Ermira Babamusta dhe Diane Gold: Kosova, Imazhi i Ri i Europës Moderne

Kosova u prezantua si imazhi i ri i Europës moderne gjatë Konferencës Globale të Tregtisë që u zhvillua në Çikago, Sh.B.A. Presidentja e Republikës së Kosovës, Znj. Atifete Jahjaga u prezantua si gruaja e parë zgjedhur në postin e Presidentes në Kosovë, kreu i parë i shtetit që është femër në Ballkan, dhe gruaja më e re e zgjedhur ndonjëherë si kryetare shteti.

Me 12 nëntor 2015 qyteti i Çikagos mirëpriti delegacionin shqiptar nga Kosova dhe Maqedonia në Konferencën Globale për Tregti dhe Investim. Presidentja e Republikës së Kosovës, Znj. Atifete Jahjaga udhëtoi me delegacionin zyrtar, Znj. Hykmete Bajrami, Ministre e Tregtisë dhe Industrisë, Z. Arben Limani, Drejtor i Sekretarisë Ekzekutive të Bordit të Drejtorëve të AKP-së, Znj. Vlora Çitaku, Ambasadore e Kosovës në Sh.B.A., etj. Në konferencë mori pjesë edhe prefekti i Struges z. Ziadin Sela dhe z. Nebi Hoxha, Kryetari i Odës Ekonomike të Maqedonisë Veri-Perëndimore, i shoqëruar nga biznesmenët Kasem Zendeli dhe Mendi Qyra.

Për organizimin e kësaj konference kreator ishin z. Mamut Skënderi dhe z. Skënder Karaçica të shoqatës SHSHA, me përkrahje nga z. Kujtim Dobruna, Këshilltar për çështje ekonomike të Presidentes së Republikës së Kosovës. Kontribut të madh për pritjen e delegacionit dha Shoqata e Grave me krye Lirie Mehmeti, Ariana Jaupi, Hyrije Ismaili dhe të tjerë. 

Konferenca ekonomike zhvilluar në Illinois pati titullin “Mundësitë Botërore për Kosovën: Sinergji me Izraelin & Illlinois”. Konferenca u mbajt tek firma juridike McGuireWoods dhe pati në fokus lidhjet tregtare shumëpalëshe midis Kosovës, Illinois dhe Izraelit. Dhoma Tregtare Amerikë-Izrael (AICC) organizoi konferencën nën drejtimin e z. Daniel Shure, ish-Presidenti i AICC, në partneritet me SHSHA (Rrjeti i Biznesmenëve, Intelektualëve dhe Aktivistëve), Shoqata e Grave Shqiptaro-Amerikane në Çikago dhe kompania McGuireWoods LLP.

 

Presidentja e Nderuara Znj. Atifete Jahjaga hapi konferencën me një fjalim ku theksoi zhvillimet në Kosovë: “Përgjatë këtyre viteve, Kosova ka hartuar ligje të cilat janë në përputhje me standardet më të mira të BE-së dhe të cilat lehtësojnë zhvillim ekonomik në kushtet e ekonomisë së tregut. Legjislacioni ynë siguron trajtim kombëtar dhe mbrojtje ligjore të investitorëve të huaj, ndalon diskriminimin e tyre dhe i mbron nga shpronësimi. Ne kemi adoptuar euron si valutë lokale dhe rrjedhimisht vendi ynë nuk përballet me ndonjë rrezik nga menaxhimi i valutës apo i kursit të këmbimit. Në vijë të njëjtë, euro ka forcuar stabilitetin tonë makroekonomik, dhe inflacioni vazhdon të përcjellë nivelin e Eurozonës.Tregu ynë i punës është shumë kompetitiv, ligji i punës është miqësor ndaj bizneseve dhe kostoja operacionale është më e ulëta në regjion.”

 

“Është vizion i yni që ta forcojmë bashkëpunimin me botën, posaçërisht me miqtë tanë si SHBA-të dhe Izraeli, në mënyrë që ti zhvillojmë ekonomitë tona dhe t’i lirojmë kapacitetet tona të mëdha për zhvillim dhe inovim.”

“Për këtë qëllim, kam sjellë me vete një numër të ndërmarrësve nga sektori i teknologjisë informative dhe komunikimit të Kosovës, sepse dëshirojmë të dedikojmë një pjesë të madhe të angazhimeve tona në themelimin e një bashkëpunimi primar në fushën e teknologjisë dhe inovacionit.”

 

 

 

Fjalimi i Presidentes Jahjaga u vijua nga biseda me panelet e ftuara rreth investimeve në Kosovë, si të bësh biznes në Çikago dhe Illinois, dhe sinergjitë me Izraelin. Konferenca e nivelit të lartë kishte të pranishëm mbi 100 kompani dhe investitorë amerikanë, të cilët prezantuan projektet e tyre dhe mësuan si të investojnë në Kosovë.

Pas konferencës së mëngjesit, delegacioni vizitoi inkubatorin teknik të Çikagos “1871”, një qendër e kompanive digjitale.  

 

Zëvëndës Kryetari i Bashkisë të Çikagos z. Steve Koch u takua me Ministren Bajrami, stafin e saj dhe z. Shure.

Dita përfundoi me një darkë private organizuar nga Shoqata e Grave Shqiptaro-Amerikane në Çikago në restorantin “Tutto Italiano”, nën manaxhim të z. Val Dervishi. Znj. Lumturije Asanoski, Zv. Presidentja e Shoqatës së Grave Shqiptaro-Amerikane tha: “Kjo konferencë krijoi një platformë për Kosovën për të treguar mundësitë për investime komunitetit shqiptar dhe kosovar këtu në Amerikë.”

 “Darka ishte një sukses i madh. Ishte thelbësore për komunitetin tonë të biznesit, gratë shqiptare dhe kosovare me krenari të prezantojnë dhe mikpresin presidenten e parë femër të Balkanit të sotëm.”

 

“Si avokate dhe përkrahëse e të drejtave të grave, u ndjeva e priviligjuar dhe krenare të flas tek darka përpara Zonjës Presidente Jahjaga. Ajo është mishërimi i një gruaje të suksesshme. Me të vërtetë më inspiron.”

Kur u pyet për përfshirjen e Dhomës Tregtare Amerikë-Izrael, z. Michael Schmitt, Drejtori Ekzekutiv, shpjegoi: “Misioni i Odës është të lehtësojë dhe rriti tregtinë dypalëshe midis Sh.B.A.së dhe Izraelit. Ne po e përmbushim misionin tonë duke ndihmuar në ndërtimin e sistemit tregtar shumëpalësh midis Kosovës, Sh.B.A.së dhe Izraelit.”

Z. Shure shtoi: “Shqiptarët kanë shumë të përbashkëta me Hebrenjtë dhe Izraelin. Që nga vitet e shtypjes, një diasporë e madhe, Kosova dhe Izraeli si shtete të reja kanë përvoja të përbashkëta që na afrojnë më shumë. Ne shpresojmë të përdorim eksperiencën e ndërtimit të ekonomisë së Izraelit që nga pavarësia, për të ndihmuar dhe ndërtuar ekonominë e Kosovës, dhe për të shtuar tregtinë shumëpalëshe me Amerikën, Kosovën dhe Izraelin.”

 

“Konferenca ishte një sukses i madh urëlidhëse për dialog të mëtejshëm. Shërbeu gjithashtu si prezantim i Kosovarëve tek Amerikanët, duke e pozicionuar Kosovën si “imazhi i ri i Europës moderne”, tha znj. Diane Gold, Konsulente e Lidhjeve Mediatike të AICC.

 

Z. Daniel Shure tha që si rrjedhojë e konferencës u krijua një interes i madh nga amerikanët për mundësi investimi në Kosovë. Z. Shure planifikon të organizojë një mision biznesi për investitorët vitin që vjen.

“Cikago vërtet i hapi dyert për ekonominë dhe politikat e investimeve nga Amerika dhe Israeli për Kosovën. Konferenca Ekonomike për Kosovën në Chicago, promovoi një nga shtyllat kryesore të shtetndërtimit të Kosovës në rrafshin e zhvillimit ekonomik dhe të shfrytëzimit të resurseve të pasura për kahet e reja të participimit të vlerave kombëtare shqiptare me SHBA dhe me BE. SHSHA-ja është në kontakt të përhershëm me OEAI-së në Chicago që në një të ardhme të afërt, të shkoj nje delegacion ekonomik për investime të mundshme në Kosovë,” tha z. Skënder Karaçica, Drejtor i SHSHA-së.

“Mendoj se konferenca e investimeve ishte një hap i rëndësishëm për të sjellë stabilitet dhe prosperitet në një pjesë të botës që ka shumë nevojë. Është e gjëja e duhur nga aspekti humanitar,” tha z. Robert Higdon Jr., partner tek firma juridke Williams Mullen, dhe ish-Prokuror Federal tek Departamenti Amerikan i Drejtësisë. “Dua t’i shikoj kosovarët, që kam arritur t’i dua, të jenë mirë dhe të kenë sukses. Besoj se tre shtetet tona, Amerika, Izraeli dhe Kosova, dhe shtete te tjera në botë që duan lirinë, kanë një interes të përbashkët të inkurajojnë zhvillimin ekonomik të një Kosove të lirë dhe të fortë. Jam shumë i lumtur të punoj me një numër biznesmenë dhe investitorë që kanë të njëjtat pikëpamje dhe që duan të shikojnë sukses për popullin e Kosovës sa më shpejt,” shtoi z. Higdon.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …