Nebih Rexhepi

Nebih Rexhepi: Lojë e rrezikshme politike apo marketing-politik?

Xhorxh Orvelli para çdo krize politike u drejtohej politikanëve me slloganin e njohur:”lufta është paqe”,”liria është skllavëri” dhe “injoranca është drejtësi”.

Jemi në një situatë politike tejet të brishtë dhe labile ku tani më po shihet edhe nga havaja, mjerisht këtë disa nuk po e shohin as nga toka. Kjo vlen posaçërisht për politikanët e demoduar  të Kosovës.  Kjo politikë  lëre që na e ka ulur autoritetin në Evropë por kjo po përhapet shumë shpejtë madje në mbarë Botën. Sepse kibernetika (kyçe në zgjedhjet presidenciale në SHBA) ose më saktë digjitalizimi aq është avansuar sa që për pak minuta lajmi e merr dhenë gjithandej Botës. Edhe keqqeverisja e Republikës së Kosovës mjerisht  ka zënë hapësirë të gjerë në rruzullin tokësorë. Për të gjetur fajtorin nuk është as pakë e vështirë ajo është klasa politike e cila ka devijuar skajshmërisht .

Politika në Serbi ka filluar një fundosje politike si Titaniku në Oqeanin Atlantik (anija kur fillon të fundosët nuk ka forcë që e shpëton deri sa të fundosët tërësisht),dhe tani ka filluar të notoi  me anije nacionaliste, një fundosje e tillë politike në Kosovë ka filluar ka herë. Kuptohet  këta politikanë kur fillojnë të  fundosën atëherë iu bie ndër mend se duhet ndërmarrë diç për të shpëtuar  veten, janë në gjendje të bëjnë aventura politike nga të cilat dihet se kush do të pësojë. Për këto pësime oligarkive-poltike të të dyja shteteve, as që u bënë përshtypje sepse nga këto situata të turbullta ata notojnë , ndryshe në situata të qeta dhe ujë të pastër këta nuk kanë shpëtim.

Treni provokativ me sllogane nacionaliste shoviniste serbe, i cili përgatitej të marrte udhë për Kosovë, më në fund iu shkëputën BINARËT nga ROSU me shtatë Zemra. Sa u përket atyre trimave fjalët janë të pakta për veprimin e tyre që treguan. Por ata na bënë të gjithëve të lumtur, por suksesin e tyre po e marrin politikanët  pa meritë. U drejtohem atyre të ROSU me fjalët : Jam krenarë që jam Shqiptar. Ishte ky një hap i vonuar politikë por në momentin e duhur. Dashtë Zoti të mos jetë si herën e kaluar,kur Hashim Thaçi bëri një intervenim të tillë, për fat të keq solli vdekjen e një polici Enver Zyberi. Me ç’rast ajo pjesë e veriut sa vinte e shkëputej nga Kosova,  pasojat sa vinin e shtoheshin. Politikanët Shqiptarë duke e konsideruar këtë zhbllokim si fitore të tyre dilnin dhe thoshin ne e zhbllokuam urën. Mirëpo po në të njëjtën ditë, por pas dite kryetari legjitim i Mitrovicës së veriut Goran Rakiç përsëri për inati të politikanëve Shqiptar të Kosovës e bllokon urën e Ibrit, fillimisht duke thënë se aty do të bëhet një park i qytetit.

Mirëpo për fat të keq politika Kosovare ra në këtë nivel duke heshtur  që do ketë reperkusione për të ardhmen. Aty ka qenë momenti më i volitshëm të intervenojnë me të gjitha mjetet e lejuara demokratike, por si gjithmonë inteligjenca politike Shqiptare e Kosovës heshtë . Dhe derisa politika Kosovare heshtë Goran Rakiqi bëhet gjithnjë e më aktivë. Pastaj për të vazhduar me provokacionet tjera më primitive dhe ultra -nacionaliste serbo-madhe. Si me ngritjen e shtatores së car LLazarit, ku absurditeti më i madh i pseudo-analistëve sharlatan Kosovar i tipit të Halil Matoshi,  i cili thoshte asgjë s’ na ka bërë car Llazari. Goran Rakiq i pa penguar nga askush tash së fundmi ngrit murin mu pranë lumit dhe urës së Ibrit, imagjinojeni çfarë mundë të bëjë një debil  ultra-nacionalist po të ketë hapsirë veprimi. Ky akt i shëmtuar na e kujton të kaluarën e errët të epokës së Millosheviqit të cilët bllokonin rrugë me barrikada të ndryshme.

Në Serbi po afrohen zgjedhjet presidenciale,nga koha e Millosheviqit e gjërë më sot zgjedhjet i kanë fituar ato forca nacionaliste, se cila ka pas qasje më të ashpër ndaj Kosovës. Njëri nga ata sot është pa dyshim ish personi më i afërt me çetnikun Sheshel presidenti aktual      Tomisllav Nikoliq (të cilit i iku treni i fundit). Ai në stilin e një ultra-nacionalistit të vërbuar anti Shqiptar deshi të bëjë një praktikë të zhvilluar me propagandë-politike,për favore të veta duke vë në funksion atë tren provokativ, mirëpo nga një herë verbimi i syve në pikë të ditës në këtë rast i presidentit serb Nikoliq duket se bëri Atentat politik në vet-vehten. Por kjo propagandë-politike e tij e dështuar ishte e mirë se ardhur për politikanët edhe ashtu gati të dështuar të Kosovës Hashim Thaçit dhe Isa Mustafës.

 Përfundimisht një gjë duhet ditur nga të gjithë se sot si në Kosovë ashtu edhe në Serbi kemi një strukturë tejet të vrazhdë politike. Dhe po qe se vazhdojnë këta prepotentë me këto retorika megalomane koha nuk po premton një perspektivë të ndritshme. I vetmi barometër i kësaj katrahure politike që do mundë ta ndryshonte këtë qasje është sovrani i Shtetit POPULLI. Dorën në zemër populli i Serbisë diçka po lëvizë në të mirë, është momenti i fundit që edhe populli i Kosovës të reflektoi në të mirë sa s’është vonë. Kjo situatë politike nga do të rrokullisët? A do të shkoi në lojë të rrezikshme politike apo propagandë-politike për nevoja individuale,mbetet për tu analizuar me vetëdije të kthjellët. Guri filloi të lëvizë…

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …