Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Duhet falënderuar ekspertët e pavarur

Dëshira dhe vullneti im do të ishte që të shkruaja me nota krejt pozitive, me nota afirmative, por realiteti ynë nuk është i tillë. Kështu që fjala ime do të jetë, kështu si është realiteti ynë, problematik, por jo pa mundësi zgjidhjeje. Pasi problemet nuk zgjidhen duke i mbuluar me mushama që të mos duken, por duke e njohur mirë problemin dhe duke u marr seriozisht me te. Ashtu si asnjë sëmundje nuk mund shërohet duke e fshehur atë.

Se duhet të ketë një debat përmbajtjesor në politikën e shoqërinë tonë, nuk kam dyshuar kurrë, nuk dyshoj as sot, por ky debat, për fat të keq nuk është zhvilluar asnjëherë dhe jo vetëm pas Luftës Çlirimtare, por që nga vitet e ’90 të shekullit të kaluar e krejt deri më sot. Po flas për kohën kur zë fill pluralizmi politik në hapësirën tonë të veprimit. Problemi pse nuk ka pasur dhe nuk ka debat me përmbajtje në shoqërinë tonë, kanë qenë e vazhdojnë të jenë, liderët politik ( të partive të mëdha), të cilët përditë po dëshmohen se janë krejt autokratë ose thënë më butë, nuk kanë kulturë e edukatë për të dëgjuar mendimin e kundërt. Rezultat i kësaj “kulture” është realiteti i sotshëm, madje jo vetëm në politikë.

Të flasim për temat kryesore që e dominojnë shoqërinë tonë sot, na është bërë domosdoshmëri e ngutshme. Të flasim për Marrëveshjen e Demarkacionit, për çka u bisedua më 3 gusht 2016 në hapësirën e Kuvendit të Kosovës nga ekspertë, qytetarë e deputet ishte e domosdoshme, por a ishte e domosdoshme ngutja e Qeverisë se koalicionit PDK – LDK, të udhëhequr nga zotëri Mustafa, për ta proceduar Marrëveshjen e Demarkacionit në Kuvend për Ratifikim, pa e formuar një Grup të Punës për t’i analizuar vërejtjet e ekspertëve të pavarur, është më shumë se shqetësuese. Kjo logjikë e veprimit, nuk krijon hapësirë për debat e marrëveshje as për çështje që kërkojnë konsensus nacional.

Kushdo që e ka përcjell debatin e djeshëm dhe e ka lexuar materialin e ofruar nga ekspertët e pavarur, besoj që janë bindur, se janë arsyetuar veprimet, në dukje jo demokratike të partive opozitare, më të cilat veprime opozita  e ka kundërshtuar ketë formë të demarkacionit, por jo nevojën e domosdoshme për të përfunduar demarkacionin më Malin e Zi.

Por, njëkohësisht ata e kanë konfirmuar edhe pa përgjegjësinë e dy Kryeministrave, Thaçit që e ka filluar e Mustafës që po e përfundon ketë marrëveshje dhe Presidentit që është bërë gardian i kësaj marrëveshje të keqe, e cila po të mos ishte e tillë, nuk do të derivonte gjithë këto reagime e konfuzione. Prandaj kësaj gjendje askush nuk i kanë kontribuar më shumë së Presidenti dhe Kryeministri.

Natyrisht, unë nuk jam krenar as që me vije mirë, pse zyrtarët më të lartë të shtetit, janë vënë këmbë e krye në mbrojtje të një pune që nuk mund të mbrohet në asnjë mënyrë. Mënyra sesi është proceduar dje marrëveshja në Kuvend, përfshirë edhe fjalët e tyre në fillim të Konferencës se tre gushtit 2016, Presidentin dhe Kryeministrin i bënë përgjegjësit kryesor të kësaj marrëveshje të keqe.

Se a duan dhe sa do ta pranojnë përgjegjësinë, kjo mbetet çështje e kulturës dhe e edukatës së tyre politike, intelektuale e kombëtare.

Nisur nga kjo që u tha, sidomos për ekspertët e pavarur, duhet të nënvizojmë se: institucionet e shtetit, partitë e organizuara politike dhe qytetarët tanë kudo ku jetojnë, brenda e jashtë Kosovës, duhet tu jenë mirënjohës e falënderues të gjithë ekspertëve të pavarur, të cilët me idealizëm profesional e intelektual i ndihmuan politikës e mbi të gjitha shtetit e kombit sesi duhet punuar për komb e atdhe edhe pa u paguar.

Në ketë rast do ta veçoja punën e këtyre ekspertëve, të cilët për mua treguan profesionalizëm të lartë. Këta janë:

Gjeologët: Prof. Asoc. Dr. Perparim Ahmeti dhe Prof. Asoc. Dr. Bashkim Idrizi.

Profesorin e Marrëdhënieve Ndërkombëtare: Prof. Dr. Enver Hasanin dhe

Gjeografët: Dr. Shpejtim Bulliqi dhe Dr. Florim Jusufi etj.

Çka kanë konstatuar këta:

Kanë konstatuar se Komisioni qeveritar nuk ka qenë konsistent në punën e tij dhe as në nivelin e përgjegjësisë se tyre.

Kanë shfrytëzuar material jo valid dhe të pa verifikuar, siç ishte ai i Banovinës së Zetës.

Hartat e përdorura kadastrale për rastet e tilla nuk ishin as valide e as të mjaftueshme.

Mbulesë të hartave kadastrale për terrenin në fjalë nuk kishte as pala e Malit të Zi.

Madje Komisioni qeveritar edhe ka falsifikuar a modifikuar dokumente të ndryshëm, me çka Komisioni qeveritar ka bërë shkelje të rendë të detyrës.

Ndërsa apostrofimi i dokumenteve nga njerëzit e qeverisë si:

Deklarata e Pavarësisë,

Dokumenti i Ahtisarit,

Kushtetuta,

Marrëveshja e Kumanovës dhe

Disa Ligje të miratuara në Kuvend.

Pa dashur ta mohoj vlerën dhe rendësin e këtyre Dokumenteve tejet të rëndësishme për Republikën e Kosovës, nuk kanë qenë dokumente që do ta mbulonin shënjimin e kufirit të delimituar në vitet 1945/46 të pa ndryshuar asnjëherë më vonë, nuk do të duhej të apostrofohen ashtu si u apostrofuan nga të paret e shtetit tonë në fjalët e tyre në Konferencën e 3 gushtit dhe pas saj.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …