Bahri Bivolaku

Bahri Bivolaku: Politika e sotme po e humbet të nesërmen

Diçka në politikën e Kosovës duhet të ndodhë, është e nevojshme të ndodhë dhe ne duhet ta gjejmë duke e kërkuar atë, dhe gjetja më e mirë është ajo e dialogimit të vazhdueshëm nga të gjithë akterët në vend të barrikadimeve.

Deputetët e Partisë Vetëvendosje ishin kundër krijimit të Gjykatës Speciale, gjersa vazhdojnë me akuza për krime drejtuar kundërshtarëve politikë, veçanërisht drejtuesve të luftës së UÇK-së. Në këtë fushë po i bashkohen institucioneve të sigurisë së shtetit të Serbisë për të hartuar sa më shumë libra të bardhë. Vërtetë kjo e bënë hipokrizinë politike të një subjekti politik. Ta quash dikë kriminel, ose duhet pasur fakte të mëdha, ose guxim të tepruar dhe kjo gjithsesi duhet të argumentohet, ndryshe akuzuesi (Dardan Molliqaj e më herët Visar Imeri) duhet të përfundojë në burg për shpifje, lëndim të reputacionit për të akuzuarin dhe familjen. Zoti Imeri e Molliqaj, a e dini se me deklaratat e tilla po lëndoni së pari familjen e zotit Veseli, fëmijët e tij dhe qindra mijëra anëtarë e simpatizantë të një partie që mendojnë ndryshe nga ju?

A e dini se reaksioni karshi deklaratave të tilla të papërgjegjshme mund t‘ju vjen, apo këtë edhe e kërkoni për të fituar peshë politike?

Zotërinj, fjalori juaj publik shkon përtej politikës, apo ndoshta do të thoni qëllimi arsyeton mjetet. Duhet ta keni të qartë se gjuha e tillë që nuk ndëshkohet në mëngjes, ndëshkohet në mbrëmje. Mos bëni argatin e djallit në këtë lojë. Përpiquni të bëheni të vlefshëm për vendin në vend se të jeni të dobishëm për një kauzë partiake. Nuk e kuptoj gatishmërinë e drejtuesve të LDK-së për të hyrë në koalicion qeverisës me partinë Vetëvendosje, kur qartë shihet se koncept bazë kanë veprimin politik në përmbysjen e shtetit të Kosovës si projekt ndërkombëtar, për ta bërë sipas një projekti vendor (Këtë konstatim e gjeni në fjalën e D.Molliqajt në Këshillin e Përgjithshëm të Vetëvendosjes).

Poshtërsia ka njollosur metodat, e metodat dallojnë demokracinë nga anarkia. Filozofia rugoviane vërtetë tregon të kundërtën e kësaj gatishmërie të LDK-së. Të angazhohet për eksperimentimin me fatin e Kosovës në kohën kur rajoni po ndryshon duke filluar me Serbinë, është tejet joproduktive e mbase edhe mund të jetë rrugë njëkahore që dikush mendon të hyjë. Politika e tillë po humbet të nesërmen.

Të gjithë jemi fitimtarë karshi gjendjes se ku ishim

Uilliam Xhejms, mendimtar i madh nga SHBA-ja në një fjalim të tij pat thënë: “Zbulimi më i madh i gjeneratës sime është se qeniet njerëzore mund ta ndryshojnë jetën e vet, nëse e ndryshojnë mënyrën e të menduarit”. Fjalia përkthyer në politikbërjen në Kosovë konsideroj të ketë shumë domethënie, madje qëndrimi i tillë është esencial për të dalur nga ngërçi i futur i partive pas zgjedhjeve nacionale. Është koha që partitë të lirohen nga mendimet e vjetra e të shpenzuara, të cilat edhe e kanë lodhur qytetarin e vendit. Është koha për të hapur derën mendimeve të freskëta, kreative, të cilat nxisin shpresën, besimin e dashurinë për të nxjerrë më të mirën për momentin dhe që i shërben Kosovës, zhvillimit dhe perspektivës së saj.

Ne në Kosovë të gjithë jemi fitimtar karshi gjendjes se ku ishim dhe në këtë gjendje duhet t’i hapim rrugën mendimit pozitiv që mos ta shohim vetëm të keqen e së tashmes, ta eliminojmë defetizmin dhe mbyllim shtegun e urrejtjes ndaj njëri-tjetrit. Shpëtimi ynë është këtu dhe në mesin tonë. Diçka në politikën e Kosovës duhet të ndodhë, është e nevojshme të ndodhë dhe ne duhet ta gjejmë duke e kërkuar atë, dhe gjetja më e mirë është ajo e dialogimit të vazhdueshëm nga të gjithë akterët në vend të barikadimeve.

Politika ka kuptimin më shumë se pushteti. Nuk kemi nevojë të themi vazhdimisht se gjërat e mira janë për të ardhmen. Sot kemi nevojë si kurrë më parë për të krijuar gjërat e vlershme për vendin tani e jo në të ardhmen. Polaritetet mund të zhvillohen me pavarësinë e tyre, por në suazat e një kornize që i shërbejnë të mirës së shoqërisë së vendit e jo barikadimeve. Barrikadimi politik i krijuar për momentin krijon përshtypjen se në Kosovë mungon alternativa e zgjedhjes dhe se ka krizë të bashkëjetesës me mendimin tjetër, krizë idealesh të përkufizuara apo edhe krizë të etikës. Një fjalë e urtë thotë: “Për dashurinë e trëndafilit duhet t’i durosh edhe gjembat e tij.” Andaj, për të kapërcyer gjendjen dhe për të dalë përtej vetës duhet t’i durojmë ca gjemba dhe thithur aromën e trëndafilit.

Reaksioni për momentin duhet lënë anash pasi nuk i duhen vendit, lëvizjet e tilla distancojnë dhe sjellin urrejtje e përçarje, humbje të pozicionit dhe rikthim prapa. Duhet treguar kujdes e maturi që mos t’i hapim rrugë shkatërrimeve duke menduar se po rregullojmë diçka.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …