Gjykata

RKL: Gjykata Speciale kundër UÇK-së, ka intensifikuar hetimet dhe po përgatitë aktakuzat e para

Në vazhdim të ndjekjes së eprorëve të luftës sonë çlirimtare, Gjykata Speciale kundër UÇK-së ka ftuar për ta marrë në pyetje  ish-komandantin e  Brigadës 136, të Zonës Operative të Dukagjinit, Salih Lajçi, i burgosur politik i viteve ’80, veprimtar i Lëvizjes Atdhetare, luftëtar i lirisë, vëlla i dëshmorit, Selman Lajçi, invalid dhe veteran i luftës. Ndërkohë është bërë e ditur edhe për ftesën që ka marrë një luftëtar i Therandës dhe ftesa të tjera interne për disa dëshmitarë të cilët nuk i publikojnë ftesat, për arsye të kuptueshme.

Gjykata inkuizicionale e Evropës ka intensifikuar  marrjen në pyetje të shumë prej eprorëve të lartë të UÇK-së, por edhe luftëtarë të lirisë, të dyshuar për krime lufte, duke u mbështetur në të dhënat e montuara nga  Ministria e Drejtësisë së Serbisë të kohës së regjimit të Milosheviqit.

Themelimi i kësaj gjykate është bërë nën presionin e fuqishëm të faktorit ndërkombëtar mbi institucionet e Kosovës, me qëllim për t’i relativizuar “krimet” që kanë kryer palët ndërluftuese, meqë hyrja e forcave të NATO-s në Kosovë më 12 qershor 1999, pas bombardimit nga ajri të regjimit të Milosheviqit për 78 ditë,  nuk shpalli humbës as fitues të luftës.

Qysh prej ditës së vendosjes së forcave paqeruajtëse në Kosovë  kishte filluar përpjekja për ta demilitarizuar UÇK-së duke e trajtuar si organizatë terroriste, e cila kishte nxitur regjimin serb për të bërë krime.  Pas çarmatosjes dhe demilitarizimit të saj, me pranimin unanim të krerëve politikë dhe ushtarakë  të luftës, filloi edhe ndjekja e luftëtarëve të lirisë, duke u mbështetur në materialet sekrete që ia kishte dorëzuar UNMIK-ut, Ministria e Drejtësisë së Serbisë si dhe struktura të caktuara të LDK-së, të cilët kishin evidentuar “krimet” jo vetëm të Milosheviqit por edhe të UÇK-së.

Janë të evidentuar me emër e mbiemër qindra luftëtarë të lirisë të cilët janë arrestuar nga KFOR-i , UNMIK-u dhe EULEX-i dhe të cilët janë dënuar me burg për “krimet” që paskëshin kryer gjatë luftës, në përpjekje për ta luftuar regjimin kriminal dhe shqiptarë-vrasës të Milosheviqit.

UÇK-në nuk pati kush ta mbronte meqë vetë strukturat e saj udhëheqëse pranuan demilitarizimin dhe ndjekjen e secilit do luftëtar, epror, komandant, madje në mesin e të akuzuarve janë edhe dy komandantët e SHP të UÇK-së, Azem Syla dhe Sylejman Selimi si dhe të gjithë komandantët e Zonave Operative.

Prej fillimit të ndjekjes së luftëtarëve të lirisë, në verë të vitit 1999 e deri tani kanë arrestuar, kanë shpallur fajtorë, apo kanë liruar nga akuzat Gjykata e UNMIK-ut, gjykata vendore në Kosovë, Gjykatat në Serbi, në ish RJ të Maqedonisë, në Mal të Zi, Gjykatat e EULEX-it Gjykata e Hagës dhe tani në fund Gjykata Speciale, raciste, inkuizicionale e Evropës.

Luftëtarët e lirisë nuk ka kush i mbron as sot nga  inkuizicioni bashkëkohor evropian, sepse krerët më të lartë të vendit janë pajtuar me këtë ndjekje, me qëllim për të ruajtur pozitat e favoret e tyre, dhe ndonjëri syresh mundësisht për të fituar ndonjë amnisti, për shërbime të caktuara.

Marrja në pyetje nga Gjykata Speciale kundër UÇK-së e ish eprorëve dhe luftëtarëve të lirisë, në opinionin e politikanëve dhe shpërndarësve të mjegullinës,  po minimizohet se gjoja kjo marrje në pyetje qenka vetëm një rutinë, se nuk paska fakte se çdo gjë do të përfundojë mirë, se tekefundit edhe nëse e dënojnë dike, në këtë mënyrë do të lahet e do të pastrohet lufta e UÇK-së, po bëhet në mënyrën më të papërgjegjshme dhe tejet hipokrite nga krerët e OVL-ve, me qëllim për të stopuar  qoftë edhe përpjekjet për ndonjë protestë të mundshme.

Manipulimi i krerëve të organizatave e shoqatave të luftës nga tre krerët më të lartë politikë e institucionalë  të vendit, do t i sjellë dëm të pariparueshëm luftës së UÇK-së e bashkë të edhe pavarësisë  së Kosovës, e cila u shpall si rezultat e kësaj lufte  dhe i gjakut të dëshmorëve e martirëve të kombit.

Ata që me mendjelehtësi  besojnë se kjo Gjykatë do të dështojë në mungesë të fakteve, ose janë syleshë, ose të manipuluar ose këtë e bëjnë nga frika për lëkurën e tyre, sepse nuk themelohet një Gjykatë Speciale Ndërkombëtare me qëllim për të dështuar, ashtu sikur nuk ka dështuar asnjë gjykatë deri sot, vendore e ndërkombëtare, në gjykimin dhe dënimin e luftëtarëve të lirisë së Kosovës.

Papërgjegjësia e disa krerëve të luftës e sidomos e 82 deputetëve të Kuvendit të Kosovës të cilët tri vite më parë kanë aprovuar themelimin e kësaj Gjykate,  do të vuloset me tiketën e tradhtisë ndaj kësaj lufte, sepse është fjala për një gjykatë që dënon vetëm luftëtarë të UÇK-së.

Kjo gjykatë nuk ka mandat të dënojë kriminelë shqipfolës që kanë bashkëpunuar me regjimin e Milosheviqit dhe të cilët kanë vrarë e kanë masakruar bashkëkombës të tyre.

Kjo gjykatë nuk ka mandat të dënojë kriminelë serbë që kanë vrarë e masakruar 1.300 fëmijë të mitur shqiptarë gjatë luftës, as serbë të kanë dhunuar femra shqiptare, as vrasës serikë në 300 masakrat që kanë kryer ushtarët dhe policët serbë gjatë viteve 1998-1999 gjatë luftës në Kosovë kundër popullatës shqiptare. Kjo gjykatë nuk ka mandat të dënojë serbë të kanë djegur kufomat e shqiptarëve të kidnapuar,  në shkritoren e Borit dhe Maçkaticës në Serbi.

Kjo gjykatë ka vetëm një mandat të vetëm, të hetojë, të arrestojë dhe të dënojë vetëm shqiptarë që kanë marrë pjesë në luftë për çlirimin e Kosovës dhe të cilët në raste të caktuar kanë arritur të vrasin serbë apo bashkëpunëtorë të tyre.

Nuk mund të mohohet fakti se gjatë luftës së UÇK-së ka pasur edhe raste të vrasjeve nga  individëve të caktuar për motive të ndryshme, raste të hakmarrjeve, raste kur janë shkelur të drejtat e ndonjë të arrestuari si dhe raste të tjera të veçanta, por të izoluara.

Për këto vrasje ka pasur dhe do të ketë  ndonjë padi nga familjet e të vrarëve, por këto nuk mund të trajtohen si krime lufte, por krime në kryera gjatë luftës për motive të ndryshme nga individë të caktuar.

Paragjykimet se familjarët nuk guxojnë të denoncojnë rastet, nuk qëndrojnë sepse kemi disa dhjetëra raste, madje edhe të tilla  ku familjarë kanë kërcënuar  dhunshëm dhe nën kërcënim fizik madje edhe krerë të lartë të Shtetit dhe komandantë të luftës, për të zbardhur vrasjet e veçanta.

Paragjykimet e tilla janë pretekste, sepse po të shfletosh sot shumicën e medieve e të portaleve në Kosovë e më gjerë, shihet se çfarë klime dhe fushate kriminale po ndërmerret  kundër UÇK-së, me qëllim për ta shpallur terroriste, të njëjtë me atë të Serbisë së Milosheviqit. Kjo fushatë financohet nga dikush, mjerisht në disa medie financohet edhe nga vetë Qeveria e Kosovës, të mos flasin për financimin nga Serbia e Greqia.

Kjo fushatë, e pranuam apo jo ka dhënë rezultate dhe do të japë deri në degradimin e plotë të luftës së UÇK-së, ashtu sikur janë bërë përpjekje jo të pasuksesshme për ta degraduar Luftës Antifashiste Nacional Çlirimtare në Shqipëri por edhe në Kosovë, nga ish forcat kolaboracioniste, të rikthyera kundërerë si argatë besnikë të të huajve.

Sa mund të fajësohen eprorët dhe luftëtarët e lirisë, të cilët po pranojnë pa hezitim të përgjigjen në ftesat e hetuesve të Gjykatës Speciale? Realisht,  këtë dorëzim pa kusht  e kanë urdhëruar dhe e kanë propaganduar vetë krerët e shoqatave e luftës, krerët e Shtetit, krerët e partive politike dhe ç’ është më keq e kanë pranuar edhe disa  komandantë që njëherë  janë dënuara për krime lufte nga Gjykatat  e EULEX-it e gjykata të tjera.

 

Me këtë rast kemi të bëjmë me një vetë-dorëzim me pasoja fatale sepse përfillja e ftesës, do të thotë përfillje e autoritet të gjykatës dhe për rrjedhojë dënimi do të jetë valid, i pakontestueshëm, pavarësisht asaj që komentohet se kemi të bëjmë me një gjykatë raciste.

Ata që nuk e pranojnë drejtësinë  e kësaj gjykate nuk do t’ i përgjigjen vullnetarisht asaj

 

Edhe pse disa nga krerët e shoqatave të luftës, ndonjëherë u kanë bërë thirrje veteranëve e invalidëve të mos iu përgjigjen ftesave të inspektorëve të Gjykatës Speciale kundër UÇK-së, asnjëherë nuk ka pasur as ka një qëndrim unik, sepse asnjëherë kryeparët e këtyre shoqatave nuk kanë qenë as janë unikë në qëndrimet e tyre të brendshme. Ata veprojnë sipas porosive të shefave të tyre nëpër zona, nëpër krahina, sikur kanë vepruar shqiptarët në kohën e bajraqeve të feudalizmit.

Kjo pozitë është për keqardhje, por kjo është pasojë e manipulimeve që kanë bërë disa nga krerët dhe komandantët e luftës për qëllime dhe interesa të tyre.

Veteranët tanë aktualisht janë të ndarë, të përçarë, të keqtrajtuar, të shkapërderdhur, të fyer e të përbuzur, në radhë të parë nga ata vetë, në mungesë të një organizimi të mirëfilltë dhe pastaj nga mohuesit, përbuzësit e sharësit e luftës së UÇK-së nga mijëra shqipfolës, nga ata që me krejt entuzuiazmin e tyre jetësor kanë pritur punën e kësaj gjykate, e kanë bekuar atë si “goditja” e madhe, si “shpëtimtarja” që vjen nga qielli për ta fundosur UÇK-së, që aq shumë u ka penguar dhe u pengon, sepse ua ka prishur strofujt e bashkim vëllazërimit, të  “pobratimisë”  kumbarisë përbashkësisë dhe ngjizjes me sllavë.

 

Dhe çka bëjnë veteranët para kësaj mynxyre?

Mblidhen në kafene dhe pinë kapuçino, tymosin duhan dhe qesin petlla në ujë, presin pa durim 170 eurot në muaj që ua jep Qeveria e Ramushit, marrin nëpër gojë njëri tjetrin, akuzojnë njëri tjetrin, spiunojnë njëri tjetrin, ka nga ata që i gëzohen kësaj gjykate me moton tipike shqiptare: “Gjykata  që nuk më ndjek mua rroftë 100o vjet”.

Ka nga ata që rrahin gjoks për patriotizëm por prej mbarimit të luftës e deri tani kanë qenë vegla të përdorshme të të gjitha shërbimeve sekrete dhe gjykatave, si dëshmitarë të besueshëm, të mbrojtur, ka nga ata të cilët kanë bashkëpunuar me forcat serbe edhe gjatë luftës dhe sot bashkëpunojnë me Specialen.

Dhe veteranët, ata të vërtetët shpallën të dyshimtë nga kriptoveteranët e “votave të përhershme” të Ramushit, Kadriut dhe Hashimit. Tashmë ata janë shumica, pavarësisht se ka në mesin e tyre të tillë, që as edhe ëndërr nuk e kanë parë luftën, ka edhe sharës të luftës, spiunë denbabaden të Serbisë,  ka veteranë qelepirxhi që nuk lënë mundësi pa shfrytëzuar për të thithë burime nga Qeveria dhe kudo ku arrijnë me mashtrime, keqpërdorime dhe punë të tjera të liga, por nuk janë nga mesi i veteranëve të vërtetë me ndonjë përjashtim.

Është fatkeqësi e madhe kombëtare katandisja në këtë shkallë e luftës së UÇK-së, nga vetë krerët e saj, të cilët për ta mashtruar elektoratin rrahin gjoks dhe trimëri që ia kalon edhe Adem Legjendarit, ndërsa kur ndodhen në bisedime me të huaj e përjashtojnë mizorisht togfjalëshin UÇK. Nuk na ka rënë të dëgjojmë kur ndonjë zyrtar  i lartë i qeverisë, të ketë përmendur ndonjë herë UÇK-në në bisedime me të huaj. Mbase edhe e kanë të ndaluar por kjo nuk ka ndodhur, përveç në rastet kur është diskutuar konkretisht dhe me qëllim të caktuar për luftën apo gjykatat. Kjo heqje dorë, në vlera më e shtrenjtë e historisë sonë më të re  shuhet nën përkuljen she  servilizmin atavist të politikanëve shqiptarë, me ndonjë përjashtim të rrallë.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …