Akademik, prof. dr Hakif Bajrami: Edi Rama po e luan rrolin e “Kalit Trojës’, në “minishengen”

Prof. dr. Hakif Bajrami: Alfred Drajfusi, Avni Rrustemi, Ramush Haradinaj dhe drejtësia franceze

Vox populus, vox Dei, vox juridica est!

Familja Haradinaj i ka dhuruar luftës çlirimtare të Kosovës katër gjeneralë. Lufta e tyre është zhvilluar me asnjë përjashtim si luftë e drejtë. Në anën tjetër, Serbia neofashiste i ka shpallë luftë popullit shqiptar më 23 mars 1989. Përgatitjet për ta pranuar luftën mbrojtëse çlirimtare, sepse nuk është zhvilluar asnjë hap jashtë kufijve të Kosovës, zgjatën pothuajse një dekadë, krejt me qëllim që askujt  të mos t` i hyjmë në hak. Ndodhi 1 tetori 1997 kur studentët me profesorë dhe popull duar thatë por liridashës, dolën në istikame, para tankeve dhe kordoneve të milicisë në Prishtinë. Ndërsa UÇK doli hapur më 28 nëntor 1997 në Prekaz të Adem JASHARIT, dhe e bëri shpalljen e luftës për liri. Në atë shpallje lufte ishin tre heronj, prej tyre njeri ishte vëllau i Ramushit, Daut Haradinaj. Ishte vështirë të bindet opinioni se lufta jonë ishte kauzë e drejtë 1997-1999. Okupatori duke mos mundur ta ndalë luftën e shpallur më 28 nëntor 1997, filloi të zbatojë gjenocid mbi popullin duar thatë, duke dhunuar e vrarë civilë, duke bartur kufoma, duke i djegur kufomat nëpër krematoriume në Feronikël, shkritore të Zveçanit etj duke maskuar kufoma deri në Beograd, për të humbur gjurmë, duke deportuar mbi një milion shqiptarë jashtë Kosovës.

Në Francë më 1894 u akuzua oficeri Dreyfus, por, doli një Emil ZOLA, dhe me veprën e tij ia ngriti Francës famën që  e kishte krijuar, sidomos me Revolucionin famëlartë të 14 korrikut 1789. Në aferën e Dreyfusit, gjyqësia franceze nxori fytyrë më 1899 dhe 1906, duke e nxjerrë këtë të pafajshëm. Kjo drejtësi erdhi e u bë model për çdo gjykatë-drejtësi në Glob gjatë gjithë shekullit XX.

Filloi dhe mbaroi Lufta  e Parë Botërore (1914-1918) dhe në Paris (1919-1920) duhej të gjendej drejtësia për çdo popull. Aty do të gjenden edhe patriotët por edhe tradhtarët e “imtë”, që i impononin trustet politike çlirimtare dhe grabitçare. Të dy taborët u ulën në një sofër-tavolinë, për ta pleqëruar drejtësinë që nuk u quajt kurrë drejtësi, sidomos për kombin shqiptar. Doli  një Avni Rrustem, i nxitur nga ndërgjegjja e kombit të vuajtur për liri dhe progres të popujve të shtypur e të shfrytëzuar, e shkrepi plumbin mbi një tradhtar gjakëprishur në Paris, duke menduar se me te mbyllen plagët e popullit të tij, të copëtuar nëpër aeropaget e Evropës plakë. Po, Avni Rrustemi u burgos, u hetua u gjykua e u lirua nga gjyqësia famëlartë franceze që mbeti në ndërgjegjen e njerëzimit e sidomos të shqiptarëve, shembull i dinjitetit dhe virtytit i drejtësisë, me verdiktin e Gjykatës në shtetin e: Kamil De Myllenit, Robespierit, Dreyfusit, Emil Zollës, De Golit ,Zhan Pol Sartrit, e shumë mendjeve të ndritura të civilizimit. Pra, edhe në rastin e Dreyfusit (1894-99) edhe në rastin e Avni Rrustemit (1920), bota mësoi për mrekullitë e drejtësisë civilizuese aplikative  franceze ku liria, barazia dhe vëllazërimi janë kulmi i civilizimit njerëzor.

Jam frankofon, i takoj me gjak iliro- shqiptarisë, por nuk besoj se Gjeneral Ramush Haradinaj do të dënohet nga Gjyqësia franceze, e t i mbetet një faqe e zezë këtij kombi me virtyte të larta civilizuese në historinë e saj të ndritshme. Nuk besoj sikurse nuk fitoi parafashizmi në rastin Deyfus (1894-1906) që do të përsëritet historia më me rastin neofashizmit serb më 1989-1999.

PO, të jemi modest, por konkret: ne shqiptarët i kemi ndihmuar Greqisë dhe Parlamenti i saj ka folur shqip (1825-8). PO , i kemi ndihmuar Italisë sepse Garibaldi kishte gjak shqiptari dhe lufta e tij për bashkim kishte djersë e gjak shqiponjash shqiptare. PO, i kemi ndihmuar Egjiptit sepse Mbreti Faruk  ishte gjak shqiptari. PO, i kemi ndihmuar Turqisë Kemajliste (1918-1924), sepse garda kryesore e Kemail ATATURKUT ishte shqiptare në Çana Kala. PO, i kemi ndihmuar Francës, sepse gjeneral Veli Dedi, më 1942-1945 u bë çlirues i MARSEJIT, dhe sot një rrugë në atë qytet e mban emrin e Gjeneralit shqiptar “VELI DEDI”, çlirues i Marsejit që komandoi me forcat ndërkombëtare më 1944/5 për çlirimin e Francës Jugore.

Nuk besoj që gjyqësia franceze sot, nuk do ta lirojë Gjeneral Ramush Haradinajn, sepse ka bërë luftë të drejtë. PO, i kam përcjellë të gjitha senacat gjyqësore dhe jam marrë në pyetje si historian dhe pjesëmarrës në Luftën  çlirimtare 1997-1999, nga oficerët e Tribunalit Hagës. Në asnjë element Gjeneral Ramush HARADINAJ, nuk mund të hetohet dhe gjykohet, sepse është i pastër si loti. Këtë  e them me përgjegjësi, sikurse kam nënshkruar para hetuesve të Tribunalit se: “Do ta them të vërtetën dhe vetëm të vërtetën  dhe nëse  gënjej dihet, pason dënimi nga 5 deri në 10 vjet burg”. Isha i sigurt në atë që deklaroja për Luftën e drejtë të UÇK-ës, në të gjitha zonat operative, pra jo vetëm për Zonën Operative të Dukagjinit. Këtë informatë si ekspert i historisë së luftës e kisha sigurt,  të garantuar nga Bacë ADEM DEMAÇI , i cli gjatë dy viteve (1998-1999), kurrë nuk e ndjeva të thoshte se e urren kombin serb, por kërkonte gjakftoftësi, drejtësi dhe çlirim definitiv nga fashizmi serbian.

E pra, Franca e Emil Zolës, Zhan Pol SARTRIT duhet të mësojë se, Gjeneral Ramush Haradinaj  me qëndrimin e tij po e nxitë sërish ndërgjegjen kudo në Glob. Demonstratat paqësore  në Prishtinë, Deçan, Kolber (Francë), Washington D. C., New Jork, Londër, Berlin, Vjenë, Tiranë, Shkup, Pejë, Mitrovicë, Prizren, Gjilan, Ferizaj, e më së miri  me Kuvendin e Gjakovës së Sulejman Vokshit, Bajram Currit, Emin Durakut, Fadil Hoxhës ( që e mori Kosovën me 98% analfabetë më 1945, dhe e solli me njëmijë vuajtje nepër zjarrin  e papushuar të fashizmit serb, të maskuar me totalitarizëm komunist, në 98% shqiptarë që janë të shkolluar nga fillorja e deri ë universitet 1945-1999. Të shënojmë këtu se okupatorët tjerë mbollën vetëm vuajtje e injorancë , analfabetizëm dhe mjerim robërie në Kosovë  e më gjerë). PO, ishim në robëri 1945-1999, por arritëm të rreshtohemi përkrah botës së qytetëruar dhe me fuqinë e armës, kulturës e arsimimit i dolëm neofashizmit serbiano -rus përpara: me adetet , zakonet dhe armët tona çlirimtare. Para historisë e kemi ndërgjegjen e pastër si loti, se nuk jemi vrasës të fëmijëve, grave, pleqve, plakave, civilëve, siç ka bërë okupatori mbi neve, duke provuar ta deportojë nga Kosova mbi gjysmën  popullsië shqiptare, mbi një milion (gjenocid konceptual, për ta serbizuar Kosovën 1981-1999.). E Kuvendi i Kosovës nuk mundemi ta anashkalojmë se është kthyer në një gropë ku ka vetëm helm dhe vrerë helmues! Turp, turp, pas atyre fjalimeve e në fund nuk ka kuorum. Po kujt i përgjigjeni JU?

Nëse  Gjykata e Francës në Kolber, e merr vendimin duke e injoruarar gjenocidin serb, e duke i faktorizuar intrigat neofashiste serbo-ruse, ndërgjegjja shqiptare sot nuk është e izoluar, ajo do ta respektojë porosinë civilizuese të Emil Zolës.  Ndërgjegjja shqiptare sot, frymon në tërë Globin sepse Gjeneral Ramush HARADINAJ, është shembull klasik i luftëtarit dhe strategut të luftës së drejtë. Këtë shkollë, qarqet neo fashite po provojnë ta luftojnë, madje edhe përmes veprimtarisë meskine që shtrihet mjerisht kudo edhe sot sikurse në kohën e Emil Zolës famëlartë. Nuk besoj , edhe një herë se Gjyqësia franceze do t’ ia zbresë famën Emil Zolës, Zhan Pol Sartit, De Golit, e mendjendriturve si këta, në një nivel të padëshiruar për kulturën njerëzore. Nuk besoj se, drejtësia franceze, do të bie në grackat e klero-fashizmit,  militaristë totalitare serbiane. Gjeneral Ramush Haradinaj duhet të lirohet sepse është i pastër si loti me luftën e drejtë çlirimtare, që e ka përkrahë edhe NATO, pjesë e së cilës ishte dhe është edhe Republika e Francës. Drejtësi, mos  e lako qafën, sepse muskujt nuk janë aq të dobët sa mendohet. Me Ramushin është i tërë kombi shqiptar, kudo nepër Glob prandaj edhe unë.

Më 12 janar 2017 Prishtinë

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …