Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
Tema të tjera...
Rreth 8. 000 emigrantë janë grumbulluar në kufirin e Bjellorusisë dhe Polonisë. Shumë prej tyre janë kurdë irakianë që kërkojnë mundësi ekonomike dhe të drejta të njeriut në Bashkimin Evropian. Në vend që të zbusë fluksin e popullsisë, presidenti i Bjellorusisë, Aleksandër Lukashenko, ka armatosur emigrantët si hakmarrje për sanksionet e BE-së të vendosura ndaj Bjellorusisë. BE-ja nuk është e pajisur mirë për të siguruar masën e njerëzve të shtypur kundër telit me gjemba në kufirin midis Bjellorusisë dhe Evropës.
Polonia është epiqendra e krizës. Ajo ka vendosur 15.000 ushtarë në kufirin e saj për të parandaluar hyrjen e refugjatëve në vend. Një numër në rritje i refugjatëve janë zhdukur nga ekspozimi, mungesa e kujdesit mjekësor dhe furnizimet e mangëta të ushqimit dhe ujit.
Një krizë e ngjashme u shpalos në vitin 2015 kur më shumë se një milion refugjatë u larguan nga Turqia me shpresën për të kaluar Egjeun, për të hyrë në Greqi dhe për të shkuar në Gjermani dhe vendet e Evropës Veriore, ku shpresonin të gjenin punë dhe shërbime. Shumë prej tyre përgjatë korridorit humanitar ballkanik po iknin nga konflikti i dhunshëm, në Siri dhe Afganistan.
Sot, qeveria e Irakut po ndërmerr hapa për të adresuar krizën e migracionit në burimin e saj. Në gusht të vitit 2021, Qeveria i pezulloi fluturimet midis Bagdadit dhe Minskut. Ajo gjithashtu pezulloi përpunimin e vizave Bjelloruse dhe nisi një fushatë edukimi publik për rreziqet e migrimit të parregullt. Megjithatë përpjekjet e qeverisë për të penguar eksodin e irakianëve, azilkërkuesit e dëshpëruar gjetën rrugë alternative përmes Bejrutit ose Stambollit. Kriza është në vazhdim.
Pse emigrantët po ikin në mënyrë të dëshpëruar nga Kurdistani i Irakut?
Një analizë e përciptë sugjeron se ata janë refugjatë ekonomikë. Si të tillë, ata nuk janë të përshtatshëm për mbrojtje sipas ligjit ndërkombëtar humanitar.
Punonjësit e Qeverisë Rajonale të Kurdistanit nuk kanë marrë paga prej muajsh. Ata që janë paguar marrin vetëm një pjesë të asaj që u takon. Vështirësitë ekonomike të KRG-së shoqërohen nga korrupsioni, nepotizmi dhe mosmarrëveshja me Bagdadin për ndarjen e të ardhurave nga nafta. Ndërsa papunësia rritet në qiell, qeveria e brendshme ka zvogëluar rrjetin e saj të sigurisë sociale, duke kufizuar arsimin dhe shërbimet e kujdesit shëndetësor dhe duke eliminuar subvencionet për mallra, si buka dhe karburantet. Energjia elektrike dhe uji janë gjithnjë në mungesë.
Pavarësisht vështirësive ekonomike, kurdët nuk janë refugjatë ekonomikë. Ata kryesisht po ikin nga qeveria jofunksionale e Irakut. Problemet administrative dhe të sigurisë të Irakut janë të komplikuara nga ndikimi i Iranit. Milicitë e mbështetura nga Irani synojnë kurdët irakianë, shumë prej të cilëve janë laikë dhe properëndimorë.
Më 25 shtator 2017 u mbajt referendumi për pavarësinë e Rajonit të Kurdistanit të Irakut. Votat për pavarësinë ishin dërrmuese me 92.73 për qind pro. Në vend që të respektonte të drejtën e tyre për vetëvendosje, administrata Trump injoroi aspiratat demokratike të kurdëve të Irakut.
Administrata e Bidenit nuk është më e mirë. Ajo mbetet e lidhur me trillimin e “një Iraku”, duke mbyllur një sy ndaj tensioneve etnike midis arabëve dhe kurdëve dhe tensioneve sektare midis shiitëve dhe sunitëve, duke përfshirë kurdët irakianë.
Kriza e sotme e emigrantëve në kufirin e Bjellorusisë dhe Evropës po shpaloset. Mund të përkeqësohet shumë, pasi shumë emigrantë të tjerë marrin rrugën për në Minsk me shpresën për të hyrë në Poloni, Lituani dhe Letoni. Qeveria e Kosovës po organizon fluturime për emigrantët që zgjedhin të kthehen, por shumë pak po zgjedhin riatdhesimin vullnetar.
Emigrantët nuk duhet të lihen jashtë në të ftohtë. Trajtimi i vuajtjeve njerëzore duhet të jetë prioriteti i komunitetit ndërkombëtar.
OKB-ja ka nevojë për qasje tek këta emigrantë në mënyrë që ata të intervistohen dhe të përpunohen kërkesat e tyre për azil. FRONTEX, Agjencia Evropiane e Rojës Kufitare dhe Bregdetare, duhet të marrë një rol udhëheqës, krahas Organizatës Ndërkombëtare të Migracionit (IOM). Së bashku këto agjenci kanë mandatin dhe kapacitetin për të promovuar një migrim njerëzor dhe të rregullt.
Kriza e migracionit në kufirin midis Bjellorusisë dhe Polonisë është një manifestim i problemit më të gjerë, mosfunksionimi i përgjithshëm i Irakut.
SHBA dhe vendet e tjera perëndimore janë palë të interesuara në suksesin e Irakut. Ata duhet të veprojnë për të kundërshtuar aktivitetet e Iranit, të cilat minojnë sovranitetin e Irakut në ndjekje të interesave kombëtare dhe hegjemonisë rajonale. Mbështetja e interesave të kurdëve të Irakut do të shërbejë si kundërpeshë ndaj ndikimit malinj të Iranit.
Problemi i ka rrënjët në Irak. Kështu është zgjidhja. Kurdët irakianë duhet të ndjejnë se kanë një të ardhme si qytetarë të një Iraku të bashkuar, federal dhe demokratik. Askush nuk duhet të fajësojë Kurdistanin irakian për ndjekjen e pavarësisë nëse Iraku dështon.
Ky artikull u botua fillimisht në Institutin Kurd të Uashingtonit më 15 nëntor 2021
15 nëntor 2021
Autori David Phillips është Drejtor i Programit për të Drejtat e Njeriut dhe Ndërtimin e Paqes në Universitetin Kolumbia. Ai është Mbikëqyrës i Komitetit Ndërkombëtar të Shpëtimit dhe anëtar bordi i Institutit Kurd të Uashingtonit.
