Në moshën 79 vjeçare ndërroi jetë drejtori i Radios-Kosova e Lirë, profesor, Ahmet Qeriqi

Shumë po merremi me ankime e kuku-lele për masakra e gjenocid, mbase nga frika se mos sërish Serbia po kthehet në Kosovë

Në kohën kur Baca i Kombit, Adem Demaçi ishte në krye të Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut, në Prishtinë në vitet 90-të të shekullit të kaluar, në përgjigjen për punën e këshillit thoshte: Bacit,  jemi kthyer në Këshill të Ankimit, vetëm po ankohemi, po mjerohemi, po kukasim…

Në tërë përudhën e pas luftës, studiues, hulumtues, gazetarë, veprimtarë nuk janë kursyer të ankohen e të kukasin për krimet që ka kryer Serbia në Kosovë, gjithnjë në përpjekje për ta bindur opinionin vendës, i cili është vetë ai që i ka përjetuar ato krime, ndërsa askush ose rrallë kush ka bërë përpjekje  për ta bindur opinionin e jashtëm pse jo edhe opinionin në Serbi, në Rusi e në vende të tjera, sepse politikat zyrtare të këtyre vendeve i kanë manipuluar faktet dhe i kanë fshehur ato, ose i kanë modifikuar që të duken si krime të dyshimta, ose të kryera nga UÇK-ja.

Janë shkruar e janë botuar dhjetëra e ndoshta edhe qindra libra e broshura për masakrat në Kosovë, dhe deri tani janë hulumtuar e zbardhur të gjitha, por ende nuk dihet fati i më shumë se 1640 të zhdukurve, që është një dhembje edhe më e madhe, jo vetëm  për familjarët, por për të gjithë liridashësit.

Ende ka varreza masive në Serbi e me siguri se edhe në Kosovë, ku ka trupa të të vrarëve e të masakruarve. Ende kriminelët  në Serbi por edhe në Kosovë, shëtisin  lirshëm dhe kurrë nuk do të dalin para drejtësisë, në kohën që ne vetëm ankohemi,  dhe, në maje të gjuhës kemi fjalë e shprehje si gjenocidi serb, krim kundër njerëzimit, kriminelë, bastardë, vrasës, të gjitha me vend, por të cilat nuk prodhojnë asgjë, përveç konstatimit njëmijë herë të njohur, të thënë e të përfolur, për ditë e përnatë.

I kemi rënë dhe i biem vetëm telit të krimeve serbe, gjenocidit, të cilin zyrtarisht nuk pranon bashkësia ndërkombëtare, pasi në Kosovë kishte dy palë ndërluftuese edhe pse të pabarabarta, ishte ushtria e policia serbe por edhe ushtria Çlirimtare e Kosovës, e cila edhe e kishte sulmuar dhe kishte luftuar me aq sa kishte mundur, regjimin vrastar të Millosheviqit.

I kemi edukuar dhe po i edukojmë brezat me politikën pacifiste  se ne nuk kemi bërë asgjë, se jemi të pafajshëm, se jemi në të drejtën tonë, por është Serbia e cila pa bërë kurrgjë na vret na pret në dëbon, na shkatërron .  I kemi mëshuar aq shumë këtij tehu sa tani është thyer dhe është topitur për fare. Jemi bërë ankimtarët më të njohur të Evropës, jo duke iu ankuar asaj, sepse ajo as e ka dëgjuar as e dëgjon zërin tonë,  por duke iu ankuar njëri tjetrit, opinionit tonë që na njeh dhe e njohim.

Bota nuk është e shurdhër, por nëse nuk denjon të të dëgjojë, ti bërtit, ankohu çirru sa të duash, ajo bën punën e vet dhe nuk e detyron dot askënd ta lexojë një libër për masakrat, nëse ai vetë nuk dëshiron.

E provoi Nusret Pllana dhe arriti t’i dërgojë qindra libra për masakrat serbe në Kosovë,  në Parlamentin  e Evropës por e detyruan t’ i tërheq. Madje duke i dhenë edhe ultimatum. Sepse askush në Këshillin  e Evropës, nuk e ngrehë  zërin kundër terrorit e krimeve të Serbisë mbi shqiptarët, kroatët e boshnjakët.

Edhe nëse i lexon, ndokush ato libra, mos dikush  po pret që do të gjendet ndonjë zyrtar evropian  të protestojë për masakrat që kanë kryer serbët në Kosovë, Bosnje e Kroaci, apo ta urrejë Serbinë, shtetin xhandar të Ballkanit të cilin e kanë krijuar Evropa dhe Rusia bashkë. Ja si po sillet Evropa  aktualisht në raport me Serbinë. Jo ndoshta sepse e do por ndien brejtje ndërgjegjeje për shkak të bombardimeve në vitin 1999, por edhe për shkak se Serbia është bijë besnikë e Rusisë. E tillë po tregohet me vepër. Edhe pse pretendon të bëhet pjesë e BE-së, ajo nuk i vë sanksione Rusisë, përkundrazi e përkrahë në të gjitha mundësitë dhe BE-ja e përkëdhel…

Këto ankimet tona ne i kemi më shumë  për veten, sepse mendojmë se po i dalim hakut popullit, se po bashkë vuajmë me viktimat e familjarëve, por ja që po ngopemi me to.

Askund nuk tregojmë se kemi luftuar, askund nuk pranojmë se gjatë luftimeve por edhe nëpër prita kemi vrarë serbë, ushtarë e policë, por edhe ndonjë bashkëpunëtorë nga mijëra e mijëra syresh.

Kemi bërë  aq sa kemi mundur.

Po të na kishte dhënë NATO-ja e shtetet e perëndimit armë e municion, sikur po i japin Ukrainës, do të kishin arritur të paktën deri në Nish, dhe, nuk do të kishte pasur  nevojë të intervenonte NATO-ja. Kemi luftuar me nga një kallash në duar, me bomba dore, ndokund edhe me ndonjë gulinov e ndonjë minahedhës dhe nuk jemi dorëzuar, nuk do të ishim dorëzuar edhe po të mos kishte intervenuar NATO-ja, sepse kemi luftuar për një drejtë ekzistenciale, me një moral të fortë idealist për të mbrojtur qenien kombëtare të rrezikuar nga shfarosja kolektive. Kemi qindra e mijëra shembuj të heroizmit të luftëtarëve të lirisë, por edhe të sakrificës, duke marrë shembull nga sakrifica Ademjashariane, rast unikat i historisë më të re të njerëzimit.

Po të kishim mundur, por të kishin pasur armë e municion, do të kishin vrarë po aq sa  na kanë vrarë ata, por një është e vërteta në këtë mes, ne nuk kemi vrarë  gra e fëmijë as kemi  dhunuar. Nuk është në moralin, nderin e besën tonë, nuk ishte as në  luftën e UÇK-së, përveç ndonjë rasti krejt të izoluar.

Pse nuk ia bëjmë të ditur opinioni ndërkombëtar këto të vërteta të pamohueshme, por përditë flasim e shkruajmë  vetëm për gjenocid, fleta gjenocidi, emblema gjenocidi, gjenocid, gjenocid, edhe 24 vjet pas luftës dhe çlirimit të Kosovës nga regjimi okupator e kolonizator serb.

Serbia, udhëheqja e saj, vazhdon të jetë po ajo që’ ka kryer krime e gjenocid por nuk është dënuar nga Gjykatat  ndërkombëtare, madje as për gjenocidin në Srebrenicë ku për dy ditë  serbët e Millosheviqit, Mlladiqit e Karaxhiqit, kanë vrarë mbi tetë mijë boshnjakë myslimanë. (RKL)

Te të ankohemi e të le të bërtasim për ditë e natë se Serbia ka kryer gjenocid, realisht edhe ka kryer, por nuk është dënuar asnjëherë deri tani nga asnjë gjykatë ndërkombëtare e drejtësisë dhe kurrë nuk do të dënohet, sepse Serbia dhe përgjithësisht sllavët në Ballkan e kanë pasur dhe e kanë nënën Rusi, që i ka mbrojtur dhe i mbron. Po jo vetëm Rusinë, i kanë edhe disa shtete të tjera në Evropë, të cilat i vret ndërgjegjja, që pa dashur e kanë bombarduar  Serbinënë vitin 1999.

Nuk arrijmë ta bëjmë me të zezë Serbinë duke ia përmendur krimet, sepse ajo edhe ashtu katran është. Por krimet  nuk duhet të harrohen kurrë, jo me qëllim për t u hakmarrë, në rast të ndonjë mundësie, por duke kërkuar drejtësi për krimet, sepse kriminelët që kanë vrarë dhjetëra mijëra boshnjakë, shqiptarë, kroatë, që kanë dhunuar gra e vajza që kanë vrarë edhe foshnje e fëmijë, madje edhe pleq e plaka,  shëtisin lirshëm kudo në shtetet e Ballkanit, të Evropës e gjetkë, ndërsa çlirimtarët e Kosovës por bën përpjekje t i shpallë fajtorë dhe t i dënojë Gjykata Speciale në Hagë

Ahmet Qeriqi

Qershor 2023

Prishtinë

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …