Ferat Shala

Ferat Shala: 10 vjet të shtetit të Kosovës! Pritjet, të arriturat, sfidat dhe prioritetet

Shteti i Kosovës, ka lindur dhe është zhvilluar me shumë mund, djersë e sakrifica nga shumë gjenerata. Andaj, duhet që më shumë ta duam dhe të punojmë për ruajtjen dhe rritjen e tij.

Si erdhëm deri te pavarësia?

Pavarësia e Kosovës e ka gjenezën në sakrificën e popullit të Kosovës, brezave liridashës dhe në luftën e lavdishme të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovë. Nuk mungoj as mbështetja nga SHBA-të, shtetet e fuqishme të Bashkimit Evropian dhe e miqve tjerë ndërkombëtare. Kjo sakrificë dhe gatishmëri jona  u materializuar përmes ndërhyrjes ushtarake të NATO-s, që solli lirinë. U finalizua si rezultat i rrethanave të favorshme politike dhe shoqërore në regjionin e Ballkanit dhe më gjerë, që kulmuan me shpalljen e pavarësisë.

 

Cilat ishin pritjet nga pavarësia dhe sa u realizuan ato?

Pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës me 17 shkurt 2008, pritjet e përgjithshme ishin të mëdha dhe për shumë çështje ato ishin përtej mundësive, rrethanave dhe kapaciteteve tona.

Pritëm që të kishim numër të madh të njohjeve nga shtetet e botës, anëtarësim të shpejtë në organizata ndërkombëtare, përmbushje të shpejtë të kërkesave dhe standardeve në procesin e  integrimeve evropiane. Kishim pritje edhe për zhvillim më të hovshëm ekonomik, konsolidim më të mirë politik dhe progres të menjëhershëm në të gjithë sektorët zhvillimor.

Harruam që pasojat e robërisë, sundimit dhe eksploatimit të pamëshirshëm nën regjimin serbo-jugosllav,  kishin lënë gjurmë të thella në të gjitha hallkat e shtetësisë së Kosovës, që  nga arsimi, ekonomia, shëndetësia e deri tek mungesa e përvojës në diplomacinë ndërkombëtare.

Cilat ishin të arriturat kryesore?

Megjithëkëtë, përkundër shumë ngecjeve e problemeve, u shënua progres dhe u arritën rezultate konkrete në shumë fusha zhvillimore.

Kosova arriti të ruaj marrëdhëniet e mira diplomatike me shtetet mike në krye me SHBA-në. U miratua Kushtetuta e vendit, u forcua baza ligjore dhe institucionale dhe u ngrit shërbimi diplomatik i Kosovës në shumë vende të botës.  U krijuan themelet e para të Ushtrisë së Kosovës, përmes transformimit të TMK-së në FSK dhe u arritën rezultate të mira në ngritjen dhe zhvillimin e Policisë së Kosovës.

U përmirësua infrastruktura e sidomos ajo rrugore që e lidhi Kosovën me korridoret e rajonit dhe botës, u krijuan kushte të favorshme për biznes dhe zhvillim ekonomik dhe u rritën investimet e huaja në shumë sektorë.

Çka ka mundur të bëhej më mirë?

Kishte hapësirë, mundësi dhe kushte për të arritur rezultate dhe progres edhe në shumë fusha tjera. Me një konsolidim më të mirë institucional dhe shoqëror mundë të bëhej më shumë në procesin e integrimeve evropiane dhe në zhvillim ekonomik. Mundë të kishim qasje edhe më të mirë në përvetësimin dhe orientimin e drejtë të investimeve të jashtme.

Kishim mundësinë të shfrytëzonim më mirë kontributin dhe gatishmërinë e diasporës dhe të rinisë sonë në zhvillim dhe në përfaqësim të vendit. Ka pasur më shumë hapësirë për të lehtësuar dhe përkrahur punën e bizneseve vendore, dhe për të përfshirë  klasën tonë akademike në hartimin e planeve dhe strategjive zhvillimore në shumë fusha e sektorë.

Mundë të bënin më shumë edhe në promovimin dhe shfrytëzimin e qëndrueshëm të  resurseve tona natyrore dhe potencialeve tjera zhvillimore në shërbim të ngritjes së mirëqenies shoqërore dhe ekonomike.

Cilat duhet të jenë prioritetet e ardhshme të shtetit të Kosovës?

Kosova duhet të ketë prioritete të qarta zhvillimore për të ardhmen, dhe për këtë nevojitet që ato të orientohen në segmente vitale të shtetit. Mbi të gjitha duhet të bëhet fuqizimi i shtetit ligjor e demokratik i mbështetur në një drejtësi të pavarur, siguri e qëndrueshme dhe një sovranitet të domosdoshëm në gjithë territorin e vendit.

Krijimi i Ushtrisë së Kosovë është prioritet esencial për të ardhmen. Integrimi në BE, në NATO,  dhe në organizata e mekanizma ndërkombëtarë duhet të jetë në krye të agjendës së prioriteteve të shtetit të Kosovës.

Mbi të gjitha këto procese nevojiten të mbështeten në një qeverisje efikase, dhe në një koncept të qëndrueshëm të zhvillimit ekonomik të bazuar në resurset dhe potencialet tona natyrore dhe njerëzore.

 

Cilat janë sfidat e shtetit në dekadën e ardhshme?

Edhe në dekadën e ardhshme Kosova do të përballet me shumë sfida e probleme.

Përfundimi i dialogut me Beogradin dhe ndërtimi i raporteve të qëndrueshme fqinjësore do të jenë një nga këto sfida. Funksionalizimi i plotë i sistemit të drejtësisë dhe përmbyllja e misionit të Gjykatës Speciale do të jetë një nga proceset sfiduese që do ta shoqërojë Kosovën edhe gjatë dekadës së ardhshme.

Nuk do të jenë të lehta as sfidat zhvillimore dhe demokratike që do të kërkojnë adresim të drejtë të çështjeve politike dhe nevojave ekonomike e shoqërore, përmes një strategjie zhvillimore që do të jetë në funksion të interesave nacionale dhe marrëdhënieve ndërkombëtare.

Kosova pas 10 viteve?!

Pritjet ideale për shtetin e Kosovës do të ishin që pas një dekade, të përfundojë procesi i  anëtarësimit  në BE, në OKB dhe në shumicën e organizatave ndërkombëtare.

Një shtet më një ushtri të zhvilluar sipas standardeve të NATO-s, dhe një vend i sigurt për të jetuar. Një shtet me diplomaci pro-aktive,  demokraci liberale, me qëndrueshmëri ekonomike,  me shkallë të ulët të papunësisë dhe  me  arsim e shëndetësi cilësore.

Porosia

Natyrisht që për të arritur atje ku duam, duhet që secili nga Ne të kryejë me përgjegjësi detyrat intelektuale, institucionale e qytetare ndaj vendit.

Shteti i Kosovës, ka lindur dhe është zhvilluar me shumë mund, djersë e sakrifica nga shumë gjenerata. Andaj, duhet që më shumë ta duam dhe të punojmë për ruajtjen dhe rritjen e tij.

Duhet më shumë angazhim dhe përkushtim që ta bëjmë Kosovën shtet të denjë për qytetarët e saj dhe të jetësojmë ëndrrën dhe amanetin e të parëve tanë.

Urime ditëlindja e 10-të Kosovë! Gëzuar 17 Shkurti, Dita e Pavarësisë!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …