Ibish Neziri: Nuk mund të udhëhiqen bisedime me Serbinë nën kërcënimin e Gjykatës Speciale dhe frikës nga ajo

Ibish Neziri: Nuk mund të udhëhiqen bisedime me Serbinë nën kërcënimin e Gjykatës Speciale dhe frikës nga ajo

Se duhet të bisedohet, nuk ka mëdyshje. Edhe e drejta zakonore parasheh bisedime në rast ngatërresash. Sipas saj, po përpiqem të perifrazoj, „edhe 300 gjaqe e varrë n’u bafshin, prapë duhet ulë në cergë“, pra, duhet biseduar për të gjetur zgjidhje më të mira se luftën.

Por këtu gjërat nuk janë edhe aq të thjeshta.

U bënë vjet që po bisedohet me Serbinë dhe asnjëherë nuk u raportua tërësisht se cilat janë rezultatet e bisedimeve, u realizuan marrëveshjet e mëparshme apo mbetën vetëm në letër, nëse u realizua ndonjë, cila është ajo, e plotë pikëpyetje tjera.

Një ndër marrëveshjet me shumë rëndësi ishte edhe marrëveshja që Serbia të mos e pengoj anëtarësimin e Kosovës nëpër organizatat rajonale dhe ndërkombëtare, dhe jo vetëm që kjo nuk u respektua asnjëherë, por akoma më keq: Serbia vazhdon të jetë në ofensivë kundër anëtarësimit të Kosovës në organizatat rajonale e ndërkombëtare, madje është bërë edhe shumë agresive në përpjekje për t’i bindur shtetet që e kanë njohur Kosovën shtet të pavarur, t’i tërheqin njohjet.

Nuk është respektuar as marrëveshja për shuarjen e strukturave paralele, ngase ato edhe sot e kësaj dite vazhdojnë të jenë shumë aktive, as ajo për heqjen e barrierave te ura e Ibrit që Mitrivicën e ndanë në mes, e as marrëveshja për energjetikën, për shkak të së cilës qytetarët e Republikës së Kosovës financiarisht në kontinuitet dëmtohen nga se që 20 vjet radhazi nga buxheti i tyre edhe ashtu i varfër ua paguajnë rrymën serbëve të verit të Kosovës.

Tani me të madhe ka filluar të flitet se bisedimet do të përfundojnë këtë vit me arritjen e një marrëveshje për njohje të ndërsjellë mes Serbisë dhe Kosovës, por arritja e një marrëveshje të tillë edhe pse po thuhet se është afër, vërtetë është shumë largë dhe gati – gati iluzore, ngase qëndrimet nuk janë askund të përafërta.

Presidenti Hashim Thaçi edhe përkundër disa marrëveshje të deritashme, të dëmshme, me pasoja afatgjate për Kosovën, këmbëngul të jetë udhëheqës i bisedimeve me Serbinë, ndërkohë që pjesë të pozitës dhe opozita edhe ashtu e stërkequr me përjashtim të Vetëvendosjes, është herë kundër, e herë e paqartë.

Kryeministri, gjë që nuk do të duhej ta bënte, bisedimet pos që i la në dorën e presidentit ka filluar të loboj te opozita për konsenzus me këtë.

 Vendimi i kryeministrit që presidenti t’i udhëheq bisedimet duket të jetë e lidhur ngushtë me interesin që i bashkojnë këta dy, por edhe ndonjë tjetër që e mbështet udhëheqjen e bisedimeve nga presidenti i republikës.

Në dhjetorin e vitit 2010 senatori zvicëran Dick Marty doli para Këshillit të Evropës me raportin e tij më shumë se absurd, për trafikim organesh, thua se ato ishin molla apo dardha që këputën nga degët, futën në xhep e trafikohen, duke e vënë dyshimin më të madh mbi emrin e Hashim Thaçit, ish drejtor i Drejtorisë Politike të UÇK-së e tani president i Republikës së Kosovës, çoi në themelimin, padrejtësisht, të Gjykatës Speciale edhe me pëlqimin e Kuvendit të Kosovës, për t’i hulumtuar krimet e pretenduara të UÇK-së, që është pretendim sui generis, të cilin mendja e shëndosh e njeriut nuk mund ta përthekojë.

Tani, po u shtrua pyetja se çfarë kanë të bëjnë Gjykata Speciale dhe udhëheqja e bisedimeve me Serbinë, nuk duhet bërë shumë përpjekje për ta gjetur përgjigjen.

Kjo gjykatë që nuk u funksionalizua deri tani, dhe që duket se nuk do të funksionalizohet as në të ardhmen dhe kjo për shkakun se nuk ka çfarë të hetojë e gjykojë, pos nëse e përsërit skandalin e Gjykatës së EULEX-it e cila e gjykoj dhe e dënoj „Grupin e Drenicës“ për „një vrasje“ e cila nuk dihet as kur e as ku ndodhi dhe as kush qe i vrari e  as kush qe vrasësi, presidentit Hashim Thaçi po i qëndron si vare mbi kokë që në çdo moment mund të shkëputet dhe ta godas, prandaj edhe këmbëngulja për ta mbajtur postin e kryenegociatorit deri diku edhe mund të kuptohet, nga se vetë emri i gjykatës dhe përmendja e shpeshtë e saj shkakton frikë, prandaj një protagonizim i presidentit edhe si kryenegociator në bisedimet me Serbinë, do ta neutralizonte Gjykatën Speciale në raport me të.

Por a do të duhej mundësuar kjo presidentit? Sigurisht se jo! Prapa tij janë një varg marrëveshjesh të nënshkruara me Serbinë dhe kompromisesh të dëmshme të cilat do të kenë pasoja afatgjata si vendet e rezervuara në Parlament, e tjera, si ajo për „Zajednicën“ pasoja të përhershme për funksionimin normal të shtetit të Kosovës. Prandaj për shkak të këtyre kompromiseve dhe frikës së paarsyeshme nga Gjykata Speciale, që deshëm ta pranojmë apo jo, është e pranishme te presidenti, por edhe „kompromiseve të dhimbshme për Kosovën“, të paralajmëruara nga presidenti, presidentit nuk duhet lejuar udhëheqja e bisedimeve me Serbinë.

Kosova e ka bërë shumë kompromise të dhimbshme me Serbinë, por kompromisin më të dhimbshëm e ke bërë me Kushtetutën e Ahtisaarit duke hequr dorë nga e drejta për bashkim me vendin nga i cili padrejtësisht u shkëput në vitin 1913.

A nuk është ky kompromisi më i dhimbshëm dhe cilat mund të jenë kompromiset tjera të dhimbshme që sipas presidentit e presin Kosovën? Kompromisi i radhës, siç është paralajmëruar fillimisht nëpër dhëmbë e pastaj edhe në shtyp, por i përgënjeshtruar më vonë nga njerëzit e presidencës, e dje edhe nga kryeministri është „amnistimi për krimet e luftës si pjesë e marrëveshjes!“

Çfarë do të thotë kjo më shumë se dorëzim para agresorëve serbë, të cilët edhe sot e kësaj dite po e vazhdojnë luftën e tyre kundër shqiptarëve, por me mjete tjera? A mund të amnistohen gjithë ato krime të kryera gjatë luftës në Kosovë, të cilat asnjëherë me asnjë ligj nuk mund të falen e as nuk vjetrohen. A do të duhej të kishte amnisti për gjithë ata fëmijë e ato gra të dhunuara nga pushtuesit serbë, cilat do të ishin kompromiset tjera të dhimbshme për të cilat do të duhej përgatitur Kosova, a do të duhej të lihej në dorë të dikujt, kushdo qoftë ai që është i gatshëm për „kompromise të dhimbshme“ apo edhe që bashkëjeton me frikën nga Gjykata Speciale?

A duhet t’i lihet udhëheqja e bisedimeve dikujt që në përpjekjen e tij për t’u treguar sa më bashkëpunues e tolerant me Serbinë është i gatshëm të bëjë si tha para ca ditësh „kompromise të dhimbshme për Kosovën“?

Sigurisht se jo, pos nëse e shpërndanë Parlamentin, i shpallë zgjedhjet e parakohshme dhe konkuron me platformë për bisedimet me Serbinë, duke treguar se ku do të dalë e çfarë do të arrijë me të dhe e fiton mandatin për këtë në bazë të platformës konkurruese. Atij edhe sot e kësaj dite i mungon një platformë për këto bisedime, madje edhe kur shkon në Bruksel për t’u takuar me Vuçiqin, duket qartë se shkon pa laps e pa letër, me duar në xhepa.

Presidentit, nëse nuk i shpall zgjedhjet e parakohshme, në të cilat do të duhej konkurronte me platformë për bisedime e marrëveshje me Serbinë, pos që duhet t’i pamundësohet udhëheqja e bisedimeve, duhet t’i pamundësohet madje edhe pjesëmarrja në to. Do të ishte më e shëndetshme për të, por edhe për Kosovën, sikur ai vetë, pa asnjë presion të hiqte dorë nga udhëheqja e bisedimeve dhe t’i shpallte zgjedhjet e parakohshme. Bisedimet duhet t’i udhëheqin ekspertë, të cilët Kosova nuk i ka të pakët, gjithsesi në bazë të platformës së përgatitur dhe paraprakisht  të aprovuar nga Parlamenti dhe të cilët rregullisht do të raportonin për rrjedhën e bisedimeve para organeve shtetërore të Republikës së Kosovës dhe këtyre t’u përgjigjen.

Përndryshe marrëveshjet do arrihen dhe kompromiset do të bëhen nën presionin e frikës së paarsyeshme nga Gjykata Speciale.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …