Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
Tema të tjera...
Përballja me Perandorinë e Re Ruse
Kryetari rus, Vladimir Putin beson se rënia e Bashkimit Sovjetik ishte “katastrofa më e madhe gjeopolitike” e shekullit të njëzetë. Që nga ardhja e tij në pushtet në vitin 1999, Putini ka ndërmarrë sistematikisht hapa për të rikthyer ndikimin e Rusisë në botën e saj të afërt duke forcuar bashkëpunimin me shtetet në ish-Bashkimin Sovjetik. Pushtimi i Ukrainës është pjesë e një plani më të gjerë për të rivendosur hegjemoninë e Moskës në Euroazi dhe për të minuar ndikimin perëndimor.
Samiti i NATO-s i Bukureshtit i vitit 2008 ishte një pikë kthese në marrëdhëniet SHBA-Rusi. Deklarata e saj përfundimtare pohoi se Ukraina dhe Gjeorgjia “do t’i bashkohen” aleancës. Nga viti 2008 e tutje, Putin u përball me NATO-n, duke lënë mënjanë mundësitë për një modus vivendi me përfitim reciprok.
Rusia pushtoi Osetinë e Jugut dhe Abkhazinë në vitin 2008. Megjithëse Rusia kishte tashmë një marrëveshje njëzet e pesëvjeçare për bazat ushtarake në Vaziani, Akhalkalaki dhe Batumi. Putin e shikoi “Revolucionin e Trëndafilave” të Gjeorgjisë si një sfidë ndaj ndikimit të Rusisë në Kaukaz. Regjimet kukull në Abkhazi dhe Osetinë e Jugut treguan përbuzje për pavarësinë dhe sovranitetin e Gjeorgjisë. Ata mirëpritën bazën e 4-të ushtarake ruse në Osetinë e Jugut, e cila priste 3,500 personel, dhe bazën e 7-të ushtarake në Abkhazi me 4,500 trupa ruse.
Përtej Gjeorgjisë, Rusia rriti rolin e saj në Kaukazin e Jugut duke ofruar armë si për Azerbajxhanin ashtu edhe për Armeninë. Ajo ndërhyri në konflikt, duke vendosur “paqeruajtës” rusë në nëntor 2020. Ndërmjetësimi i saj u fokusua në lidhjet ekonomike dhe të transportit në dobi të Rusisë. Konflikti i fundit midis Armenisë dhe Azerbajxhanit nuk do të kishte përfunduar në favor të Bakut pa mbështetjen e Putinit.
Putin dhe Presidenti i Azerbajxhanit Ilham Aliev u takuan në Moskë më 22 shkurt 2022, për të diskutuar zgjerimin e bashkëpunimit dypalësh në sferat politike, ekonomike dhe humanitare. Ata nënshkruan një deklaratë që shenjtëron Rusinë dhe Azerbajxhanin si “kombe aleate”. Baza Ushtarake e Gyumrit e Rusisë në kufirin Turqi-Armeni është shtëpia e 5,000 trupave ruse.
Kur qeveria e Kazakistanit u përball me trazira të gjera civile në vitin 2022, Presidenti Kassym-Jomart Tokayev i bëri thirrje Organizatës së Traktatit të Sigurisë Kolektive të udhëhequr nga Rusia (CSTO) për mbrojtje nga “grupet terroriste”. Shërbimet e sigurisë së Tokajevit vranë qindra demonstrues pro-demokracisë në Almaty dhe rajonet perëndimore të vendit. Trupat ruse ishin të rëndësishme në shtypjen e protestës, e cila i detyroi Tokajevin Putinit dhe thelloi vëllazërinë midis Rusisë dhe Kazakistanit të pasur me energji.
Duke marrë një faqe nga libri i lojërave të Josef Stalinit, Rusia nxiti “konflikte të ngrira” në të gjithë hapësirën ish-sovjetike. Në Moldavi, Rusia manipuloi ndarjen në shoqëri dhe vendosi trupa për t’u siguruar që Moldavia i kishte borxh Moskës. Në vitin 1992, rusët etnikë në Transnistria u shkëputën nga Moldavia e sapopavaruar me mbështetjen e trupave sovjetike në Grupin Operacional të Forcave Ruse, dikur Ushtria e 14-të e Gardës.
Bjellorusia funksionon si një koloni e Rusisë. Në vitin 1999, Rusia dhe Bjellorusia arritën një marrëveshje për t’u bërë një “shtet bashkimi”, me një qeveri të ngjashme, një monedhë të përbashkët dhe një bashkëpunim të gjerë sigurie. Vetëm javën e kaluar, Bjellorusia dhe Rusia kryen stërvitje ushtarake që përfshinin dhjetëra mijëra trupa, si dhe raketa hipersonike dhe lundruese. Shteti i Bashkimit është larg nga një marrëveshje mes të barabartëve. Presidenti i Bjellorusisë, Aleksandar Lukashenko është i nënshtruar dhe i bindur. Ai sillet më shumë si qenush i Putinit sesa si udhëheqës i një shteti sovran.
Këtë film e kemi parë edhe më parë. Rusia ankohet për të drejtat e rusëve etnikë, fabrikon provokime, rekruton milici lokale dhe vendos forca kundër qeverisë pritëse.
Putin tregon grushtet e tij. Synimet e tij janë të qarta. Okupimi i Ukrainës lindore është pjesë e një strategjie më të gjerë të motivuar nga ambiciet neo-perandorake të Putinit dhe mosbesimi ndaj institucioneve euroatlantike. Bashkimi Sovjetik u shemb nën peshën e represionit të vet; Putini duhet t’i frikësohet një fati të ngjashëm.
Një përgjigje efektive nga Perëndimi duhet të bazohet në një vlerësim me sy çeliku të qëllimeve të Rusisë. Administrata Biden e ka paralajmëruar Putinin për pasoja të rënda për agresionin rus në Ukrainë. Megjithatë, ajo nuk ka përcaktuar vija të kuqe që do të shkaktonin këto pasoja. Rusia ka një listë të liderëve ukrainas që planifikon t’i eliminojë. Zyrtarët amerikanë duhet të pohojnë publikisht zero tolerancë për rrëmbimin, ndalimin dhe vrasjen e zyrtarëve ukrainas.
Nëse demokracia po e shqetëson Putinin, Shtetet e Bashkuara duhet të punojnë me anëtarët e NATO-s dhe jo-NATO-s për të rritur mbështetjen për demokracinë dhe për të forcuar shoqërinë civile. Putini bashkëpunon vetëm me qeveri të paligjshme antidemokratike si ajo e Rusisë. Putini duhet të gjykohet nga kompania që mban.
Kufiri Ukrainë-Rusi është vendi më i rrezikshëm në botë. Nëse forcat ruse kalojnë lumin Dnieper dhe kalojnë nëpër Ukrainë, ato mund të vazhdojnë dhe të sulmojnë shtetet baltike. Lituania, Letonia dhe Estonia janë anëtarë të NATO-s të mbrojtura nga neni 5 i Kartës së Atlantikut të Veriut, i cili thotë: “Një sulm ndaj njërit është një sulm ndaj të gjithëve”.
Nuk ka kohë për lëkundje. Nuk ka kohë për qetësim. NATO nuk mund të rrokulliset, duke rrezikuar një konflikt më të gjerë me implikime bërthamore.
David Phillips është Drejtor i Programit për Ndërtimin e Paqes dhe të Drejtave në Universitetin e Kolumbisë. Ai shërbeu si Këshilltar i Lartë dhe Ekspert i Punëve të Jashtme në Departamentin e Shtetit gjatë administratave të Presidentëve Bill Clinton, George W. Bush dhe Barack Obama.
(Ky artikull u botua fillimisht në The National Interest më 25 shkurt 2022)
