Jakup Krasniqi: Çështjen e veteranëve Kuvendi i Kosovës duhet ta kthejë nga fillimi

Jakup Krasniqi: Politikanët dhe analistët shqiptarë janë “të aftë” në interpretimin e njëanshëm të deklaratave

Ne, shqiptarët e mijëvjeçarit të tretë, gjithnjë e më tepër po e bëjmë praktikë që edhe deklaratat e thëna shqip t’i interpretojmë apo t’i përkthejmë nga shqipja në shqip, ashtu siç dëshirojmë, pra jo ashtu siç janë thënë. Kur këtë e bëjmë pa u skuqur kur flasim a shkruajmë shqip, pse të mos e bëjmë edhe kur folësi flet një gjuhë tjetër, p.sh. anglisht!

A nuk i dëgjuam tri lloj të interpretimeve të deklaratave të nënpresidentit Joe Biden, ku një interpretim ia bëjnë qeveritarët dhe disa media, një interpretim tjetër analistë e një pjesë e mediave dhe natyrisht një interpretim mjaft të balancuar nga opozita e ndonjë analist tjetër. Kuptohet secili dëshiron të çojë ujë në mullirin e vet. Në raste të tilla, secila kategori vrapon të duket më amerikane se tjetra, e, sidomos kjo vlen për qeveritarët, që shikuar realisht, ishin më të goditur nga deklaratat e nënpresidentit Biden, sidomos ajo që e tha për korrupsionin. Madje secili e di që korrupsioni shpërfaqet në shumë forma, jo vetëm në atë financiare. Dhe aty ku ka krim e korrupsion, qeverisja është për toke. Këtu nuk është problemi se disa janë jo vetëm tepër servilë (pasi robëria e gjatë na e ka mbjellë servilizmin deri në neveri), të pariparueshëm, por, tek ne ka edhe jo pak mashtrues që ndryshe flasin e veprojnë ashtu siç mendojnë (dhe zakonisht mendojnë mbrapsht).

Se çka mendojnë qeveritarët, ose më saktë një pjesë e vogël e atyre “mendimeve”, patëm rast t’i dëgjojmë këtyre ditëve – në përgjimet telefonike.  Por, këtu edhe nuk është problemi, problemi është se këta i shpallin për antiamerikanë apo antievropianë të gjithë ata që i denoncojnë qeveritarët e korruptuar dhe i denoncojnë e i kundërshtojnë marrëveshjet e dëmshme për vendin. Nuk mendoj se në politikën nacionale (nuk po them në atë fetare), jam më shumë se i bindur se nuk ka as antiamerikanë e as antievropianë. Me këto akuza frikësuese për opozitën ata (Kryetari e Kryeministri) pretendojnë që t’i përjetësojnë pushtetet e tyre të degjeneruara e të korruptuara skajshmërisht. Fillimisht këtë e kanë bërë në partitë e tyre politike dhe tani atë praktikë të mbrapshtë e kanë instaluar në institucionet e shtetit.

Njeriu edhe mund t’i kuptojë, Kryetarin e Kryeministrin e vendit, të cilët kanë akuza të hapura, i pari Rezolutën e KE-së e i dyti 70 paditë e dorëzuara në prokurori, por si t’i kuptojmë opinionistët e mediave të “pavarura” që rreshtohen përkrah krimit e korrupsionit të qeveritarëve (nëse edhe ata nuk e marrin hisen e tyre) dhe vihen në mbrojtje të marrëveshjeve tepër të dëmshme për vendin?! Çka pritën ata që të thoshte nënpresidenti Biden? A mos ka pritur dikush që miku nga Amerika të thoshte të kundërtën e asaj që po e thonë për marrëveshjet: Kryetari, Kryeparlaamentari dhe Kryeministri i vendit?!

Nënpresidenti Biden tha: Është në interesin e Kosovës që të ratifikohet marrëveshja e demarkacionit dhe ajo e asociacionit te komunave serbe. As opozita, as ekspertët e as kundërshtarët e tjerë të ratifikimit të demarkacionit nuk janë kundër demarkacionit të kufirit me Malin e Zi. Por, këta nuk janë për ratifikimin e demarkacionit kështu siç është. Përse ju mungon gatishmëria Kryetarit Thaçi e Kryeministrit Mustafa që të rishikohet marrëveshja e demarkacionit? Përse këtyre njerëzve ju mungon gatishmëria për të rishikuar punën e Komisionit të Qeverisë? Çfarë fshihet pas gjithë kësaj këmbëngulësie për të mbrojtur këtë marrëveshje që kundërshtohet edhe nga njerëzit e koalicionit qeverisës? Kujtoj se pas kësaj këmbëngulësie, diçka e madhe dhe e dëmshme për vendin është duke u fshehur!

Marrëveshja për asociacionin e komunave serbe, që më drejt do të ishte të quhej Marrëveshja për Bashkësinë e Komunave Serbe. Formimi i këtij asociacioni kundërshtohet nga opozita përse nuk është si asociacioni ekzistues i komunave që e kemi në Kushtetutë e ligje. Sikur të ishte i barasvlershëm me asociacionin ekzistues, përse u desh që të pritet kaq gjatë formimi i tij? Përse u desh të bisedohet në Bruksel kur për të ekzistonte ligji që lejonte formimin e tij? Përse u kontestua nga Gjykata Kushtetuese e Kosovës? A ka në ndonjë vend evropian të BE-së një shembull i tillë i asociacionit? A njeh diçka të tillë Karta Evropiane për Vetëqeverisjen Lokale? Përse kjo shkëputje nga koncepti qytetar i shtetit, në konceptin etnik për “një shoqatë civile”? Pra, opozita nuk është kundër asociacionit të komunave serbe ashtu siç është në legjislacionin tonë, është kundër Bashkësisësë komunave serbe të arritur në marrëveshjen e Brukselit të 19 prillit 2013 dhe të 25 gushtit 2015. Por termi Bashkësi e Komunave Serbe tregon se pas emrit të vogël fshihet diçka e madhe? Më së paku fshihet një nivel i pushtetit që nuk mund të jetë më pak sesa një autonomi, mbase dhe republikë serbe në Kosovë!

Një gjë që i bashkon gjithë perëndimorët, nga SHBA-të e BE-ja, janë krimi, korrupsioni dhe nepotizmi, që janë duke e brejtur si gangrenë të sotmen dhe të ardhmen e shtetit. Po kush mund të jenë, fajtorë më të mëdhenj të këtij fenomeni shkatërrues për vendin, sesa vetë krerët e koalicionit qeverisës? Është shumë interesante, përse mu këta njerëz, që kanë akuza të rënda për krimin e korrupsionin, e që po e “shkatërrojnë” shtetin, mbështeten fort në arritjen e marrëveshjeve të dëmshme për shtetin! Qytetarët e Kosovës, në protesta dhe më forma të tjera demokratike, duhet t’ua marrin të drejtën këtyre njerëzve që të qeverisin e ta përfaqësojnë shtetin në emrin e tyre.

Në shkrim bëra shumë pyetje jo se nuk kam përgjigje. Përgjigjet le t’i japin të gjithë ata që e duan shtetin e tyre dhe të sotmen e të ardhmen e fëmijëve të vet! Jam i bindur se vendit tonë nuk i mungojnë njerëzit që dinë dhe duan të qeverisin me përgjegjësi ndryshe nga këta që i kemi në krye të vendit.

Qeveritarët e mjerë po thonë:”Mos ratifikimi i demarkacionit do të ishte fatal për Kosovën”1?! Konsideroj që nuk ka gjë më fatale për Kosovën dhe qytetarët e saj, sesa nga kush janë duke u përfaqësuar e qeverisur! Ndërsa tjetri thotë: “Deputetët duke votuar në kuvend do ta shpëtojnë Kosovën, do t’i hapin perspektivë Kosovës, integrimin e vendit, në vend për të qenë i izoluar apo i vetmuar”2. Vërtetë është në duart e deputetëve që vendit t’ia hapin rrugën e perspektivës, që mos ta votojnë demarkacionin ashtu si votuan për Kryetarin e vendit dhe vendin ta çojnë në zgjedhje të reja. Qytetarët po qeverisen e përfaqësohen nga mashtrues patologjik e ordiner të “nivelit të lartë”!. A ka më mashtrim sesa të thuhet: “Kam diskutuar me shumicën e liderëve politikë të Kosovës. Disa edhe prej opozitës me kanë deklaruar se e dimë se nuk qëndron ajo që po themi, por jemi futur dhe duhet ta shpëtojmë fytyrën”3. Se paku kësaj deklarate nuk i beson asnjëri që e ka përcjellë debatin për demarkacionin që një vit e sa! Ndërsa ka shumë deputetë të pozitës që po i kontestojnë hapur dhe fuqishëm, ketë që po e thonë liderët e tyre. Ketë po e shohim dhe dëgjojmë që sa kohë. Po, jo atë që po e thotë i pari i vendit?!

Është keq kur njeriu gënjen e nuk skuqet fare?!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …