Blerim Muriqi

Blerim Muriqi: Kthimin tënd nuk duhet ta paguajë vendi, z. Kurti!

Kryeministër Kurti, nga mbrëmë mos dëgjo as teket tua të cilat e vranë kaq keq Kosovën dhe fyen Vetëvendosjen, as miqësinë e shtirur të servilosjes lavdëruese, të cilën ta kanë servirur me bollëk këta muajt e fundit! Dëgjo shpirtin dhe nevojën e Vetvendosjes! Asaj Vetvendosjeje që shpërndau besim për të ngritur masat, jo për të krijuar turmat! Por, merr kurajo përtej egoje dhe shih realitetin e trishtë. Ajo tashmë rri galuc mes po atyre dy realiteteve në Kosovën tonë. Atë nuk duhet lejuar të përfundojë në turmë për t’u shëndërruar në sekt.

Të paktën bëni atë që bëri Jörg Haider në Austri, por kujdes edhe gjatë atij rrugëtimi! As mos lejoni të përfundoj në fatin e njëshit sikur bëri Kreshnik Spahiu me Aleancën Kuq e Zi! Kjo histeri që u shfaq dje nëpër veprime të një natyre të rënë krejt në mendësi turme, do ju bëjë ta keni vështirë ta nxirrni në të ardhmen, nëse nuk e ndalni këtu këtë mllef të stisur nga dogma të shumta që tashmë kanë zënë vend në mykun e një tendence! Ata janë me ty dhe Vetëvendosjen vetëm pse ju jeni hapësira, mundësia e tyre.

Turmat, dje të bashkuara në “shpërndarjen e tyre”, u shfaqën lukuni hienash prej sharjeve e deri te kërcënimet. Thirrjet telefonike deputetëve që ishin për rrëzimin e qeverisë, të organizuara e nën diktat politik: nga lutje, kërcënime e shantazhe, ishin turpi i një maskarade, që vetëm mendjet e sëmura dinë e munden t’i orkestrojnë. Kjo tregon se ka celula të gatshme për t’u përdorur, ka energji për ta eklipsuar diellin tone të demokracisë, ka energji që për egon e njëshit ku ato e gjejnë shesh-përsheshin e tyre edhe nuk kursehen. Kjo përbënë rrezik! Jo se të tillët mund ta pushtojnë Kosovën, por se mund ta provokojnë kundër reagimin, kundër shfaqjen, teatrin e kukullave.

Ky ekstrem ka vetëm një fat. Ne jetojmë në Europë dhe kemi atë mendësi! Sado ekstreme të shfaqet e majta në Europë përfundon në ekstrem të djatht si veprim! Sa më human të shfaqet veprimi në Europë ai bëhet më i majtë!

Pra, sot ekstremi sa do që të shfaqet majtas nuk ka mundësi të përfundoj atje. Kështu ndodhë edhe te ne, sepse mendësia jonë është europiane. Ai do përfundoj djathas në duart e dogmës prej asaj fetare e deri ta ajo e urrejtjes për tjetrin, për ata që nuk janë të llojit, nga bindja, klasa apo etnia.

Kjo është Europa, kjo është e mundshmja e saj reale, e përsëritshmja e saj. Sa herë pushon arsyeja, ajo përfundon në një shovenizëm, në një luftë për hapsirën brenda e jashtë materjes, brenda e jashtë formës!

Jörg Haider, drejtuesi i Partisë së Lirisë së Austrisë (FPÖ), ia doli ta rrestonte partinë e tij bashkvendimarrëse në Austri edhe nën një rrogoz të tillë, ku mbështetja e ekstremit politik e kishte shëndrruar veten nga qendrat menaxhuese në qendra kapëse dhe kjo po bëhej lak në qafën e Austrisë. Derisa ai ishte eksponent i rëndësishëm politik mësoi, se ai dhe partia nga vinte po bëheshin fatkeqësia e Austrisë. Nën një aureolë të tillë Austria njohu bllokaden europiane dhe mohimin ndërkombëtar. Jörg Haider-i nuk do të ishte e nuk do të mbetej shembëllim për të na shërbyer sot, sikur mos t’i kthehej partisë së tij, të cilën tashmë e drejtonte e motra Ursula Haubner. Ai, atje pa, që dëshira dhe nevoja për masat mbështetëse kishte krijuar qendra ekstreme, të cilat o duhej të ndiqeshin duke i rezervuar fatkeqësinë Austrisë o duhej të braktiseshin për tua dhuruar vegjetimin me mos ushqyerje me mundësi. Ai, tashmë i ngritur në majat e politikës asutriake kuptoi fundin që rezervojnë mendësitë e mykura dhe formoi partinë e re Aleancën për Ardhmërinë e Austrisë (BZÖ), me çka performoi ndryshim dhe Austrinë e ktheu të pranueshme për botën e lirë dhe demokracitë përëndimore.

  1. Kurti, ju jeni më në kohë edhe pse mund të jeni me më pak fat, por do ndjehesha edhe unë me fat sikur ta përjetonte vendi im po të njëtën përgjegjsi tuajen sikur e shpërfaqi Jörg Haider për vendin e tij.

Sikur e kam thënë dhe herë tjera, te ju Vetvendosja, është mbledhur një mori dogmash dhe interesash, të cilat bënë masën mbështetëse me të cilën ju dolët të parët në zgjedhjet e fundit. Ky heterogjenitet i brendshëm nuk u lë ta pësoni fatin e Aleancës Kuq e Zi të Kreshnik Spahiut, i cili ngritjen e vet e pati vetëm mbi një çështje, atë Çame dhe të cilën e braktisi sapo pa në horizont se nuk i mjaftonte si trambolinë për të kapur pushtetin apo ndoshta sapo mbaroj misionin, sepse cytësit e tij mbase mund të kenë kalkuluar se përdorimi i çështjes çame po u kthehej bumerang pikërisht linjave greke. Ata duhet ta kenë parë se qëndrimi në eter me doza të larta i çështjes çame po e bënte ndërkombëtaren politike ta pranonte si çështje të shtruar për zgjidhje dhe u ngutën ta garantonin statusin e Kreshnikut në rahatinë me sa më duket diku skandinave! Alenca Kuq e Zi e njohu fundin në një vegjetim ku pret ta dëshmoi të shkuarën e saj dhe çështja çame mbeti atje ku e ka vendin në duart shqiptare pa agresionin e shërbimeve sikur mund të rezultoi të kishte qenë !Aleanca Kuq eZi”!

Pra kryeministër Kurti kujdes me celulat ekstreme sa nuk janë bërë imponim sjelljeje në partinë tuaj. Ato janë me juve vetëm se ju jeni hapësira e tyre, mundësia e tyre. Jörg Haider nuk i shkoi dilemës, ai zgjodhi Austrinë dhe popullin gjerman dhe fituan bashkërisht, por ai nuk e kishte vërejtur një shkarje të dytë ku mund të ndërtohej fatkeqësia e re Austriake. Doza e ekstremizmit, mbetur si detyrim suksesi, e bëri paritnë e Hajderit (ndoshta post mortum) të rrëshqas në përqafimin rus për çka Kancelari austriak Sebastian Kurz u detyru ta prishte koalicionin e Partisë së tij Popullore Austriake (ÖVP) me Partinë e Ardhmërisë Austriake (BZÖ). Pikërisht pra partia e Jörg Haijderit, atij patriotizmi klasik puro gjerman, kishte përfunduar në përqafimin rus të Putinit në dëlirin e një drejtuesjeje, dhe për këtë para se Austria ta paguante çmimin Kancelari Kurz prishi koalicionin.

Në hapësirat ku jetojmë gjithmonë jemi të ekspozuar ndaj goditjeve ruse. Ato vinë përmes këtyre celulave ekstreme të dogmatizuara deri në dëlir. Shqiptarizma nuk mund të duhet nga errësira e atyre skuatave ndaj u takon t’ua servoni vegjetimin si fat nëse nuk keni mundur t’i zhbëni që në gjenezë!

E ardhmja në masë të madhe është zgjedhje!

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …