Nezir Myrtaj: Miku im i qelisë

28 Nëntori, Dita e Flamurit Kombëtar
Shqiptar është dita e krenarisë shqiptare, e cila përmbledh dhe sublimon
ngjarjet më të rëndësishme e më simbolike të historisë së kombit shqiptar.
Shqiptarët e Kosovës dhe të trojeve të tjera jashtë kufijve të Shqipërisë së
lirë, çdo 28 Nëntor e kishin përjetuar si datën më unikate që ndez dhe rindez
ndërgjegjen e tyre kombëtare, duke rikujtuar obligimin atdhetar që secili ka për
kombin dhe atdheun e duke mobilizuar forcën shpirtërore të secilit njeri që
bashkë me qumështin e nënës ka thithur edhe aromën e atdheut të vet.

Në periudhën gati njëshekullore të
pushtimit serb në Kosovë, shqiptarët atdhedashës të saj, me sakrifica të mëdha
e kishin shënuar Ditëlindjen e Flamurit kuqezi, duke sfiduar armikun e tij, pushtuesin
e egër serb me vendosjen e tij, madje natën dhe fshehtas në rrugët e rrugicat e
qyteteve tona. Ky flamur ishte dëshmitar i besëlidhjes së bijve më të mirë të
Kosovës të cilët mbi të bënë betimin për liri. Flamuri kuqezi është i larë me gjakun
e kulluar të mijëra dëshmorëve të flijuar për lirinë e Kosovës. Atij iu përkulën
me nderim dhe prej tij morën frymëzimin atdhetar brezat e një shekulli në dejtë
e të cilëve rrodhi gjaku i pastër shqiptar.  Por, në këtë 28 Nëntor, në kryeqendrën e Kosovës
së lirë, në Prishtinë, Flamuri Kuqezi u përdhos, u fye e u shkel në mënyrën më
brutale, jo nga pushtuesi serb, por nga shqiptarët me gjak të papastër që bëjnë
argatin e tij. Nuk mund të ketë përdhosje, fyerje dhe shkelje më brutale të
flamurit tonë kombëtar sesa dhuna barbare e ushtruar mbi qytetarët shqiptarë
dhe arrestimi i shumë prej tyre siç ndodhi në ditën e kremtimit të ditëlindjes
së tij. Në këtë 28 Nëntor, në Prishtinë u shfaq fashizmi. Në këtë 28 Nëntor, në
Prishtinë u rishfaq hija e falangave kriminale të Milosheviqit e cila bllokoi
rrugët e qytetit dhe bëri zap qytetarët e tij, duke ua privuar atyre të drejtën
për ta kremtuar të gëzuar ditën e simbolit të tyre kombëtar. Policia e Kosovës
që në këtë ditë kremteje ushtroi dhunë mbi qytetarët e republikës, nuk e mbrojti
por e shëmtoi shtetin e Kosovës. Me dhunën e ushtruar në këtë 28 Nëntor ajo nuk
dëshmoi aftësinë dhe profesionalizmin e saj, por zbatoi urdhrin e pushtetarëve
me prejardhje nga policia politike e kohës së Rrahman Morinës. Me dhunën e
ushtruar në këtë 28 Nëntor ajo nuk kreu detyrën e saj shtetërore, por e tregoi pamjen
e përgjakshme të uniformës së saj. Në këtë 28 Nëntor policia e Kosovës dëshmoi
se nuk është instrument i shtetit, por kamxhik në duart e urdhërdhënësve katilë
e antishqiptarë të cilëve u ka rrëshqitur nga mendja fakti se me dhunë e terror
nuk kishte arritur ta ngulfaste përjetësisht lirinë e këtij vendi as
Milosheviqi me militarët e tij dhe të cilëve u ka ikur nga mendja edhe fati i diktatorëve
dhe diktaturave. Me demonstrimin e dhunës dhe brutalitetit ndaj qytetarëve paqësorë
të Prishtinës në këtë 28 Nëntor, policia e Kosovës dhe urdhërdhënësit e saj nuk
dëshmuan forcë e trimëri, por frikë e dobësi.

Viktimë e dhunës së këtij 28 Nëntori
ishte edhe miku im i qelisë, Sami Kurteshi. Pikërisht njëzet e pesë vjet më parë,
më 28 Nëntor 1990, mua dhe atij na ishte lëshuar vendimi për lirim nga burgu. 28
Nëntori i vitit 1990 ishte dita jonë e fundit e qëndrimit në qelinë me numër 11
të burgut numër 7 të Pozharevcit. Atë ditë kurrsesi nuk do të imagjinoja t’ia parathoja
mikut tim atë që do të mund të ngjante njëzet e pesë vjet më pas, se pikërisht
njëzet e pesë vjet më vonë, në Kosovën e lirë, në ditën e Flamurit Kuqezi, ai do
të linçohej duke u tërhequr zvarrë nëpër rrugët e Prishtinës, nga policët e ardhshëm
të Kosovës së lire të ëndërruar, atëherë fëmijë të sapolindur e mbase ende të
palindur të popullit për lirinë e të cilit ai me vetëmohim i kishte vuajtur mbi
shtatë vite burg! Atëherë nuk do të mund të besoja kurrë se në Kosovën e lirë të
ëndërruar do të mund ta bënin ligjin zgjatimet politike të vëna në shërbim të
kauzës serbe për paralizimin e Kosovës dhe nuk do të mund ta imagjinoja se do të
mund të zbatoheshin urdhrat e tyre nga bijtë e popullit tim të dalur nga vuajtja
e robërisë shekullore.

Atëherë nuk do ta besoja kurrë se njëzet
e pesë vjet më vonë, në Kosovën e lirë të ëndërruar, pikërisht në ditën e
Flamurit Kuqezi, do të mund ta shihnim të gjakosur siç e pamë në këtë 28 Nëntor,
edhe tjetrin mik timin të burgut, veprimtarin e palodhshëm të kauzës së lirisë
kombëtare, ish-pjesëtarin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe prindin e dëshmorit
të Kombit, Gani Krasniqi. Ky është turp, ky është antikombëtarizëm!

Në këtë 28 Nëntor nuk u përçmuan e
poshtëruan vetëm ata qytetarë të Prishtinës të cilët u torturuan, u dhunuan e u
arrestuan nga policia e Kosovës, por u përçmuan e u poshtëruan edhe të gjithë
brezat e veprimtarëve dhe ish të burgosurve politikë shqiptarë të Kosovës të
cilët u angazhuan pa kursim duke përjetuar edhe vuajtjet e burgjeve serbe për të
vetmin qëllim që Kosova njëditë të bëhej e lirë dhe populli i saj të bëhej zot
i vetvetes. Në këtë 28 Nëntor u përçmuan e u poshtëruan edhe të gjithë ish-pjesëtarët
e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, invalidët dhe veteranët e luftës së kësaj
ushtrie të cilët sakrifikuan jetën e tyre duke i dalur armikut përballë vetëm që
Kosova dhe populli i saj të çliroheshin nga prangat e robërisë. Në këtë 28 Nëntor
u përçmuan e u poshtëruan edhe dëshmorët e kombit të cilët dhanë jetën e tyre për
lirinë e Kosovës vetëm që të mos kishte më kurrë vuajtje e përçmim të popullit
të saj. Në këtë 28 Nëntor u përçmuan e u poshtëruan edhe familjet e dëshmorëve
të kombit të cilat humbën bijtë e tyre më të mirë vetëm që në Kosovë të mos
kishte më dhunë, terror e barbari. Në këtë 28 Nëntor u përçmuan e u poshtëruan
edhe të gjithë shqiptarët atdhedashës në Kosovë e kudo në trojet e tyre, të cilët
në vend që në këtë ditë të shenjtë kombëtare të mund të shihnin programet
festive të kësaj date, u detyruan t’i shihnin me shqetësim e hidhërim skenat e
dhunës së ushtruar mbi qytetarët e Prishtinës, duke përfshirë edhe fëmijët e
mitur, nga një polici e urdhëruar prej trashëguesve të policisë politike të kohës
së Rrahman Morinës dhe lojëtarëve të ekipit të përbashkët të eurofutbollit
politik Kosovë-Serbi.

Dhuna dhe brutaliteti i këtij 28 Nëntori
do të mbeten njollë e përjetshme e faqes së zezë të një pushteti të udhëhequr
nga njerëz amoralë të shndërruar në vasalë të neveritshëm të pushtuesit të
deridjeshëm. Kjo është pamja e shëmtuar dhe diktatoriale e Kosovës së sotme, për
të cilën asnjë liridashës nuk do t’i investonte mundin dhe sakrificat e veta. Këtë
pamje mund ta pëlqejnë vetëm urdhërdhënësit dhe urdhërzbatuesit e brutalitetit
të ushtruar në këtë 28 Nëntor, së bashku me bashkënegociatorët e tyre serbë dhe
gjithë kundërshtarët e kombit shqiptar. Njollën e 28 Nëntorit 2015 nuk do të
arrijë ta shpëlajë asnjë gjest katarse i urdhërdhënësve dhe urdhërzbatuesve të
dhunës së kësaj dite. Flamuri Kuqezi do të vazhdojë t’i presë e përcjellë me
krenari 28 Nëntorët e tjerë të pafund, ndërsa protagonistët e brutalitetit të
28 Nëntorit të vitit 2015 do të kundërmojnë në koshin e plehrave të historisë. Ata
do ta mbajnë mbi ballë vulën e tradhtisë kombëtare si përdhosës të Flamurit
Kuqezi dhe si nxitës të politikës antikombëtare të përçarjes e të vëllavrasjes.

 

Nezir Myrtaj, Prishtinë

Ish-i burgosur politik, veteran i Ushtrisë Çlirimtare
të Kosovës

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …