfshin territorin nga fshati Duhël , përgjat rrjedhës së lumit Mirusha deri në fsh. Kijevë . Përkoruba njihët për kryengritjën e par në nivel Kosovës kundër okupimit serb , kryengritja e Banjës (1914 ) , pastaj në mbështetje të Lëvizjes Klandestine ( Kaçake ) në mes të dy luftërave botërore , NDSH-së, si dhe për zanafillën , rritjën dhe zhvillimin e UÇK -së. Meqë ky rajon banohëj kryesisht nga shqiptarët , prandaj është quajtur edhe ,, Shipnia e vogël ‘’ . Mbase shkaku i ,, Shipnisë vogël ‘’ , Përkoruba s’ishte njësi në vete , e përhershme administrative , prandaj qeverisja komunale bartej herë në Banjë e Kijevë , e herë në Malishevë ?!
Përkoruba si ,, Shipni e vogël ‘’ gjatë tër Sociailizmit të Kalimegdanit ka qenë rajoni më i pa zhvilluar në RSFJ ?! Pa as një objekt industrial , pa rrymë , pa rrugë , pa ujë , pa përkujdesje shëndetësore , pa sistem arsimor , kulturor e sportiv ?! Përkundër izolimit nga ,, vëllazërim-bashkimi “ pushteti shovenist serb ishte i pranishëm në Përkorubë me struktura politike , ushtarake dhe policore .
Në fshatrat Duhël , Banjë , Malishevë dhe Kijevë ndodhëshin ,, stanicat ‘’ e milicisë që përkujdesëshin për mbarëvajtjen e ,, vëllazërim – bashkimit ‘’ . Kurse Korpusi ushtarakë i APJ -së Nishit stacionohëj për muaj të tër në ,, Fushë të begut ‘’ dhe në Gajrak të Banjës duke ushtruar terror psikologjik në popullatën e ,, Shipnisë së vogël ‘’ ?! Edhe Komisarët politik të Kumrovcit gjatë tër asaj kohe kan sugjeruar që ,, uji , zjermi dhe hyqmi skan Aman ‘’?!
Popullata e Përkorubës , nën rrethimin ushtarako – policore , ka qen tërsisht në getoizim dhe i ngujuar në terrin mesjetar , prandaj kan dominuar normat e Kanunit . Tër jeta e përditshme : relacionet familjare , çështjet pronësore , tregtia është rregulluar me norma të Kanunit të Lekë Dukagjinit . Kontestet pronësore juridike , familjare në mungesë të pushtetit lokal , gjegjësisht gjykatave, janë ,, gjykuar “ nga pleqtë e Kanunit ?! Edhe kur kanë parashtruar çështje juridike pran gjykatave në Prizren, Gjakovë, Pejë, ato qëllimisht janë zvarritur nga komisarët e luftës speciale ?! Zvarritjet e qëllimta, pastaj ,, gjykimet “ nga pleqt e kanunit janë ndër shkaqet të konflikteve që kan rezulltuar me vrasje , rrahje , ngatrresa zingjirore deri në gjakmarrje .
Të ngujuar brenda mureve , shkaku i gjakmarrjes , familje të tëra kot kan shpresuar në ,, mrekulli “ të ndonnji ,,sluzhbeniku “ apo ,,intelektuali “ që tua hapnin derën . As kush nuk është marrë me konfliktet familjare , me masat parandaluse me shkaqet , pasojat , në mënyrë që ti parandalonin vrasjet reciproke . Në fakt disa ,,intelektual “ shqipfolës janë marrë me ,,studimin “ e fenomenit të gjakmarjes duke mbrojtur në Beograd ,,desertacione shkencore ‘’ mbi gjakmarjet në ,, Kosmet “ ?! Përkundër asaj mizerje ,,intelektuale “ megjithatë njerëz të mirë ,,aty –këtu “ kan arritur të pajtonin familje të hasmuara , duke parandaluar gjakmarrjet . Por ato pajtime ishin modeste karshi fenomenit gjakmarrës jo vetëm në Përkorubë por gjithandej Kosovës . Në prag të shkoklimi t të RSFJ –së, në fillim të viteve 90 –ta , mëse dy mijë familje shqiptare kanë jetuar të ngujuar me Besë e pa Besë ?! Duke llogoritur mesatarisht nga dhjetë anëtarë për familje , mëse 20.000 familjarë kanë jetuar nën psikozën e gjakmarrjes dhe po aqë në palët e dëmtuara nën presion të ,, krenarisë kanunore “ për të ,, marr hakun “ ?! Mëse 40.000 familjar shqiptar kanë qenë ,, protagonist “ të kanunit mesjetar të Lekë Dugagjinit , në Socializmin e Lidhjës Komuniste në krye me ,, shokun “ Tito ?!!
Koha e Pajtimeve 1990
Në Mars 1989, pasi kapitulluan ,, rrogëtarët “ e hegjemonizmit dhe shovenizmit serb , në krye me ,, shokun “ Azem Vllasi , Kosovën e përfshiu një valë protestash dhe demonstrata popullore për liri , demokraci dhe Republikë . Plumbat e ,, Zastavës “ së Kragujevcit do të vrisnin disa dhjetëra demonstrus paqësor anë e mbanë Kosovës . Kurse në Nëntorë vritën Afrim Zhitia e Fahri Fazliu organizatorë të demonstratave për Kosovën Republikë. Edhe në Janar 1990 , gjeneralët serb e përgjakën Kosovën , duke vrarë kryesisht të rinjë . RSFJ –ja tani më po ,,vdiste “ , Sllovenia , Kroacia , Bosnja dhe Makedonia lëviznin drejt pavarësisë , kurse Kosova jo që nuk kishte fituar statusin Republikë , por kishte humbur edhe autonominë e 74 –trës ?!
Vojslav Sheshel gjatë një debati në parlamentin e Beogradit , për çështjen e Kosovës , duke ngritur lart revolën pat deklaruar qart : Kosova i takon atyre që do ta fitojnë me luftë ?! Në këtë kohë derisa Lidhja Komuniste e Kosovës ishte në procesin e metamorfozës për në LDK , lëvizja klandestine – LPK –ja , duke trajtuar rrethanat politike , dhe analizuar format dhe metodat çlirimtare kundër okupimit serb , lëshoi THIRRJE për Pajtim . Në fakt idea për pajtim , falja e gjaqeve ishte hedhur në qeli të burgjeve serbe nga i madhi Afrim Zhitia dhe ,, cimerët “ e tijë .
Në fundë të Janarit 1990 në Bibliotekën Universitare nga strukturat klandestine të LPK –së janë marrë hapa konkret për finalizimin e THIRRJËS për pajtim , faljen e gjaqeve dhe ngatërresave . Misionarë për pajtime nga strukturat klandestine të LPK-së do të trokisnin në Institutin Albanologjik , konkretisht në zyrë të Anton Çettës , për ta ,, quar në vend “ amanetin e Afrim Zhitis . Koha për pajtime kishte arritur, prandaj Epoka e Pajtimëve tani më po fillonte …
Themelimi i Këshillit të Pajtimit në Malishevë
A mundë të çlirohëj Kosova kundër okupimit serb , pa u çliruar nga vetëvetja , pa u çliruar mëse 40.000 familjarë nga ankthi dhe kthetërat e gjakëmarrëjes ?! Prandaj struktura klandestine të LPK- studentë , udhëtuan nga Prishtina në Malishevë , për të zbatuar THIRRJËN e LPK-së për pajtim . Në Malishevë akoma figuronin emblemat e RSFJ –së : ,, Stanica “ e milicisë dhe Komiteti komunal i LKJ-së , përkundër procesit të metamorfozës së LKJ në LDK
Këshilli i pajtimit në Malishevë është formuar më 16.02.1990 , në objektin e shkollës fillore .
Në kuvendin themelus kanë prezentuar 65 pjesëmarrës nga fshatërat e Malishevës .
Kuvendi ka zgjedhur Këshillin e Pajtimit me kryetar Avdyl Berisha , I cili pastaj u vetëlargua.
Këshillin e pëbënin këta pajtimtarë : Asllan Kastrati, Avdyl Berisha, Bashkim Krasniqi, Enver Mazreku, Enver Haklaj, Fatmir Limaj , Feriz Hoti , Maliq Kryeziu , Malsore Zogaj , Hamdi Berisha, Hasime Mazreku, Ibrahim Mazreku, Kumrije Bashota, Valbona Krasniqi , Gjyle Krasniqi, Sylejman Mazreku , Shemsi Mazreku, Xhevdet Mazreku , Xhevdet Kastrati, Ramadan Sopaj , Ramë Bashota , Ramadan Mazreku , dhe Ragip Shala . Pastaj na janë bashkangjitur Fetah Bekolli , Januz Mazreku , Nuhi Mazreku , Ibrahim Kryeziu , Hamez Kryeziu , Hagji Samadragja , Zyrafete Kuqi , Cen Desku , Sherif Gashi etj.
Paralel me Këshillin komunal , ka funksionuar edhe Këshilli lokal në fsh . Banjë të themeluar nga : Fatmir Limaj , Izet Shala , Lulëzim Shurdhaj , etj .
Këshilli i Pajtimit në Malishevë ka qenë me disa karakteristika të veçanta :
Është i Dyti këshill i formuar në nivel të Kosovës (16.Shkurt 1990)
Gjatë tërë veprimtarisë këshilli ka funksionuar pa kryetar , vetëm me tre kordinator : Asllan Kastrati, Shemsi Mazreku , Ragip Shala.
Të gjitha pajtimet janë realizuar me forca vetanake , pa kërkuar ,,huva ‘’ nga Këshilli Qendrorë ne Prishtinë .
Vullneti , guximi njerëzorë i heronjëve pë r ta shtrirë dorën e pajtimit pa hezituar fare .
Këshilli i Pajtimit ka qenë qerdhe për zanafillën e UÇK-së.
Shumica e pajtimtarëve të Këshillit janë rreshtuar në njësite të UÇK-së.
Gjatë luftës së UÇK-së kanë rënë dëshmorë Dy pajtimtar të Këshillit : Ibrahim Mazreku dhe Hamdi Berisha .
Veprimtaria e këshillit në Malishevë është zhvilluar në tre etapa :
Identifikimi i familjeve fshat për fshat që do u kërkohej pajtimi
Parapregaditja: përfshinte vizitat e pajtimtarëve në familje, prezentimi , shpalosja e qëllimit dhe kërkesa për pajtim në emër të aspiratave kombëtare për çlirim.
Finalizimi : pajtimi , falja e gjaqeve , plagëve , ngatërresave etj.
Etapa e pare dhe e dytë kanë përfunduar mbrenda tri javëve , kurse etapa e tretë gjatë muajit Mars dhe Prill. Gjatë etapës së tretë pasi ishte muaji i Ramazanit këshillit i nevojitej së paku një klerik fetarë . Gjatë një takimi këshilli është përcaktuar për mulla Xhevat Kryeziun , meqë ishte hoxhë më i ri nga mosha , dhe më i moderuar.
Këshillin e pajtimit në Malishevë e përbënin kryesisht rinia shkollore dhe universitare , profesor , arsimtar , mjekë , bujqë etj. Pastaj na jan bashkangjitur edhe heronjtë e pajtimeve .
Për etapën e identifikimit dhe parapregaditjës , pajtimtarët janë ndar në grupe pune , duke përshkuar fshatrat kryesisht në këmbë . Kurse në etapën e finalizimit –pajtimin , kan marr pjesë po thuaj tër këshilli i pajtimit .Meqë në disa raste ndërlidheshin pajtimet me komunat fqinje , prandaj këshilli i Malishevës ka bashkëpunuar me këshilla të Suharekës , Prizrenit , Klinës ,kurse këtë të fundit , këshilli i Malishevës ka dhën ndihmes edhe në themelim . Në një pajtim të ndërlikuar , që gjeografikisht shtrihej në territor të Malishevës dhe Suharekës ndihmes të pa kursyer na kan ofruar pajtimtarët Prof.Ramadan Shala dhe doajeni i qështjes kombëtare Afrim Morina .
Meqë e kemi hasur kudo gadishmërinë e heronjëve të pajtimit, për ,, tu marr ngryk “ , prandaj këshilli i pajtimit ka arritur që për një kohë të shkurtër ti pajtoj të gjitha gjaqet , plagët dhe ngatërresat , para se ,, të falëj “ Bajrami në tubimin e Bubavecit ? Pasi veprimtaria e këshillit të Malishevës , po thuaj fare nuk pasqyrohëj në mjetët e komunikimit masiv , sidoqoftë, tubimi i Bubavecit prandaj ka dërguar mesazh pajtimi gjithandej Kosovës .
Duke ju falëndëruar heronjëve të pajtimit , të cilët falnin gjakun e babait , agjës , vëllait , djalit , këshilli i pajtimit në Malishevë arrit ti pajtoj : 45 gjaqe , 12 plagë dhe 60 ngatërresa . Vjetërsia e gjaqeve mesatarisht arrinte 10 vjet , plagëve 6 vjet dhe ngatërresave 2 vjet . Hyrja në Oda burrash , sidomos e gjinisë femërore , forma e veprimit theu kodin e kanunit të Lekë Dugagjinit , që skishte ndodhur as një her më par ?! Vullneti për pajtime ishte një sinjal se populli vërtet e donte lirinë , prandaj i falën gjaqet , plagët dhe ngatërresat .
Realizimi i THIRRJËS për pajtime , ishte çlirim ndaj vetëvetës , prandaj Lëvizjën Kladestine do ta obligonte që me forma politike dhe ushtarake të angazhoheje dhe për çlirim nga okupimi shekullor serb.
