Gjokë Dabaj: Letër miqësore z. Anders Fogh Rasmusen

Z.P.Rasmusen! Ju mbani sot postin më të rëndësishëm në organizatën politiko-ushtarake të Aleancës së Atlantikut NATO, dhe kjo ka shumë rëndësi për krejt Kombin Shqiptar, rrjedhimisht, edhe për mua, si një nga individërt e këtij Kombi. Nisur nga kjo, nga konsiderata për organizmin që Ju drejtoni dhe për Ju vetë, unë po i jap vetes të drejtën për t’jua shkruar këtë letër, në të cilën po e quaj të domosdoshme, madje më se të domosdoshme, të parashtroj disa sugjerime. Do t’jua parashtroj këta sugjerime, duke Ju kërkuar paraprakisht shumë ndjesë, sepse e di që, për të gjitha çfarë nuk shkon në problemet që unë po trajtoj, deri tash nuk jeni Ju fajtori, por tjetërkush. Në shënimin e 100-Vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, Ju, sipas njoftimit që dhanë mediat, u shprehët kështu: “Shqipëria është anëtare e denjë e Aleancës së NATO-s.”


Së pari, Ju nuk duhej të kishit thënë SHQIPËRIA, por REPUBLIKA E SHQIPËRISË. Kjo, sepse nocioni SHQIPËRI ndryshon shumë prej nocionit REPUBLIKA E SHQIPËRISË. Nocioni SHQIPËRI nënkupton hapësirën gjeografike në të cilën, në kohën e sundimit të Perandorisë Osmane, u formësua, u krijua, Kombi Shqiptar. Ky territor me emrin SHQIPËRI, shtrihet nga kufijtë e Nishit, i cili sot gjendet në Rep. e Sërbisë, deri në kufijtë e Gjirit të Prevezës, i cili sot gjendet në Rep. e Greqisë. Ndërsa në orientimin perendim-lindje, territori i Shqipërisë (gjeografike) shtrihet nga ujërat territorialë të Detit Adriatik e Detit Jon deri në rrjedhat e lumenjvet Moravë e Vardar. Kjo është SHQIPËRIA. Ky është nocioni, i cili përfshin hapësirën gjeografike me emrin SHQIPËRI. Ndërsa REPUBLIKA E SHQIPËRISË është krejt tjetër. Me nocionin REPUBLIKA E SHQIPËRISË përcaktohet ajo pjesë e Shqipërisë së cilës i është dhënë e drejta për të qenë shtet më vete në Konferencën e Londrës në vitin 1913 dhe më tej në dokumentet e mëvonshëm ndërkombëtarë.


Kështu që Ju, në shënimin e përvjetorit të Shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, o duhej të kishit sqaruar çfarë nënkuptoni me emërtimin SHQIPËRI, ose duhej ta kishit kaluar atë moment thjeshtë jo duke thënë “SHQIPËRIA është anëtare…e Aleancës së NATO-s”, por “REPUBLIKA E SHQIPËRISË është anëtare… e Aleancës së NATO-s”. E them këtë, sepse, Ju, si strateg, si një prej komanduesve të një Aleance politico-ushtarake më të kompletuar, më të përsosur dhe më qëllimmirë që sot ekziston në planetin tonë, duhet ta dini që një pjesë e madhe e Shqipërisë nuk përfshihet sot në strukturat e kësaj Aleance. Disa territore të Shqipërisë, të cilët sot ndodhen në Rep. e Sërbisë, nuk janë anëtarë të NATO-s. Disa territore të Shqipërisë që gjenden në Rep.e Malit të Zi, nuk janë anëtarë të NATO-s. Një pjesë shumë e madhe e territorit të Shqipërisë që ndodhet në Ish.Rep.Jug. të Maqedonisë, nuk është anëtare e NATO-s. Vetë Rep. e Kosovës, që është gjithkështu pjesë gjeografike e Shqipërisë, ndonëse ndodhet nën mbrojtjen e forcavet ushtarake të NATO-s, nuk është ende anëtare e kësaj Aleance.


Rrjedhimisht, a mund të thuhet “SHQIPËRIA është anëtare… e Aleancës së NATO-s”? , kur territore kaq të mëdhenj të SHQIPËRISË nuk bëjnë pjesë në strukturat e NATO-s? Natyrisht që jo. Prandaj edhe nuk duhej thënë SHQIPËRIA, por REPUBLIKA E SHQIPËRISË.


Sugjerimi im i dytë është ky:


Ju thatë “është anëtare e denjë”. Unë nuk e gjej me vend këtë shprehje Tuajën, sado që kjo është thënë me një qëllim shumë të mirë. Nga rreth 2000 tanke që i kishte në vitin 1990, Ju e dini më mirë se unë sa tanke ka sot Rep.e Shqipërisë. Nga rreth 300 avionë lufte që i kishte në vitin 1990, Ju e dini më mirë se unë sa avionë lufte ka sot Rep.e Shqipërisë dhe sa helikopterë ka. Ju e dini më mirë se unë sa topa ka, sa kundërajrorë, sa tokësorë, sa artileri të rëndë, sa artileri të lehtë, sa njësi raketore ka Rep.e Shqipërisë. Ju e dini më mirë se unë, sa mjete të blinduar ka sot ushtria e Rep.së Shqipërisë. Ju e dini më mirë se unë si është gjendja e armës kimike apo e ndërlidhjes sot në ushtrinë e Rep.së Shqipërisë. Ju, më në fund, e dini më mirë se unë, sa forcë të gjallë ushtarake, sa oficerë e ushtarë, të aftë për t’i dalë zot vendit të vet dhe për të dhënë denjësisht kontributin që i takon për ruajtjen e paqes në kuadër të Aleancës Euroatlantike të NATO-s, ka sot Rep.e Shqipërisë.


A mund të thuhet, kur i kemi të gjitha këto parasysh, që Rep.e Shqipërisë është një anëtare E DENJË e NATO-s?! Për mua, ne jemi anëtarja MË E PADENJË e kësaj Aleance. Thënë më saktësisht, ne jemi TURPI i kësaj Aleance politiko-ushtarake, e cila pretendon të jetë forca më shpresëdhënëse e ruajtjes së paqes në këtë Botë. Përfytyroni nëse SHBA-ja, Mbretëria e Bashkuar, Rep.Franceze, Gjermania etj, të ishin, qoftë edhe PROPORCIONALISHT, po kaq “të armatosura” sa Rep.e Shqipërisë! Prej një të tillë Aleance politiko-ushtarake nuk do të kish frikë, nuk do të trembej, as edhe një tufë macesh, jo më një çfarëdo force ushtarake.


 


Unë e di, z.P.Rasmusen, që qëllimi Juaj është tepër fisnik, kur shpreheni në këtë Jubile të shqiptarëvet në atë mënyrë. Unë, në pozitën e një banori të rëndomtë të këtij vendi, Ju jam shumë mirënjohës që Ju e trajtoni Rep.e Shqipërisë me shprehje aq dashamirëse. E di edhe këndvështrimin, nga i cili Ju e shikoni anëtarësinë në NATO të Rep.së Shqipërisë. Ju, doemos, keni parasysh pozitën gjeografike të këtij shteti të vogël këtu në Gadishullin Ballkanik. Keni parasysh edhe disponimin tonë, si Komb, për të qenë sa më kontribues në politikën gjeostrategjike të asaj Aleance. Por e gjithë kjo nuk mund të jetë kurrsesi e mjaftueshme për t’u quajtur Rep.e Shqipërisë një anëtare E DENJË e NATO-s.


Rep.e Shqipërisë mund të bëhet realisht E DENJË vetëm atëherë kur kjo të bëhet E ZONJA jo vetëm SHPIRTËRISHT, por EDHE USHTARAKISHT, sa për të mbrojtur veten, aq edhe për të kontribuar në konsolidimin e paqes rretherrotull.


Rep.e Shqipërisë është ÇARMATOSUR EGËRSISHT pikërisht në kohën kur kjo u bë edhe me deklarata aleate e NATO-s. Themi EDHE ME DEKLARATA, sepse REALISHT dhe FAKTIKISHT Rep.e Shqipërisë ka qenë aleate e kësaj force euroatlantike e pakta që nga viti 1976, kur është shkëputur edhe nga Rep.Pop. e Kinës. U çarmatos egërsisht për shkaqe qe Ju sigurisht i dini më mirë se unë, por që, nga këndvështrimi im, ajo çarmatosje shkonte qartësisht edhe në dëm të NATO-s. Madje, jo EDHE në dëm të NATO-s, por TËRËSISHT dhe KRYEKËPUT në dëm të NATOs. Akti i të çarmatosurit të Rep.së Shqipërisë pas vitit 1990, në historiografi do të konsiderohet , pa dyshim, si një veprimtari subversive e një lloji të veçantë të Kolonës së Pestë pikërisht kundër NATO-s. Themi kundër NATO-s, sepse, po të dobësohej Rep.e Shqipërisë, vetëvetiu dobësoheshin edhe pozitat e NATO-s në këtë rajon, jo pak të rëndësishëm për NATO-n. Çarmatimi i Rep.së Shqipërisë pas vitit 1990 është një thikë pas shpine që i jepet NATO-s. Se kush ia ka ngulur këtë thikë pas shpine NATO-s, Ju sigurisht e dini edhe konkretisht.


Por tani shtrohet problemi i madh:


Si të riarmatoset në mënyrë të denjë e të mjaftueshme Rep.e Shqipërisë? Me fjalë të tjera: Si të bëhet Rep.e Shqipërisë REALISHT faktor paqeje në këtë rajon të Botës? Sepse, gjithkush e di që nuk mund të jesh faktor paqeje, pa pasur edhe forcën në dispozicion. Armatosni vetëm Greqinë dhe Sërbinë dhe të shohim çfarë faktori “paqeje” do të bëhen, edhe Rep.e Shqipërisë, edhe Rep.e Kosovës, edhe Ish-Rep.Jug.e Maqedonisë! Ose: Le të çarmatoset NATO-ja siç është çarmatosur Rep.e Shqipërisë dhe të shohim ç’faktor “paqeje” do të bëhet ajo në Botë!


Për të riarmatosur Rep.e Shqipërisë, dihet që nuk mund të mbështetemi në potencialin ekonomik të këtij shteti. Nuk mund të mbështetemi në potencialin ekonomik, për arsye se edhe ekonomia e Rep.së Shqipërisë u rrënua drastikisht pas vitevet 1990, gjë që gjithkështu përbën një thikë pas shpine për NATO-n. Rrënimi i një vendi, ku NATO-ja ka interesa jetikë, interesa ekzistencialë, s’ka si shpjegohet ndryshe, veçse si një DISFATË e NATO-s në këtë rajon. Dhe, e vetmja mënyrë për ta riparuar këtë disfatë, është riarmatosja e Rep.së Shqipërisë, si dhe e krejt Kombit Shqiptar, në ata shtete ku ai është subjekt shtetëror vendimtar, si në Rep.e Kosovës dhe në Ish-Rep.Jug. të Maqedonisë.


Për mënyrën se si duhet të rifuqizohen ushtarakisht vendet ku jetojnë shqiptarët, Evropa dhe Amerika duhet të shikojnë kritikisht qëndrimin e Evropës Perendimore ndaj Heroit Kombëtar të shqiptarëvet, Gjergj Kastriotit Skënderbeut dhe në përgjithësi ndaj arbërvet. Nëse Evropa Perendimore do t’i kish ndihmuar arbërit në shekujt XIV, XV, XVI, XVII, në të gjitha fushat, financiarisht, ushtarakisht, politikisht, PA KURSIM, duhet të kemi bindjen që Perandoria Osmane, forca më e errët antievropiane e Mesjetës së Vonë, nuk do të kish arritur as në Hungari, as nën muret e Vjenës. Nëse Evropa do të qe treguar më largpamëse PËR VETE, në krejt shekujt që i përmendëm, historia e vetë Gadishullit të Ilirikut, që turqit e ripagëzuan Ballkan, do të qe shkruar krejt ndryshe. Rrjedhimisht, edhe historia e krejt Evropës mund të ish më pak e përgjakur.


Për të riarmatosur Rep.e Shqipërisë, pra për t’ia kthyer kësaj DINJITETIN që Ju e përmendët, e vetmja rrugë është DHURIMI. Ose financimi në formë DHURATE, ose DHURIMI I DREJTPËRDREJTË. Të gjithë prodhuesit e armëvet, të atyre shteteve që bëjnë pjesë në NATO, duhet të caktojnë një KUOTË DHURIMI për forcat e armatosura të Rep.së Shqipërisë. Të gjitha fabrikave, të gjitha uzinave, të gjitha firmave, kompanive e korporatave, me ndërhyrjen e drejtpërdrejtë të Komandës supreme të NATO-s, duhet t’u caktohet një KUOTË e përshtatshme dhurimi për Rep.e Shqipërisë. Nga 2 apo nga 5 avionë, nga 2 apo nga 5 helikopterë, nga 5 tanke, nga 1 nëndetëse, nga 1 luftanije e 2 apo 4 anije më të vogla lufte, nga 10 apo 15 topa, nga 5 raketa, që të gjitha moderne, prodhimi i fundit, krejt të reja dhe krejt FALAS. Fshehtas ose hapur, duke pasur shumë kujdes nga SABOTIMET E BRENDSHËM që i bëhen pa pushim kësaj force të rëndësishme njerëzimmbrojtëse. Vetëm kështu dhe vetëm kështu mund të bëhet reale shprehja “Republika e Shqipërisë është anëtare e denjë e aleancës së NATO-s.” Përndryshe, as vetë NATO-ja nuk mund të jetë E DENJË në misionin që ia ka caktuar vetes.


Me respekt, Gjokë Dabaj


Durrës, 24 nëntor 2012

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …