Bilall Sherifi: Kushtetuta është Kontratë e shtetasve të saj, ajo s’ mund të prishet

Kryetari i LDK-së, Isa Mustafa gjatë fushatës zgjedhore 2014, përpos tjerash, premtoi se kur të vij në krye të qeverisë, dialogu me Serbinë që do të zhvillojë ai, do të jetë ndryshe nga dialogu që kishte zhvilluar paraardhësi i tij Hashim Thaçi sepse siç thoshte vet ai, ky lloj i dialogut kishte rezultuar i dëmshëm për të tashmen dhe të ardhmen e vendit.

Isa Mustafa qëndroi brenda këtij koncepti edhe gjatë koalicionit pas zgjedhor LDK-AAK-NISMA dhe VV. Ai në cilësinë e kryetarit të LDK-së nënshkroi madje edhe marrëveshjen e parimeve përmes së cilës sidomos në pikën 5 dhe 6 përcaktohej korniza e dialogut me Serbinë. Marrëveshja në pikën 6 të saj, gjithashtu parashihte që detyrimet të cilat i kishte marrë Kosova nga marrëveshjet ndërkombëtare do ti dërgohen për shqyrtim  Komisionit të Venedikut për të vlerësuar se a janë në përputhje me kushtetutën e Republikës së Kosovës apo jo.

Madje, po të lexoni transkriptin e seancës së Kuvendit të Kosovës të mbajtur më 27 qershor 2013 në të cilën u debatua marrëveshja e prillit 2013, do ta shihni se edhe pse deputetët e LDK-së e votuan këtë marrëveshje, me arsyetimin se një gjë të tillë po e kërkon Bashkësia Ndërkombëtare, ata kritikuan ashpër marrëveshjen e nënshkruar nga kryeministri i Kosovës Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë Ivica Daçiç.

Pra, Isa Mustafa duke u pajtuar me parimet e marrëveshjes së VLAN-it u zotua se jo vetëm që nuk do të vazhdoj dialogun e tillë siç e kishte zhvilluar Thaçi por do të korrigjojë dëmet që i kishte shkaktuar ky lloj i dialogut.

Mirëpo, pas prishjes së koalicionit me VLAN-in dhe hyrjes në koalicion me PDK-në bëri  krejt të kundërtën e asaj që ai gjatë këtyre dy periudhave kishte premtuar.

Kryeministri Isa Mustafa as nuk i korrigjoi dëmet e shkaktuara nga dialogu “Made in Thaçi” dhe as nuk ndryshoi modelin e negociatave por përkundrazi, ai përmes nënshkrimit të marrëveshjes së parimeve mbi Bashkësinë e Komunave me shumicë serbe më 25 gusht 2015 tejkaloi edhe marrëveshjen e prillit 2013.

Ky është në vija të përgjithshme historiku i marrëveshjes së prillit 2013 dhe i raportit të LDK-së dhe Isa Mustafës me këtë marrëveshje.

Bazuar në këto që theksova më lartë, marrëveshja e prillit 2013 asnjëherë nuk iu nënshtrua një arbitrimi neutral, siç është Gjykata Kushtetuese në kuadër të sistemit tonë kushtetues, pasi që kërkesën e opozitës për të vlerësuar kushtetutshmërinë e kësaj marrëveshje Gjykata Kushtetuese e shpalli si të pa pranueshme dhe rrjedhimisht nuk u morr fare me këtë çështje. Marrëveshja nuk iu nënshtrua as ndonjë arbitri neutral ndërkombëtar siç është Komisioni i Venedikut edhe pse Isa Mustafa duke pranuar dhe nënshkruar vullnetarisht parimet e marrëveshjes së VLAN-it ishte zotuar se do të shfrytëzoj këtë institucion ndërkombëtar për të vlerësuar kushtetutshmërinë e marrëveshjeve të arritura nga Thaçi.

Rrjedhimisht, kemi një marrëveshje të cilën edhe ata që e kanë votuar edhe ata që nuk e kanë votuar e kanë cilësuar si të dëmshme dhe në kundërshtim me Kushtetutën e Republikës së Kosovës.

Prandaj, kjo marrëveshje do të mbetet e kontestuar, së paku për aq kohë sa nuk është vlerësuar përputhja e saj me kushtetutën e Republikës së Kosovës nga asnjë institucion relevant vendor apo ndërkombëtar, në veçanti nga Komisioni i Venedikut si një instancë kredibile ndërkombëtare.

Tani do të ndalem te marrëveshja e parimeve për Bashkësinë e Komunave me shumicë serbe e arritur më 25 gusht 2015.

I vetëdijshëm që marrëveshja e parimeve për Bashkësinë e Komunave me shumicë serbe nuk do të miratohej nga deputetët e Kuvendit të Kosovës, Isa Mustafa dhe qeveria e tij zgjodhën rrugën e shmangies së Kuvendit.

Për të arsyetuar shmangien e Kuvendit të Kosovës ai këtë marrëveshje vendosi ta interpretoj si një aneks të marrëveshjes së prillit 2013 dhe jo si një marrëveshje të re.

Nëse marrëveshja e 25 gushtit 2015 nuk është një marrëveshje e re por siç thotë Mustafa është aneks, që i bie të jetë amendamentim i marrëveshjes të prillit 2013, atëherë ai ka detyrim kushtetues ta sjell në Kuvend për miratim sepse qeveria nuk ka të drejtë që marrëveshjeve ndërkombëtare të miratuara në kuvend ti shtojë apo ti heqë pjesë pa miratimin e organit që e ka miratuar atë, që në këtë rast është Kuvendi i Republikës së Kosovës.

Mjafton të lexohet Neni 18 paragrafi 4 i Kushtetutës së Kosovës cili përcakton qartë se “ Amendamentimi ose tërheqja nga marrëveshjet ndërkombëtare do të kenë të njëjtën procedurë të vendim marrjes sikur ajo e ratifikimit të marrëveshjeve ndërkombëtare.” dhe do të shihet se Isa Mustafa dhe qeveria e tij sido që do ta trajtojnë këtë marrëveshje, qoftë si pjesë të prillit 2013 qoftë si marrëveshje e re, rrugë tjetër pos ratifikimit të saj në Kuvend të Kosovës nuk ka.

Shmangja nga rruga kushtetuese e miratimit dhe amendamentimit të marrëveshjeve ndërkombëtare shmangë Kosovën nga Kushtetuta e saj dhe për pasojë e shmangë atë nga Republika si koncept dhe si formë mbi të cilin është ndërtuar shteti i Kosovës.

Kushtetuta është Kontratë e shtetasve të saj, kontrata nuk mund të prishet dhe as të interpretohet njëanshëm, e aq më pak nga qeveria e cila në bazë të kushtetutës në fuqi është vetëm njëri nga pushtetet në vend.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …