Isuf Sherifi

Isuf Sherifi: Surroi, lufta dhe shoqatat e luftës

Veton Surroi  foli, dhe e tha atë që mendon, apo atë që i thonë ta thotë! Në fakt, ai përsëriti diçka, që ka thënë shpeshherë! Për inat të kujt?!,  apo nga frustrimi, kjo ka pak rëndësi! Rëndësi ka, që ai sërish nxiu mbi diçka, që në fakt nuk mund të nxihet nga ata që nuk e bënë! E ajo është lufta e guerilës më të suksesshme të luftërave për liri. Atë luftë nuk mund e nxinë as Surroi, asnjë njeri tjetër, askush tjetër, asnjë shtet tjetër, bash askush ama, pos atyre që e bënë atë dhe nuk e mbrojnë! Se, ose nuk dinë ose nuk duan. Unë nuk e kam “dertin” për dëmet që shkakton zhurma e Surroit, por dëmet që sjell heshtja e atyre, që duhet të flasin dhe me ligj ta mbrojnë.

LUFTA Ishte njëra nga ngjarjet më kulminante për liri dhe çlirim, që rezultoi me largimin e aparaturës shtetërore fashiste serbe. Që të ndodhte kjo u flijuan mbi 12.000 shqiptarë vetëm në dy vitet e fundit të sajë (‘98 -‘99), të një lufte aktive e të përgjakur, pa shënuar këtu qëndresën 100-vjeçare, ndjekje, shtypjen e përgjakjen, aq sa lirisht mund ta quajmë golgota shekullore shqiptare! Dëmet e tjera shpirtërore dhe materiale, që shkaktoi fashizmi serb, janë të pallogaritshme. Lufta për çlirimin e Kosovës, dhe jo vetëm të saj, ishte lufta e shqiptarëve të robëruar mbi 600 vjet me radhë. Lufta për çlirim ishte dhe mbetet e shenjtë! Atë që në nismë ka filluar ta nxijë Serbia, ka vazhduar Duma ruse, që të vazhdojnë ta plagosin dhe vrasin piskamat e batareve shizofrenike, që flasin përçartë, si dhe “bataret e nxehta të heshtjeve” të pakuptimta, të atyre që thirren se janë organe të dala nga lufta.

SHOQATAT E DALURA NGA LUFTA Janë mbushur gazetat dhe portalet me komente dhe komunikata, me fjalë pompoze, dhe pezm, të logjikshëm dhe të “palogjikshëm!” Komentet vlojnë! FB-të digjen dhe përndizen në beteja dhe revolucione virtuale!

Përse gjithë këto beteja virtuale?!

Përse gjithë këto “mësymje” nga distanca?!

Kundrejt kësaj lufte speciale, me qendër Beogradin dhe Moskën, nuk mund të triumfojnë betejat dhe ballafaqimet virtuale! Përse asnjë shoqatë e dalë nga lufta, me statut legal, nuk merr mundin, që të jetë bartëse e ideve, që shpifjet kundër luftës të jenë të ndaluara me ligj?! Që këto ide t’i bëjë ligj Kuvendi i shtetit të Kosovës, i cili në themelet e tij ka përpjekjet shekullore shqiptare dhe luftën e shenjtë të UÇK-së. Përse asnjëra nga ato shoqata të shumta nuk merr udhën e gjykatave ku mund të paditen shpifësit e sojit Surroi? Si mund të shpjegohet fakti, se deri më tani, nuk ka asnjë padi të vetme në këto gjykata. As institucionale e madje as private!

Përderisa Surroi ka nxirë aq shumë e aq shpesh, që pas përfundimit të luftës e këndej. Urrejtja që nxit ai, dhe jo vetëm ai, janë linçim që i bëhen luftës së tyre, luftës së krejt atyre, janë linçime që u bëhen të vrarëve, gjymtyrëve të humbura të të plagosurve, të bashkëluftëtarëve të rënë për liri, dhe, fundja, janë linçim që i bëhet gjenezës mbi të cilin u ngrit shteti i Kosovës. E, shteti i Kosovës u ngrit mbi mijëra e mijëra heronj, dëshmorë, viktima shqiptare, të vrarë, të masakruar dhe të zhdukur nga gjeneza e krimit ballkanik – Serbia!

Në shtete normale, me president normal, me kryeministër normal, me ministër drejtësie normal, me FSK normale, me gazetari normale, me shoqëri civile normale, shpifjet e tilla do të duhej të përfundonin në arrest, në arrest, së bashku me shpifësin, për ta thënë fjalën drejtësia. Surroi nuk ka thënë diçka të re vrastare! Ai ka përsëritur pezmin e tij, që i adresohet bartësve të luftës, e që buron nga një frustrim patologjik – politik i tij, dhe merr përmasat e një atomi që shpërthen mbi të ardhmen e Kosovës, mbi të ardhmen shqiptare të Kosovës!

Ajo që tha ai, s’është pothuajse asgjë, përkundrejt heshtjes vrastare dhe mosmbrojtjes me mjete ligjore të luftës së drejtë të popullit shqiptar për liri!

Kosova nuk është vetëm e surrojëve dhe as e atyre që e bënë luftën!

Kosova është e secilit që jeton në të dhe gëzon lirinë e saj!

Kosova është edhe e imja, që mbështeta dhe ndihmova luftën, e nuk jetoj në të!

Heshtja – kundrejt nxirësve të luftës vret!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …