Elvis Hoxha: Isa Mustafa foli me komitetin e tij

Komiteti foli. Komiteti u mblodh rreth Isa Mustafës. Komiteti tha se demokracia është arti i votës. Por ky art në rastin e Komitetit synon ta kthejë shprehjen e një populli nëpërmjet votës në një gabim të përjetshëm të kryer mbi veten. Isa Mustafa respekton vetëm ligjin – si dikur -, madje ligji për të përkufizon idealin. “Idealet tona duhet të përkufizohen me ligj”.


Sa bukur dhe sa dhimbshëm. Kushtetutën na e cenoi Ahtissari, ekzekutivin EULEX-i, mendimin politik ndërkombëtarët. Ideali na erdhi nga jashtë. Ne po përpiqemi ta vëmë në ligj. Pra, ç’tha Komiteti: ky popull bëri një gabim, na zgjodhi ne që me 2/3 e votave ratifikuam një ligj për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë. Këtë gabim do ta kthejmë në faj dhe ndëshkimin e këtij faji mbi shqiptarët e Kosovës do ta përkufizojmë me ligj në mënyrë që ai të jetë një faj i përjetshëm.


Cili është ky gabim i popullit: populli zgjodhi në Kuvendin e vet njerëz që nuk e kanë problem nëse Kosova është multietnike.


 


– Cili është populli dhe cili Komiteti?


– Populli është pa ideal dhe Komiteti është për ligj.


 


Kështu mendon Komiteti. Epërsia e ligjit përcaktohet thjesht kur nuk ka ideal. Kjo ide pa ideal e Komitetit është forcuar nga dialektika e pashembullt që e sheh sot Rugovën të përfytyruar në Mustafë dhe Jasharajt në Thaç. Nëse duam ta themi në formë vullnetesh përfytyrimi do të jetë më i thjeshtë. Me Rugovën kishim as më shumë e as më pak ushtrimin e një vullneti shqiptar përballë sundimit serb. Me Mustafën do të kemi ushtrimin e një pushteti serb ndaj sovranitetit të Kosovës. Sepse mendja e mykur e Komitetit të Isa Mustafës nuk ka lidhje as me idealin, as me historinë, as me emrin shqiptar të vet rezistencës, kjo dialektikë do të kthejë nga Serbia dhe një herë. Mustafa dhe komitetet e tij mund ta gjymtojnë dhe një herë tjetër njësinë e shqiptarëve. LDK-ja nuk kupton më veten. Ndërsa PDK-ja po bëhet LDK. Ky është gabim i popullit: ka vënë shejtanin dhe budallanë në krye. Të paaftë për ideale ata po na trembin me forcën e ligjit. Pra, jo vetëm “Zajednica”, por forca pa ideal nuk duhet të kalojë.


 


Dhe Isa Mustafa e tha qartë: Ne nuk mund të lejojmë vendosjen e referendumit në Kosovë, sepse kësisoj mund të paraqitet mundësia që Kosova të jetë shqiptare. Referendumi mund të përdoret në mënyrë të papërgjegjshme. Kuptohet, sipas Mustafës, populli është i papërgjegjshëm për referendume, ai di dhe ka përgjegjësi sa për të vënë hajnat në krye, por jo për të mbartur sovranitetin. Populli është i papërgjegjshëm. Papërgjegjshmërinë e tij duhet ta zëvendësojmë me korrupsionin e organizuar të deputetëve të LDK-së dhe PDK-së. I ngjan kryekëput Sava Janic: edhe ai do një Kosovë të krimit të organizuar, pasi populli shqiptar është neonazist nga natyra.


Vëmendja e popullit të Kosovës duhet të jetë e thirrur nga çdo frazë që thërret për multietnicitet.


Sepse multietnicitet në Kosovë do të thotë vetëm dy gjëra:


 


1. Në Kosovë do të ketë vetëm serbë dhe kosovarë;


2. Meqë Kosova është ose e Serbisë, ose e shqiptarëve, serbët e Kosovës do t’i nënshtrohen njërës prej dy zgjedhjeve dhe dihet mirë cilës.


 


Dhuna e Serbisë e ushtruar nga Komiteteti i Isa Mustafës synon t’i shndërrojë serbët e Kosovës në pushtet të Beogradit dhe shqiptarët e Kosovës në kosovarë. Ky është stabilizimi që Mustafa e ka aq për qejf prej 1980-s. Stabilizimet, të cilëve u qëndron besnik, janë të gjitha ligjvëniet ku nuk ekziston shqiptari i Kosovës. Qeveria dhe Komiteti i tij po realizojnë në fakt një Kosovë monoetnike: etnia e vetme janë serbët. Për faj të virtytit demokratik populli kryen domosdoshmërisht gabim, mendon Isa Mustafa. Dhe kur populli kryen një gabim, bën fajin më të madh mbi veten po ia shijoi frytet e këqija deri në fund, këtë mendojmë ne të rrugës. Udha e së keqes nuk duhet asfaltuar, por mbyllur.


 


Isa Mustafa mendon gjithaq se populli është budalla. Se populli çdo gabim logjik mund ta marrë për vërtetësi juridike: Jo Asociacioni, por komunat vendosin për çdo gjë. Kështu na tha Mustafa. Kjo është si të themi se lukunia e ujqve nuk do ta hajë qengjin nëse ujqit veç e veç nuk kanë oreks. Pra, shkurt. Populli ka faj nëse ne i japim përkatësi serbe. Ne thjesht po zbatojmë ligjin. Populli është budalla, si i tillë ai është i papërgjegjshëm për t’u shprehur në referendume. Kjo është filozofia e Isa Mustafës. Natyrisht që pas ca vitesh këtë filozofi do ta urrejmë, por do të jetë vonë sepse pasojat e saj do të jenë ligje mbi kokat tona. Nëse nuk zbatojmë idealet e luftëtarëve sot, do të pësojmë pasojat e këtyre paramilitantëve të serbëve nesër.


Autori është profesor i Filozofisë.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …