Dr. Shefqet Krasniqi: Imamët njerëzit më të besueshëm

Nuk do mend se imamët janë njerëzit më të besueshëm. Këtë fakt e pranojnë pothuajse të gjithë, përfshirë ateistët, më herët edhe komunistët, e dikur këtë e pranonin edhe rankoviqët. Këtë fakt nuk duan ta pranojnë vetëm disa njerëz kryeneç që pretendojnë të jenë ‘laikë’ kurse veprojnë me mendësinë e neo-komunistëve, të cilët duke pasur një çik pushtet në dorë po mendojnë se janë gjithçka. Po mendojnë se siç e kanë zaptuar pushtetin me rrena e dallavere, po ashtu mund të depërtojnë edhe në mendjen dhe zemrat e njerëzve, e të bëhen njerëzit me më ndikim e më të besueshëm. Mirëpo, ja që matematika politike nuk po funksionon njësoj në jetën reale.


 


E kam potencuar sa e sa herë, se imamët dhe prijësit e fesë, jo vetëm tani, por gjithmonë përgjatë historisë njerëzore kanë qenë njerëzit më të besueshëm tek masa e gjerë. Andaj çdo pushtet, koloni apo qeverisje gjithherë i ka pasur në konsideratë këtë kategori njerëzish duke u munduar që t’i bëjë për vete e të përfitoj nga ta, jo se i duan, asnjëherë, por për shkak se ua dinë peshën dhe ndikimin që kanë në popull apo shoqëri. Kështu vepronin të gjitha ish-pushtetet e instaluara dikur në Kosovë, si Mbretëria Serbo-Kroate-Sllovene para dhe pas Luftës së Parë Botërore. Po ashtu edhe rankoviqët gjatë viteve të pesëdhjeta, pas Luftës së Dytë Botërore. Kështu kanë vepruar edhe komunistët e Titos e të tjerët më radhë.


 


Kështu vepron pothuajse e tërë bota, përpos diktaturës së Enver Hoxhës dikur në Shqipëri, hapave të së cilës duket se po ecën edhe qeveria kosovare, e cila më së paku ju beson hoxhallarëve dhe më së paku bashkëpunon me ta. Ta them të vërtetën kjo në njëfarë mënyre neve na bënë nder, së paku mua personalisht, sepse bashkëpunimi me njerëz sikur qeveritarët tanë është mjaft i vështirë, për të mos thënë i pamundur. Kjo sepse ata më së paku interesohen për vendin dhe shtetin e tyre. Personalisht nuk do t’i qasesha kësaj tematike po të mos më bënte përshtypje një raport i gazetës prestigjioze gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung”. Kjo gazetë publikoi një hulumtim të kryer rreth emigrimit të rinisë së Ballkanit drejtë vendeve evropiane, duke vënë në krye të listës se ata që më së shumti duan t’ia kthejnë shpinën atdheut janë shqiptarët nga Kosova dhe Shqipëria. Gazeta gjermane mundohet t’i cekë edhe shkaqet e ikjes së të rinjve nga vendet e Ballkanit, e që natyrisht shkaku kryesor është kërkimi i një jete më të mirë diku në Evropë.


 


Në mes tjerash gazeta “Frankfurter Allgemeine Zeitung” duke iu referuar studimit të Fondacionit “Friedrich Ebert” shkruan: “Prej të gjithë të rinjve të anketuar në Europën Juglindore kosovarët e rinj janë larg më konservatorët. Më së shumti besim ata kanë ndaj ‹liderëve fetarë›, për shembull imamëve”. Këtë fjali shumë të vogël të kësaj gazete, që në fakt është në kontekst të hulumtimit e jo në theks të veçantë, disa medie tona e vunë si kryetitull të atij hulumtimi të kryer nga Fondacionit “Friedrich Ebert”. Kjo në fakt më befasoi për të mirë duke me mbjellë përshtypjen sesa objektiv janë të huajt e sa të hutuar janë disa të vetëquajtur analistë e hulumtues nga mesi ynë. Ky është një realitet që nuk ka asgjë për tu habitur. Ani pse disa qarqe sikur po përpiqen ta radhisin këtë fakt brenda gjërave negative e jo të mira për shoqërinë tonë. Në veçanti kur kemi në konsideratë se gazeta lokale që këtë fakt e kishte vendosur si kryetitull është shumë e njohur si kundër islame dhe çdo gjëje që ka të bëj me muslimanët.


 


Mu për këtë, vendosa t’i shkruaj këta rreshta për të riafirmuar edhe një herë se hulumtimi gjerman është vërtetë shumë objektiv dhe real. Ai nuk flet vetëm për vendorët por edhe për ndërkombëtarët, duke potencuar se imazhi i ndërkombëtarëve në sytë e kosovarëve të rinj është ‘në fund të pusit’. Ky raport edhe një herë po vërteton atë që kemi potencuar sa e sa herë se imamët janë njerëzit më të besueshëm dhe si të tillë, me lejen Zotit, do mbesin deri në kiamet. Përkundër përpjekjeve të shumta të qeveritarëve tanë, bashkëpunëtorëve të tyre, disa medieve e disa qarqeve tjera për ta ulur ndikimin apo për të nënçmuar personalitetin e figurës së hoxhës apo imamit, influenca e këtij personaliteti falë Zotit vetëm sa po rritet.


 


 Raporti apo studimi në fjalë vetëm sa e dëshmoi këtë fakt pa dashur të anoj as pro e as kundër imamëve. Këtë e kanë dëshmuar edhe shumë anketa vendore për personalitetet më me ndikim në rajon, e dëshmojnë edhe klikimet dhe shikimet e emisioneve apo debateve nëpër yuotube e rrjete tjera sociale. Ndaj, edhe njëherë ftoj secilin udhëheqës, lider politik apo i shoqërisë civile, që ta masë përformancën e vet me shikimet dhe interesimet e popullit për të. Bëhuni origjinal dhe mundohuni ta rrisni shkallën tuaj të besueshmërisë e ndikimit e mos u mundohuni të ulni ndikimin dhe popullaritetin e tjetrit, qoftë ai rival politik apo figurë fetare. Mua nuk me bezdis aspak as popullariteti e as ndikimi i dikujt, përkundrazi unë kënaqëm kur shoh njerëz me ndikim dhe popullaritet në vendin tim, ndaj në këtë le të garojmë e ta shohim më pas rezultatin.


 


Personalisht nuk kam pranuar e as që pranoj të ngritëm duke shkel tjetrin, për këtë i porosisë të gjithë, le të jetë secili prej nesh vetvetja e mos të bëjmë lojëra fëmijësh, ani pse na janë thinjur flokët. Zoti mos e dhëntë me u lavdëruar me ndikimin dhe përkrahjen që kam në popull, përkundrazi njerëzve u jam mirënjohës dhe shpresoj që edhe hoxhallarët tjerë të kenë ndikim, por edhe njerëzit udhëheqës. Megjithatë, realiteti po e dëshmon se ky popull është popull fetar, e do fenë dhe i beson prijësve fetarë, më shumë sesa atyre politik, andaj këtu nuk ka asgjë të keqe. Përkundrazi le të mësojnë ata që udhëheqin me këtë popull që të jenë sa më afër popullit, tu përgjigjën kërkesave të tyre dhe të ua përmirësojnë kushtet për jetesë. Më këtë u garantoj se fama, ndikimi dhe popullariteti i tyre do të rritën dukshëm. Le të shikojnë në lidhje me këtë modestinë, drejtësinë dhe karizmin e udhëheqësve politik, meshkuj apo femra qofshin, në rajon e më gjerë. Le ta kuptojnë njëherë e përgjithmonë se populli e do vetëm atë që e do popullin dhe interesohet për mirëqenien e tij.  Zoti e drejtoftë parinë tonë në veçanti, po edhe popullin në përgjithësi. Amin!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …