Vangjel Sako: Kushtetuta nuk përcakton figurën morale të kryetarit, por si i lejohet një hajduti e gënjeshtari, sikur Ilir Meta të bëhet kryetar

Vangjel Sako: Kushtetuta nuk përcakton figurën morale të kryetarit, por si i lejohet një hajduti e gënjeshtari, sikur Ilir Meta të bëhet kryetar

Në një moment histerie politike, që presidentin tonë të nderuar këto kohë po e kapin shpesh e më shpesh, Ilir Meta deklaroi se nëse në 25 prill do të ketë shkelje në zgjedhjet politike (një miku im e përktheu: nëse nuk fiton Iliri me Monën) atëherë ai dhe 3 milionë shqiptarë do të bëjnë revolucion. Po ia deklaroj publikisht që herë tjetër të mos llogarisë 3 milionë shqiptarë, por vetëm 2.999.999 sepse unë nuk do të jem pjesë e atij revolucioni. Dhe jo se jam me Ramën, siç mund të aludohet, por sepse kam arsye të besueshme, edhe vetjake për të mos marrë pjesë. Po e them që në fillim arsyen vetjake për të shuar kuriozitetin që ne shqiptarët e kemi të zhvilluar më shumë se të tjerët. Kur Ilir Meta bëri fushatë elektorale me Edi Ramën dhe pas zgjedhjeve bëri qeveri me Sali Berishën e kam pyetur personalisht: Çdo të bëhet me ne ish-ushtarakët? Më shikoi me aq dashamirësi sa mua ishte gati të më binte të fikët dhe mu përgjigj: Do bëj për ju ushtarakët më të mirën e mundshme sepse së pari këtë e bëj për Rexhepin tim. (Rexhepi është babai i tij dhe njëherazi edhe edukatori ynë në shkollën e mesme ushtarake Skënderbej, për të cilin unë dhe shokët e mi ruajmë respekt si njeri korrekt). Euforikë siç bëhemi ne shqiptarët pas këtij premtimi ua dhashë miqve e shokëve lajmin që në përgjithësi u bashkuan me euforinë time po pati edhe skeptikë që u shprehën se është premtim elektoral. Sot pas gati 8 vjetësh doli fjala e tyre: Ilir Meta më gënjeu mua ballazi siç ka gënjyer këtë popull për gati 30 vjet. Por po të ishte vetëm kjo arsyeja për të mos u bashkuar me të për të plotësuar numrin rrumbullak të 3 milionëshit, unë do ta haja me bukë gënjeshtrën dhe do të isha me të. Ka arsye të tjera parimore që nuk jam me të.

Së pari është hipokrizia e tij me Kushtetutën. E përdredh dhe e jargavit me të puthura librin më të shtrenjtë të shqiptarëve sa thua ti se ai e ka lexuar atë që në bark të nënës dhe se ka qenë libri më i dashur përkrah Abetares, kur e vërteta është krejt ndryshe. Me atë që po bën me Kushtetutën këto kohë ai më kujton një sekuencë televizive të homologut dhe dashamirësit të tij Sali Berishës, që nuk e kam parë vetëm unë, por gjithë Shqipëria që teksa merrte pjesë në një përurim të një fabrike birre deklaroi përpara kamerave se ajo ishte pija më e dashur e tij dhe se ai e kishte në shtëpi përditë. Por sapo i ktheu krahët kamerës, harroi se kamera të tjera e filmonin, i deklaroi mikut që kishte në krah: Ia futa kot, unë në shtëpi me Lirinë pi vetëm verë. Kështu edhe Ilir mavria, teksa del çdo ditë në ekran dhe na stërbetohet për mbrojtjen e Kushtetutës, sapo largohet nga ai mendjen e ka se si ta shkeli më shumë atë. Ai ose nuk e ka lexuar kurrë Kushtetutën dhe u beson verbërisht këshilltarëve të vet ose më keq akoma, me vetëdije e shkel atë me të dyja këmbët. Se nuk ka si shpjegohet ndryshe që ka dhënë rreth 400 pasaporta për nënshtetësi shqiptare jashtë kritereve të asaj Kushtetute dhe kur pyetet për këtë bën humor me pasaportën e bashkëshortes së Ylli Pangos.

Vërtet Kushtetuta nuk e ka të sanksionuar se si duhet të jetë figura morale e presidentit, por janë ca ligje të pashkruara që nuk të lejojnë të jesh president kur je edhe hajdut edhe gënjeshtar. Aq më tepër kur i shpall luftë të hapur qeverisë dhe Parlamentit, siç po ndodh me këtë presidentin tonë. Teksa nuk lë fjalor rrugaçi pa përdorur kundër tyre ai nuk bën asnjë hap konkret për ta shpërndarë atë, por përdridhet e spërdridhet si bishti i dhelprës për të gjetur pazarin e radhës. Nuk do ekuacione matematike, por me një aritmetikë të thjeshtë: nëse ai vërtet është i bindur se me 122 deputetë që janë aktualisht në Parlament nuk gjen zbatim Kushtetuta e vendit, përse e lejon veprimtarinë e tij?! Jo vetëm kaq, por edhe ua miraton ato ligje që nuk prekin interesat e tij.

Nëse ai është i bindur se kryeministri aktual (nuk kam ndonjë preferencë vetjake për të) është kriminel siç e deklaron vetë presidenti përse e lë në detyrë dhe nuk merr hapat e nevojshme për shkarkimin e tij, që të mos vuajmë edhe ne shqiptarët e thjeshtë prej kriminalitetit të tij?! Nuk bashkohem me presidentin në revolucionin që mendon që do të nisë edhe sepse si 3 milionë shqiptarë të tjerë jam i bindur se ai atë do ta bëjë për të shpëtuar Monën dhe partinë e saj që në të vërtetë është edhe e tij. Nuk e mbështes një president që nuk ka ku del më hapur ndaj një krahu politik ndërkohë që me Kushtetutë duhet të jetë simbol i bashkimit kombëtar. Ka edhe të tjera që do t’ia themi presidentit në kohën e duhur, duke u bërë edhe ne pak konspirativë siç ai na mëson. Unë hoqa veten nga 3 milionëshi, por edhe dhjetëra shokë e miq më kanë deklaruar se nuk do të marrin pjesë në revolucion. Jam i sigurt që edhe vetë Edi Rama nuk do të marrë pjesë në të sepse nuk ka kuptim të protestosh ndaj vetvetes. Por unë duke i besuar në këto kohë të vështira vetëm vetvetes po deklaroj vetëm një numër më pak në këtë revolucion. Ilir Meta me sa po shikojmë ka hyrë në një qorrsokak dashurie me pushtetin dhe do të na kthejë në vitet ‘97. Ta harrojë atë ëndërr. Jemi 25 vjet më pas ku kanë ndryshuar shumë gjëra dhe situata. Ka dy faktorë thelbësorë që historia nuk mund të përsëritet me dhembje. Së pari është populli që nuk mund të shkojë qorrazi ndaj udhëheqësve që luftojnë për karrige, siç ndodhi në atë vit të largët dhe ku nuk pësoi asgjë asnjë pushtetar dhe u vranë rreth 3000 bijë nënash nga populli i thjeshtë. Pastaj janë edhe miqtë ndërkombëtarë të Shqipërisë që janë më afër popullit shqiptar që në asnjë mënyrë nuk do ta lënë të ndodhë përsëri një katastrofë e tillë, në një vend anëtar të NATO-s. Do ketë pastaj edhe shumë “dezertorë” si unë që do ia rrallojnë radhët presidentit që bën mirë të heqë dorë nga aventurat e dhunës dhe prerjes së duarve dhe t’u rikthehet rregullave demokratike të lojës politike, sa nuk është vonë. (Gazeta Sot)

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …