Në moshën 79 vjeçare ndërroi jetë drejtori i Radios-Kosova e Lirë, profesor, Ahmet Qeriqi

A. Qeriqi: Kryetari,Thaçi ndan dekorata në Tiranë, por anashkalon ata që kanë derdhur gjak për çlirimin e Kosovës

Ndarja e dekoratave nga kryetarët e deritanishëm të Kosovës, gjithnjë është manifestuar me anime politike e ideologjike dhe asnjëherë deri tani, me ndonjë përjashtim, nuk është bazuar në kritere të mirëfillta, të paanshme dhe meritore.

Tani që është zgjedhur kryetar partiak i Kosovës, Hashim Thaçi, ka nisur edhe ndarjen e dekoratave, kuptohet sipas përzgjedhjeve, bindjeve dhe animeve të tij  politike. Nuk di sa është momenti për një veprim të tillë, ceremonial,  kur Kosova dhe Shqipëria, por edhe mbarë vendet ku jetojnë shqiptarët ndodhen në një gjendje të rëndë, jo vetëm ekonomike por edhe politike e shoqërore, në një gjendje ku kaosi, anarkia, mungesa e zbatimit të ligjit, korrupsioni, përçarjet, dhuna, krimi  dhe deformimet e ndryshme,  ia kanë zënë frymën kombit, në rrugë drejt përparimit e mirëqenies.  Por duke qenë se kryetarët e shteteve te ne nuk merren me hallet e popullit, por me të zgjedhurit e të përzgjedhurit e partive, klaneve, fiseve e bajraqeve të tyre, ndarja e dekoratave përdoret  krejtësisht për qëllime politike, partiake pse jo edhe krahinore.

Kryetari i Kosovës, Hashim Thaçi gjatë vizitës  në Tiranë, ka paraparë  të dekorojë 13 personalitete shqiptare nga fusha e kulturës dhe shkencës, për sikur thuhet rolin e tyre të veçantë në shërbim të lirisë dhe shtet-ndërtimit të Kosovës. Me “Urdhrin e Pavarësisë” do të dekorohen: Dritëro Agolli, Xhevahir Spahiu, Moikom Zeqo, Shaban Sinani, Ekrem Bardha, Vladimir Prela, pas vdekjes, Sabri Godo, pas vdekjes. Ndërsa me Urdhrin Presidencial për Merita do të dekorohen: Naim Zoto,  Agim Doçi, Gjokë Beci, pas vdekjes. Eduard Mazi, Fatime Sokoli, pas vdekjes, si dhe Edmond Zhulali. Në këtë mes ndodhet vetëm një femër shqiptare, gjithsesi personalitet i këngës, Fatime Sokoli, por asnjë femër tjetër nga Shqipëria, nga mesi i të cilave ka mjaft nga ato që kanë merituar dekorata, në mos të tjerat,  janë pikërisht nënat që kanë rritur bij e bija, për t’ ia falur çlirimit të Kosovës. Asnjë nënë e dëshmorit nga Shqipëria nuk ndodhet në mesin e të dekoruarave. Po të ishte gjallë Fatime Sokoli, me siguri se nuk do ta kishte marrë dekoratën e Hashim Thaçit, para një nëne të dëshmorit.

Askush nuk do të kontestonte kontributin që kanë dhënë dhe po japin këto personalitete për letërsinë, shkencën, kulturën. Megjithatë kjo përzgjedhje është shumë larg nga ajo më meritorja, sepse më të merituarit për çlirimin e Kosovës, kanë qenë dhe do të mbesin përgjithmonë ata,  që kanë dhënë gjakun e tyre dhe ata që kanë lënë gjymtyrët e tyre gjatë luftërave në Kosovë, në Kosovën Lindore dhe në Maqedoni, ata që kanë drejtuar me shumë sukses luftën në zona të caktuara.  Asnjë i gjallë nuk mund të barazohet me ta, ashtu sikur nuk barazohet asnjë i gjallë tjetër me oficerët e lartë të Shqipërisë, të cilët kanë marrë pjesë në tri luftërat tona çlirimtare dhe kanë dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në çlirimin e Kosovës nga robëria serbe.

Thaçi  nuk ka dekoruar asnjë pjesëtar apo oficer të Shqipërisë, që ka marrë pjesë në luftën e UÇK-së   

Me rastin e përgatitjes së listës së dekoratave që do të ndajë sot në Shqipëri, kryetari i Kosovës, Hashim Thaçi. Në mesin e tyre nuk ndodhet asnjë oficer apo kuadër i lartë i SHP të Përgjithshëm të UÇK-së, dhe asnjë nga dëshmorët që kanë rënë në luftë për çlirimin e trojeve të pushtuara të Shqipërisë. Në mesin e tyre nuk figuron madje as komandanti i tri luftërave çlirimtare, heroi i kombit,  Tahir Sinani.  Thaçi asnjëherë pas luftës nuk ka takuar oficerët e lartë të Shqipërisë, të cilët kanë luftuar në Kosovë dhe tre prej tyre kanë qenë edhe anëtarë të Shtabit të Përgjithshëm, madje edhe komandantë të zonave. Injorimi i këtij segmenti kombëtar, nuk iu bën nder as personaliteteve shqiptare, që sot do të marrin dekorata nga Thaçi, sepse asnjëri prej tyre nuk ka dhënë kontributin për çlirimin e Kosovës, në atë nivel,  sikur ata që kanë derdhur gjak: Tahir Sinani, Skerdilajd Llagami, Astrit Suli, Endrit Cara, Halit Coka e dhjetëra të tjerë.

Janë lënë anash bashkëluftëtarët e dëshmorëve nga të gjallët: Kolonel, Dilaver Goxhai, kolonel, Bardhyl Tahiri, Kolonel, Adem Shehu, Komandanti i divizionit të Kukësit, gjeneral, Kudusi Lame, ish kryeministri i Shqipërisë gjatë luftës, Pandeli Majko, ish Ministri i Mbrojtjes gjatë luftës, Sabit Brokaj dhe sa e sa të tjerë.

Nuk e di si ndihen sot të dekoruarit e gjallë, përveç Dritëro Agollit, i cili pa dyshim se është më meritori i të përzgjedhurve. Si ndihen të tjerët nga të gjallët, që sot marrin dekorata madje edhe pa praninë në ceremoni të atyre komandantëve e  luftëtarëve të lirisë së Kosovës nga Shqipëria, që kanë lënë gjymtyrët e tyre, duke luftuar përballë forcave vrastare të policisë dhe ushtrisë së Milosheviqit. Besoj se shumë nga të dekoruarit nuk do të ndihen mirë, kur të kuptojnë se nga mesi i të dekoruarve janë anashkaluar më të merituarit.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …