Ramush Haradinaj

Mehmet Musa: Ramushi, Franca dhe katër vilajetet e Shqipërisë natyrale

Ramushi, prapë në pranga, dhe nuk do te jete hera e fundit, që ai do te prangoset sa here qe e do interesi i Serbisë, miqve te saj evropianë dhe i sahanlëpirësve zuzarë ne mes të  Prishtinës. Ky emër qe nuk lakohet, ne as një rasë dhe as në një kohe, por mbetet Ramush para lufte, dje, në luftë sot në një gjysmë paqeje e nesër, nesër te Molla e kuqe. Po i paguajmë  haraç Francës, sepse tash 150 vite te shkuara Evropa nen kryesinë e Francës improvizoi artificialisht te pa qenen Mbretëri SKS, në vitin 1923 Mbretërinë e Jugosllavisë, mbi tre çerek të territoreve te Shqipërisë natyrale. Pra ata, ose ato që i prishin këto investime të Francës ne Serbo-sllavi duhet të ndëshkohen.

Tani 60 vite të shkuara nga  vitet 1956-1957 qe ishte dimër i acartë e i egër, temperatura te larta, ne bore e shi lidheshin për lisi shqiptaret e mjerë rriheshin, torturoheshin, dhe i hapnin varret vete e varrosnin  për se gjalli, jo te gjithë, por   vetëm ata te cilët nuk lakoheshin. Asokohe ishin ne pushtet: Fadil Hoxha, Kolë Shiroka, Ali Shukria e Mehmet Maliqi, por nuk bënin zë pse “rebelët  shqiptarë myslimanë”  duhej t’ ia mësynin Shkretëtirave te Anadollit e rebelët shqiptarë katolikë  duhej te iknin viseve te Kroacisë  e Sllovenisë. Burgjet mbusheshin plot e përplot shqiptarë, besa edhe hoxhallarë,  qe nën shallin e bardhë të imamit ligjëronin  se atdheu është mbi te gjitha,  se ortodoksi, Fan Noli, katoliku, Luigj Gurakuqi e myslimani, Bajram Curri janë vëllezër te një gjaku, te një atdheu e një gjuhe. Dhe Goli Otoku të zi i shtoheshin edhe Mulla Zeke Bërdynaj, Mulla Hysen Berisha e Mulla Ramush Shatri ku vuajtën dënime nga 10-15 vite burg vetëm se ishin predikues të kombit.

Tani pas 60 viteve po na  përsëritet e njëjta gjë, një dimër i egër e acar i pa sosur. Kosova mbuluar me një jorgan te bardhe,dhe me një qeveri te zeze katran, për t’i arritur qëllimet e veta ne dëm  te kësaj Kosove që:

Te shtate krajlat e kane mësy

Done Kosovën me e përbi

Nuk ka një kuti e sa nje bashqe

Qajnë njerëzia  me lot për faqe.

Dhe dite e natë, Isa Mustafa nuk e heq nga goja votimin e demarkacionit e te asociacionit. Dhe nëse dikush ia turbullon ujin sikur Ramush Haradinaj me shoke, ky akuzat i ka ne xhep dhe i nxjerre nga xhepi kur ti duhen, duke i përmendur “Liqenin e Radoniqit”. Po a e mendon ky njeri  se edhe shokët e tij  Ali Shukria Kole Shiroka e ish-kryeministri Rrahman Morina na  kanë bombarduar  me fjalët: Bashkim-vëllazërim. Nuk ka më Dushan Ristiq e nuk ka më Bozhoviq, prandaj largohu. Lejoi brezat e rinj ta thonë  fjalën e vet për at vend, që e kanë stërpikur me gjakun e bijve më të mirë,  çdo pëllëmbë te atij vendi.

Sido qe të jetë, kohët kanë ndryshuar në favor te trojeve shqiptare jo nga ithtarët e bashkim-vëllazërimit, por nga ithtarët e nacionalizmit, irredentizmit e separatizmit shqiptar.  Dhe Ramushi, pastaj  djali i nënës Ajshe nga Duboviku, djali i nënë  Hana Leshit nga Vraniqi, i nënë Nurije Hoxhës nga Juniku, i nënë Emines nga Isniqi do të  dalin fitimtarë mbi armiq e tradhtar, sepse e kanë bekimin e nënave te të gjithë dëshmorëve të atdheut.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …