Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Pse nuk krenohem me realitetin e sotëm

Para dhjetë vitesh, në prag të zgjedhjeve të vitit 2007, e pata shkruar përse krenohesha me Kosovën. Atëherë të gjithë kishim arsye të ishim shumë krenarë! Se kishim besim dhe kishim shumë shpresa! Tani, në fillim të vitit 2017, gati dhjetë vjet pas, më duhet të them se nuk mund të krenohem me realitetin e sotëm në Kosovë. Se është kështu duket nga shpresat dhe besimi i tretur diku në këtë rrugëtim dhjetëvjeçar! Nuk mund të krenohem as me njerëzit e Kosovës, me mënyrën e me papërgjegjësinë sesi ata i zgjedhin përfaqësuesit e tyre në të gjitha nivelet e pushtetit. Nuk mund të krenohem me peshën e vogël, me mos vlerësimin që ata ia bëjnë votës së tyre – peshë madhe. Vota rikthen ose humb shpresën dhe besimin. Nuk mund të krenohem me lehtësinë e mashtrimit të tyre nga mashtruesit, mashtrim që dita-ditës i varfëron gjithnjë e më tepër. Nuk mund të krenohem se varfëria i bën njerëzit gënjeshtarë, mashtrues, sajues e trillues. I bën të nënshtrueshëm, puthadorë, i lë pa nder e pa dinjitet. Kushdo që hyn vullnetshëm nën diktatin e krye mashtruesit, ai medoemos e humb çdo integritet e dinjitet njerëzor. Fat tjetër nuk mund të ketë. Mbrapshtitë që janë krijuar në institucionet e shtetit, dekadat nuk do të arrijnë t’i ndryshojnë. Prandaj nuk mund të jam krenar as me mashtruesin e as me të mashtruarit! Kurrë nuk kam besuar në mrekulli, nuk besoj as tani, por kemi pasur mundësi më të mëdha qeverisëse, se paku pas Pavarësisë, që  të ishim shumë më mirë sesa e kemi gjendjen e përgjithshme sot.

Do të doja të krenohem me të zgjedhurit e popullit, por a ka vend për të qenë krenar për atë që e pamë në fillim e në mbarim te vitit 2016 në Kuvendin e Kosovës?!

Por, a mund të krenohet ndonjë qytetar i Kosovës, me atë që ka parë gjatë vitit 2016 në organin e tij përfaqësues nga përfaqësuesit e tij të zgjedhur?

Nuk mund të krenohem me Qeverinë e Kosovës, me politikat e saj qeverisëse.

Nuk mund të krenohem me bisedimet e dëmshme që zhvilloi me Serbinë në Bruksel.

Nuk mund të krenohem me ata që për Kosovën shkuan e biseduan me Serbinë në Bruksel dhe e bënë hisedare në sovranitetin shtetëror!

Nuk mund të krenohem me demarkacionin me Malin e Zi.

Nuk mund te krenohem me humbjen e asnjë hektari të tokës sonë. Nuk mund të krenohem me Zajednicën, nuk mund të krenohem me Elektroprivreden serbe në Republikën e Kosovës. Nuk mund të krenohem me operatorin e Serbisë në Kosovë. Nuk mund të krenohem me kodin e telefonisë së Serbisë në Kosovë. Nuk mund të krenohem as me Murin e ngritur te ura e Ibrit. Nuk mund të krenohem që qeveritarët ia mundësuan rikthimin Serbisë në Kosovë përmes Listës Serbe dhe jo vetëm kësaj.

Krerët që bënë koalicionin e madh na lanë pa krenari. Gjithçka që kundërshtonin në fillim, më vonë ktheheshin dhe e legjitimonin. Kështu bënë me gjashtë pikat e Ban Ki Munit! Më vonë ecën në brazat e pikave të tij. Në fillim i kundërshtuan edhe pikat doganore, madje e morën edhe një aksion policor, por më vonë i legjitimuan ashtu siç deshën kriminelet serbë. E kundërshtuan ndërtimin e Lagjes në ”Lugun e Diellit”, por ajo u ndërtua. I kundërshtuan me fjalë kriminelet e Urës, pastaj i integruan në policinë e Kosovës. Kundërshtuan Elektroprivreden serbe, por më pas e legjitimuan. E kundërshtuan telefoninë serbe (operatorin e tretë), më pas e legjitimuan. Kështu do të ndodhë edhe me Murin, por edhe me çdo gjë tjetër. Për  gjithçka që këta njerëz e thonë një JO te krekosur, dihet se do të përfundojë me një PO të madhe të heshtur e tinëzare! Kështu ishte deri më tani, kështu do të vazhdojë edhe më tej.

Nuk mund të krenohem me Sistemin e Drejtësisë, të kapur nga krerët e korrupsionit. Nuk mund të krenohem me përndjekjet që iu bëhen njerëzve të luftës. Nuk mund të krenohem me Gjykatën Speciale, e cila veç i ka amnistuar kriminelët e luftës në Kosovë. Nuk mund të krenohem me krye pushtetarët që mbi ta rëndojnë akuza të rënda nga drejtësia vendore e ndërkombëtare. Nuk mund të krenohem me përgjegjësinë institucionale të njerëzve tanë. Nuk mund të krenohem dot me shtetin që kështu si ka nisur nuk do të bëhet kurrë shtet i së drejtës. Kush është ai njeri që mund të krenohet me nivelin e shkollës shqipe e shqiptarizmin në përgjithësi?! Unë nuk mund të krenohem me nivelin e dijeve në universitetet tona, publike a private qofshin. Kush mund të krenohet me ASHAK-unë?!

Ajo që e kam më shumë të vështirë ta pranoj, se nuk mund të krenohem, janë disa nga shokët e ilegales e të burgut, që janë tjetërsuar për interesa krejt meskine dhe janë bërë të shurdhër, sikur nuk shohin e nuk  dëgjojnë asgjë! Nuk mund të pajtohem me shumë ish-të burgosur, që kanë zënë ndonjë qoshe të ngrohtë për vete a fëmijët e tyre, futur nën sqetullat e përndjekësve të tyre apo pasardhësve të tyre. Assesi e me asgjë nuk mund të krenohem me përfaqësuesit e Luftës Çlirimtare dhe nivelin e tyre kulturor, edukativ e intelektual, mbase edhe politik. Seanca e fundit flet shumë për ketë kategori?!

Gjithsesi nuk mund të krenohem me heronjtë, dëshmorët, invalidët e veteranët e paqenë. Nuk mund të krenohem me barazimin e luftëtarëve të vërtetë me kundërshtarët e luftës çlirimtare, siç patëm dëgjuar në aferën “Pronto”, nga grabitësi më i madh i Luftës Çlirimtare! Se “te gjithë janë njësoj” apo “as këta nuk janë më të mirë se ata”! Pra na qenkan krejt njësoj, si ata që “luftonin” jashtë Kosovës e i dorëzonin armët armikut, si ata që i kishin nën gërshet e armikut, kokat e tyre, por edhe te familjeve te tyre na qenkan njësoj?! Vetëm njëri paska qëndruar mbi të gjithë të tjerët. Vetëm ai e ka të drejtën të rrënojë çdo gjë të fituar me flijime të shumta! Që pastaj brezat nuk mund ta riparojnë për dekada të tëra! Duhet të jesh i pa gjak që mos t’i parashikosh rreziqet që na presin me këta njerëz ne krye te institucioneve te shtetit?!

Këto gjera nuk me lënë rehat dhe nuk më bëjnë aspak te ndihem krenar!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …