Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
Tema të tjera...
Në agimin e vitit 2024, nga 1 janari, pesë vende të tjera u bënë anëtarë të plotë të BRICS, një shoqatë transnacionale, e cila deri atëherë përbëhej nga Brazili, Rusia, India, Kina dhe Afrika e Jugut, dhe kështu u bë BRICS+ (BRICS Plus), në total dhjetë vende.
Egjipti i cili ndodhet në Afrikën verilindore dhe pjesërisht në Gadishullin Sinai, i cili është një istmus në Azinë jugperëndimore, duke e bërë kështu një vend transkontinental, ai konsiderohet një fuqi e madhe në Afrikën e Veriut, Detin Mesdhe, botën islame dhe Detin e Kuq. Një vend i populluar – me 104.5 milionë banorë – vend historik arab me një trashëgimi të gjatë dhe shumë të pasur kulturore dhe në të njëjtën kohë shteti ushtarak më i fuqishëm në Afrikë që kontrollon Kanalin strategjik të Suezit. Egjipti gjithashtu ka rezerva të mëdha të gazit natyror, të vlerësuara në 2,180 kilometra kub dhe gazi natyror i lëngshëm egjiptian eksportohet në shumë vende.
Etiopia është një vend i vendosur në Bririn e Afrikës, në skajin lindor të Afrikës kontinentale. Me një popullsi prej 107.5 milionë banorësh, sipas një vlerësimi zyrtar për vitin 2023, është shteti më i populluar mesdhetar- kjo eshte që nuk ka det- në botë. Një vend i varfër por me zhvillim të shpejtë me peshë të madhe gjeostrategjike në Afrikë, i cili përveç prodhimit bujqësor që kontribuon me 41% të PBB-së, ka edhe burimet më të mëdha ujore në të gjithë kontinentin. Etiopia është prodhuesi më i madh i kafesë në Afrikë dhe prodhuesi i dytë më i madh i misrit.
Irani është një vend i Lindjes së Mesme në Azinë Jugperëndimore. Ka një popullsi prej 88.5 milionë banorësh sipas vlerësimit mesatar të Kombeve të Bashkuara për vitin 2022. Irani konsiderohet një fuqi e madhe rajonale dhe zë një pozitë të spikatur në çështjet e politikës globale të energjisë dhe ekonomisë, kryesisht si rezultat i rezervave të mëdha të naftës dhe gazit natyror. Irani ishte vendi i tetë më i madh prodhues i naftës në botë në vitin 2022 me 3,822,000 fuçi në ditë. Në të njëjtën kohë. ajo ka forca të forta të armatosura dhe një staf të madh shkencor, të cilët janë të vendosur në pjesë kyçe të planetit si Deti Arabik dhe Gjiri Persik.
Arabia Saudite është një vend në Gadishullin Arabik, duke zënë pjesën më të madhe të tij, rreth 80%, dhe që laget nga Gjiri Persik në verilindje dhe Deti i Kuq në perëndim. Sipas një vlerësimi zyrtar për vitin 2022 popullsia e saj është 32.2 milionë banorë, 30% e të cilëve janë qytetarë jo-sauditë (vlerësimi 2013). Ekonomia e Arabisë Saudite bazohet në naftë, nga e cila vijnë afërsisht 75% e të ardhurave buxhetore dhe 90% e eksporteve. Arabia Saudite në vitin 2022 doli e dyta në botë pas SHBA-së me një prodhim prej 12,136,000 fuçi në ditë dhe mban 17% të rezervave totale të provuara të naftës në shkallë globale.
Emiratet e Bashkuara Arabe janë një shtet federal i përbërë nga shtatë emiratet, në skajin juglindor të Gadishullit Arabik. Emiratet e Bashkuara Arabe lahen nga Gjiri Persik dhe Gjiri i Omanit, dhe kufizohet me Arabinë Saudite dhe Sulltanatin e Omanit. Ata kanë një popullsi prej 9.3 milionë banorësh sipas një vlerësimi zyrtar për vitin 2020. Vendi është i pasur me depozita nafte dhe gazi natyror dhe banorët e tij gëzojnë të ardhura të krahasueshme me ato të vendeve të zhvilluara perëndimore. Emiratet e Bashkuara Arabe ishin vendi i shtatë më i madh i prodhimit të naftës në botë në vitin 2022 me 4,020,000 fuçi në ditë.
Sa për Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat janë ndër vendet më të pasura për nga PBB-ja për frymë, ato kanë vazhduar të shënojnë rritje ekonomike pavarësisht pasigurive globale, duke përfshirë normat e larta të interesit, inflacionin dhe tensionet gjeopolitike, pasi fokusohen në diversifikimin e ekonomive të tyre.
Ekonomia e Arabisë Saudite u rrit sipas FMN-së me 8.7% në vitin 2022 – norma më e lartë e rritjes vjetore në mesin e 20 ekonomive më të mëdha në botë – dhe me vetëm 0.8% për të gjithë vitin 2023. Nga ana tjetër, ekonomia e Emirateve të Bashkuara Arabe u rrit me 3.4 % në vitin 2023, me PBB-në e naftës në rritje me 0.7% dhe PBB jo-naftës me 4.5%, mbështetur nga performancat e forta në turizëm, pasuri të paluajtshme, ndërtim, transport, prodhim dhe rritje të shpenzimeve kapitale.
Me këtë hyrje, pra, grupi, i cili shfaqet si forca rivale në G7, tani zgjerohet në Lindjen e Mesme dhe përfshin në gjirin e tij vendet, aleatë tradicionalë të Perëndimit, të cilët tani shfaqin tendenca drejt autonomisë dhe natyrisht kontrollojnë një pjesë të madhe të prodhimit botëror të hidrokarbureve, duke rritur më tej fuqinë financiare të grupit.
Kështu, vendet BRICS+ së bashku tani përfaqësojnë 45% të popullsisë së botës me afërsisht 3.5 miliardë njerëz, një e treta e sipërfaqes së ngurtë të Tokës, 44% e prodhimit të përgjithshëm global të naftës si dhe pothuajse 1/3 e PBB-së globale, që arrin afërsisht 29 trilion dollarë, duke tejkaluar në terma të barazisë së fuqisë blerëse G7, grupi i shtatë ekonomive më të fuqishme të botës së zhvilluar.
Në të njëjtën kohë ka të paktën tridhjetë vende të tjera të botës në zhvillim që kanë shprehur tashmë një interes të madh për t’iu bashkuar grupit. Ndër këto vende janë Algjeria, Kongo, Bolivia, Venezuela, Indonezia dhe Kazakistani, të cilat nuk janë vende të pasura, por zotërojnë pasuri të mëdha minerale dhe do të donin shumë të çliroheshin nga laku i korporatave shumëkombëshe perëndimore dhe dollarit.
Pra, në këtë drejtim, vendet e grupit BRICS kanë krijuar që nga viti 2014 Bankën e Re për Zhvillim (BZHK), ndërkohë që një pjesë e madhe e tregtisë mes tyre bëhet në monedha kombëtare dhe jo në dollarë. Ata po ecin gjithashtu përpara me diskutime dhe shtjellime për krijimin e një monedhe të përbashkët (të ngadalësuar, megjithatë, nga kundërshtimet indiane). Dhe ata janë ende në kërkim të zgjidhjeve alternativa të transaksioneve ndërkombëtare kundër SWIFT. Si rezultat, të gjitha këto lëvizje të shpalosura gradualisht çojnë në një de-dollarizim të sistemit ekonomik global.
Në samitin e ardhshëm të BRICS+ që do të mbahet në tetor 2024 në Kazan, kryeqyteti i Tatarstanit, një qytet rus që ndodhet në bashkimin e lumenjve Vollga dhe Kazanka në Rusinë e Evropës Qendrore, vende të tjera – gjigantë të energjisë – mund t’i bashkohen grupit dhe kjo do të ketë si efekt i rritjes së kontrollit të tregut global të energjisë nga 40% që është sot në një përqindje më të lartë.
Në mbyllje, dua të theksoj se zgjerimi i grupit BRICS po shkakton trazira në vendet e Perëndimit dhe mbi të gjitha në SHBA, të cilat po vazhdojnë me reagime gjunjëzuese, vetëm me idenë e humbjes përfundimtare të lidershipit të tyre global, dhe është një moment historik i vërtetë drejt kursit të pashmangshëm historik të formimit të një rendi të ri botëror ndërkontinental, një bote policentrike.
Jetëshkrimi
Isidoros Karderinis ka lindur në Athinë në vitin 1967. Ai është gazetar, romancier dhe poet. Ka studiuar për ekonomi dhe ka kryer studimet pasuniversitare për ekonomi turistike. Artikujt e tij janë botuar në gazeta, revista dhe faqe interneti në mbarë botën. Poezitë e tij janë përkthyer në anglisht, frëngjisht, spanjisht, italisht, portugalisht, suedisht, rumanisht, bullgarisht dhe shqip dhe janë botuar në antologji poetike, revista letrare dhe rubrika gazetash letrare. Në Greqi ka botuar tetë libra me poezi dhe tre romane. Librat e tij janë përkthyer dhe botuar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Britaninë e Madhe, Itali dhe Spanjë.
Mediat sociale
Facebook: Karderinis Isidoros
Twitter: isidoros karderinis
Linkedin: ISIDOROS KARDERINIS
Gettr: ISIDOROS KARDERINIS
